NieuwsVenezuela

Verijdelde coup in Venezuela is cadeau voor Maduro

De autoritaire Venezolaanse president Nicolás Maduro kreeg zondag een waanzinnig cadeau in de schoot geworpen. 

Maduro houdt foto's omhoog van Amerikanen die een coup wilden plegen.Beeld EPA

De socialistische leider beweert vaker dat tegenstanders het op zijn leven hebben voorzien, maar dit keer lijkt zijn claim gegrond. De (deels door Amerikanen uitgevoerde) couppoging was echter ontzettend knullig voorbereid en uitgevoerd, en zowel de Amerikaanse regering als de Venezolaanse oppositieleider Juan Guaidó ontkennen alle betrokkenheid.

Het Venezolaanse leger onderschepte zondag een groep infiltranten die met boten de Venezolaanse kust probeerden te bereiken. Acht mannen werden gedood, twee zijn gearresteerd. Een dag later zijn nog eens elf mensen opgepakt, onder hen twee Amerikaanse huurlingen. ‘Ze speelden Rambo’, zei Maduro. ‘Ze speelden de held.’

De verijdelde coup doet inderdaad denken aan een tweederangs actiefilm, daterend uit de hoogtijdagen van het koudeoorlog-genre waarin Amerikaanse spierbonken het in de jungle opnamen tegen communistische vijanden. Maar in deze film trekt de socialistische president aan het langste eind.

Spin in het web is de Amerikaanse ex-commando Jordan Goudreau, eigenaar van het in Florida gevestigde beveiligingsbedrijf Silvercorp USA. Goudreau bevestigde maandag tegenover persbureau Reuters dat de operatie was mislukt en dat de twee gearresteerde Amerikanen onderdeel waren van zijn team. Zijn bedrijf was volgens hem ingehuurd door oppositieleider Guaidó voor een bedrag van 213 miljoen dollar met als opdracht om Maduro gevangen te nemen en Venezuela ‘te bevrijden’.

Dat geld kwam er niet, toch ging de missie door en werd onmiddellijk in de kiem gesmoord door het regime van Maduro. De regering was vooraf op de hoogte van de boosaardige plannen, stelde de president in een triomfantelijke televisietoespraak.

De missie lijkt vooral een enorme miskleun te zijn geweest van Goudreau, een militair die zijn strepen verdiende in Afghanistan en Irak, maar het afgelopen jaar zichzelf voorbij holde in het Venezolaanse conflict. Hoezeer hij zich vergiste blijkt wel uit het feit dat twee dagen voor de couppoging persbureau AP in een diepgravend stuk het uiteenvallen van Goudreaus plan om Maduro omver te werpen reconstrueerde.

Op basis van tientallen bronnen beschrijft AP hoe Goudreau een jaar geleden in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá de voormalige Venezolaanse legerleider Cliver Alcalá ontmoette. Ze troffen elkaar kort na de mislukte poging van oppositieleider Guaidó om het leger aan zijn kant te krijgen. Alcalá beraamde vanuit Colombia een plan om met militaire middelen de macht te grijpen. Goudreaus Silvercorp ging de driehonderd gedeserteerde Venezolaanse militairen training geven in schamele kampen in de Colombiaanse jungle.

Ingewijden vertelden aan AP dat Goudreau destijds inderdaad contacten had binnen de regering van Donald Trump en in het team van Guaidó, maar dat die contacten in de loop van vorig jaar afhaakten omdat ze de plannen van de ex-militair niet geloofwaardig vonden. Alles viel in duigen toen oud-generaal Alcalá zich eind maart (van dit jaar) overgaf aan de Amerikaanse autoriteiten. Hij zit sindsdien vast op verdenking van medeplichtigheid aan grootschalige drugssmokkel, dezelfde Amerikaanse beschuldiging die Maduro boven het hoofd hangt.

Maar Goudreau zette door. Twee dagen nadat AP in groot detail zijn coupplannen had ontleed, koersten enkele boten met bewapende mannen af op de kust van Venezuela, ten noorden van hoofdstad Caracas. Ze werden opgewacht door de militairen van Maduro, acht van de tien moesten het met de dood bekopen. Goudreau verspreidde diezelfde dag een video op sociale media waarin hij verkondigde dat op meerdere plekken in Venezuela militaire cellen werden ‘geactiveerd’. Naast hem zat ex-officier Javier Nieto Quintero, die eveneens het leger opriep de kant van de rebellen te kiezen.

De opstand bleef uit, meer mannen werden opgepakt. Vervolgens probeerde Goudreau met woorden de actie nog wat op te vijzelen, maar ook dat mislukte. Hij stelde in meerdere interviews dat de strijd doorging, toonde een miljoenencontract dat zou zijn getekend door Guaidó en bevestigde dat de twee gearresteerde Amerikanen onderdeel waren van het complot.

Hij had president Maduro geen grotere dienst kunnen bewijzen. Venezuela verkeert al jaren in een diepe crisis, de coronapandemie heeft de schaarste van alle basisvoorzieningen - water, eten, elektriciteit, benzine - verder vergroot. De verijdelde coup is een welkome afleiding van Maduro’s falende beleid.

In de zeven jaar dat Maduro aan de macht is, sinds het overlijden van Hugo Chávez in 2013, is Venezuela weggegleden in economische malaise. De huidige president is even autoritair als zijn voorganger, maar mist diens charisma. Chávez gebruikte veertien jaar lang oliegeld voor sociale programma's, en won daarme de steun van de arme Venezolanen. In de afgelopen jaren is de olieproductie in Venezuela en de prijs van olie gekelderd. Miljoenen Venezolanen zijn de armoede ontvlucht, onder meer naar buurland Colombia.

Kat en muis

Begin vorig jaar riep parlementsvoorzitter en oppositieleider Juan Guaidó zichzelf uit tot rechtmatig president van Venezuela. Zijn claim wordt erkend door meer dan vijftig landen, waaronder de VS en Nederland. Maar Guaidó slaagde er niet in om het leger te overtuigen zijn kant te kiezen. Hooggeplaatste militairen die dankzij Maduro machtige (en lucratieve) posities bezetten bleven de president trouw. Sindsdien speelt kat Maduro met muis Guaidó, die nog wel speldenprikken uitdeelt maar geen nieuwe couppoging heeft ondernomen.

De Amerikaanse avonturier Goudreau heeft Maduro van verse munitie voorzien: een écht moordcomplot van de Amerikanen en de binnenlandse oppositie tegen de president. Het deert Maduro niet dat Trump en Guaidó stellig ontkennen iets met Goudreau te maken te hebben, de Venezolaanse staatsmedia kunnen hier maanden mee vooruit.

Meer over Venezuela

In mei vorig jaar deed oppositieleider Juan Guaidó een couppoging, lees hier hoe die jammerlijk mislukte.

In een gevangenis in Venezuela zijn bij een opstand veertig doden gevallenGedetineerden eisten dat familieleden langs mochten komen om voedsel en water te brengen, waar een schrijnend tekort aan is sinds de coronacrisis. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden