Nieuws Examenfraude

Verkeerd verstuurd berichtje Ploumen naar Asscher: ‘We kunnen Postema niet overend houden’

Opnieuw zit de PvdA in haar maag met een in opspraak geraakte bestuurder. De partij, op zoek naar een herkenbare linkse koers, trekt onder druk van een meerderheid in de Tweede Kamer demonstratief haar handen af van onderwijsbestuurder André Postema. De senator wordt verantwoordelijk gehouden voor het eindexamendebacle van 354 leerlingen op twee vmbo-scholen in Maastricht. Zelf weet hij echter van geen wijken.

Voorzitter André Postema van het college van bestuur van het Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO). Foto ANP

Postema is naast bestuursvoorzitter van de koepel Limburgs Voortgezet Onderwijs (LVO) sinds 2011 voor de PvdA lid van de Eerste Kamer. Daar volgde hij in februari Marleen Barth op als fractievoorzitter. Zij trad af na opschudding over een zonvakantie naar de Maldiven op het moment dat in de Eerste Kamer werd gedebatteerd over de belangrijke donorwet.

De kwalificaties voor Postema in de Tweede Kamer logen er donderdag niet om in het debat over de examenchaos in Maastricht. Hem wordt vooral kwalijk genomen dat hij een volledig salaris verdient (1 euro onder de balkenendenorm) zonder volledig beschikbaar te zijn, met alle gevolgen op de scholen van dien. Omdat Postema senator is, moet hij elke dinsdag in Den Haag zijn. Volgens de website van de Eerste Kamer heeft hij bovendien nog vier andere nevenfuncties.

‘Een bovenmatig inkomen voor beperkte inzetbaarheid’ (Michel Rog, CDA), ‘volstrekt ongeloofwaardig geworden’ (Rudmer Heerema, VVD), ‘een banenstapelaar’ (Harm Beertema, PVV) en ‘een cultuur van geld graaien maar geen prestaties leveren’(Farid Azarkan, Denk), waren enkele van de omschrijvingen die voor Postema werden gebruikt.

'In de spiegel kijken'

Minstens zo pijnlijk was een negatieve uitlating van minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66). Zij verving de zieke Arie Slob (ChristenUnie). Hij is minister voor basis- en voortgezet onderwijs, maar ligt met een bacteriële infectie in een ziekenhuis in Zwolle.

Van Engelshoven over Postema: ‘Ik ben zelf sinds heel wat jaren bestuurder en ik vind dat je 's ochtends in de spiegel moet kijken en je afvragen: ben ik nog de juiste persoon op de juiste plek? Ik geloof dat ik dan voor mezelf een andere afweging had gemaakt.’ Waarop SP-Kamerlid Peter Kwint reflecteerde met de opmerking: ‘Het is lastig in de spiegel kijken met een bord voor je kop.’

Door een app-bericht dat PvdA-Kamerlid en oud-partijvoorzitter Lilianne Ploumen donderdag al dan niet per ongeluk aan al haar contacten stuurde, kwam de zaak in een stroomversnelling. Zij schreef aan partijleider Lodewijk Asscher: ‘Lo, we kunnen Postema niet overeind houden. Iemand moet nu bellen dat hij de eer aan zichzelf moet houden. Debat is slechtst denkbare scenario voor ons.’

Tot nader order volhardt Postema echter in zijn wens aan te blijven. Donderdagavond haalde hij hard uit naar de onderwijsinspectie in een verklaring. De 354 eindexamens hadden nooit ongeldig mogen worden verklaard, aldus de bestuursvoorzitter. ‘Examens kunnen alleen per individuele leerling en zorgvuldig onderbouwd ongeldig worden verklaard.’ Hij benadrukt in zijn verklaring dat hij pas zijn conclusies trekt als het onderzoek naar het examendebacle bij VMBO Maastricht is afgerond.

Asscher: boodschap is duidelijk

Tegen het slot van het debat beaamde PvdA-onderwijswoordvoerder Kirsten van den Hul dat dit inmiddels het standpunt van de hele fractie was. In eerste termijn had zij zich nog beperkt tot de opmerking dat alles ‘tot op de bodem moet worden uitgezocht’, tot ergernis van met name Rog. Asscher bevestigde elders in het Kamergebouw dat ‘de boodschap nu wel duidelijk is’. Postema zelf wil van geen wijken weten. Hij zegt te willen waken over de continuïteit van LVO, dat 21 scholen telt. Volgens hem had de onderwijsinspectie op 22 juni nooit alle 354 eindexamens van VMBO Maastricht ongeldig mogen verklaren.

Examens kunnen alleen per individuele leerling en dan nog zorgvuldig onderbouwd ongeldig worden verklaard, stelt hij. In plaats van zo ongecontroleerd naar buiten te treden had de inspectie samen met de school een analyse moeten maken wat aan de toetsing van de eindexamenleerlingen heeft ontbroken, meent Postema.

Van Engelshoven heeft formeel geen zeggenschap over zijn positie. Die is in handen van de raad van toezicht van de scholen. De raad liet gistermiddag weten het belangrijk te vinden dat Postema ‘onverkort in functie blijft’.

De onderwijsinspectie onderzoekt de gang van zaken bij de vmbo-scholen van LVO, waarover al sinds 2016 klachten zijn. Het handelen van de inspectie zelf wordt door de onafhankelijke Auditdienst Rijk onderzocht. Als de onderzoeken klaar zijn en inhoudelijk negatief, kan de minister wel een ‘aanwijzing’ geven dat de bestuursvoorzitter moet opstappen.

Niettemin was haar oordeel hard: ‘Er is heel veel mis gegaan bij dit bestuur.’ Zij repte van ‘onverantwoord handelen’ en ‘een ernstig beeld’. Van de 354 gedupeerde leerlingen zijn er 22 definitief gezakt, omdat zij het centraal schriftelijk onvoldoende hebben gemaakt. De andere 332 moeten ‘gaten’ in hun op school afgelegde toetsen wegwerken. Met deze ‘herstelexamens’ mag het schoolbestuur zich niet bemoeien.

Vmbo-bestuurder André Postema: koel, hard en nu ook de boeman

Zijn bestuursstijl is zakelijk en afstandelijk, zeggen ook zijn vrienden. Dat breekt de Limburgse vmbo-bestuurder en PvdA-senator André Postema nu op. ‘Lodewijk, we kunnen hem niet overend houden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.