Verjaardag van Berlusconi nog steeds nationale aangelegenheid in Italië

De Lancia Astura oldtimer uit 1937 kreeg hij tegen zijn zin in. 'Want ik wil helemaal geen cadeaus', zei de 80-jarige Silvio Berlusconi donderdagochtend in een groot verjaardagsinterview met tijdschrift Chi. Geen groot feest, niet te veel aandacht, gewoon een diner in een van de 147 kamers van zijn achttiende eeuwse Villa Arcore. 'Ik wil mijn tachtigste verjaardag sober houden, intiem. Ik vier het met mijn vijf kinderen en tien kleinkinderen.'

Berlusconi in 2009 in Rome, terwijl hij wacht op de komst van het Zweedse koningshuis. Beeld ap

Van dat verlangen naar rust trokken de Italiaanse media zich donderdag niets aan. Er was donderdag geen Italiaanse krant, geen tijdschrift, geen radio- of televisiestation dat niet stilstond bij de verjaardag van Il Cavaliere. Allemaal haalden ze herinneringen op, analyseerden ze zijn politieke toekomst en vooral: bespraken ze zijn erfenis.

Want langzaam maar zeker begint de rol van Silvio Berlusconi, die eind 2013 zijn parlementszetel opgaf wegens belastingfraude, zich steeds meer richting de zijlijn te verplaatsen. Dat heeft grotendeels met zijn gezondheid te maken: deze zomer onderging hij een serieuze hartoperatie. 'Ik heb jarenlang geleefd alsof ik veertig jaar was, omdat ik mij altijd zo voelde: vol nieuwsgierigheid en ondernemerszin. Maar sinds operatie is er het besef dat ik een man van tachtig ben', zei hij daarover in Chi.

Nalatenschap

Voortbordurend op die woorden was donderdag de meest gestelde vraag dan ook: wat laat de drievoudig Italiaans premier eigenlijk na? Berlusconi is een man die, nog ver voor politici als Donald Trump er furore mee maakten, inzag dat je media-aandacht kon domineren door te provoceren, door kiezers en collega politici te verdelen in voor- en tegenstanders zodat het eigenlijk altijd over jou gaat, analyseert Corriere della Sera columnist Beppe Severngini. Hij creëerde een electoraat dat meer interesse leek te hebben voor verschillen dan in overeenkomsten.

Hij was bovendien een van de eerste anti-politici, schrijft Severgnini. Door je structureel tegen het establishment te keren, valt het niemand op dat je er zelf twintig jaar lang een essentieel onderdeel van uitmaakte. 'Niet voor niets wordt Berlusconi (1936) steeds vaker vergeleken met Donald Trump (1946). De overeenkomsten zijn hun levenslange worsteling met het eigen kapsel, het houden van vrouwen als trofee, de liefde voor het meedogenloze bedrijfsleven en hun talent om allerhande onvrede van het volk perfect te verwoorden.'

Onverminderd groot

Wat dat betreft staan de Verenigde Staten nog wat te wachten, aldus politiek analisten, want zo goed als Berlusconi is in campagne voeren, zo slecht was hij in regeren. Berlusconi's verkooptalent tijdens campagnes bleek een zwakte in tijden van premierschap, want hij schuwde beslissingen waarmee hij op korte termijn populariteit verloor.

Toch is zijn politieke erfenis ook binnen Italië nog onverminderd groot. Nog altijd is Berlusconi voorzitter van de derde partij van het land, Forza Italia, en geeft hij zijn mening over vrijwel alle onderwerpen. Zelfs de huidige premier Matteo Renzi - de hervormer die zich als 'de sloper' van het oude, corrupte Italië presenteert - staat op zijn schouders. Bijna dagelijks gebruikt hij Berlusconi als lichtend voorbeeld van hoe het niet moet.

Om maar aan te geven: de multi-miljardair mag dan wel tachtig zijn geworden, dood is hij nog lang niet. Sterker nog: dat de wereld ook in Villa Arcore gewoon doordraait, bewijst de Milanese rechtbankagenda van volgende week. Daar staat maandag een zitting gepland in weer een nieuwe zaak rondom Ruby Rubacuori - een minderjarige prostituee met wie Berlusconi betaalde seks zou hebben gehad tijdens een van zijn bunga-bunga-feesten.

Donald Trump en zijn vrouw Melania, die een modellencarrière achter de rug heeft. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden