Nieuws Diabetesonderzoek

Verhoogd risico op diabetes type 2 door nachtdiensten

Nachtdiensten draaien is niet zonder gezondheidsrisico’s, dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Maastricht. Proefpersonen kregen tijdens een kunstmatig omgekeerd dag-en-nachtritme een verlaagde insulinegevoeligheid. Op de lange termijn is dat een bekende risicofactor voor diabetes type 2.

Politieagenten werken regelmatig nachtdiensten. Beeld Freek van den Bergh

Ongeveer een op de veertien Nederlanders heeft diabetes, waarvan verreweg de meesten type 2. De schattingen lopen uiteen, maar wetenschappers denken dat nachtwerkers ongeveer 40 procent vaker dit type diabetes hebben. Het Maastrichtse onderzoek, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS, werpt licht op wat er in het lichaam gebeurt en hoe dat een verhoogd risico op diabetes type 2 veroorzaakt.

Veertien proefpersonen verbleven tweemaal drie dagen in een kamer zonder klok of licht van buiten. Hierbij konden ze de ene keer hun normale ritme vervolgen, de andere keer werd, om een nachtdienst te simuleren, het ritme twaalf uur verlegd met behulp van maaltijden, slaap en kunstmatig licht. Onze lichaamstemperatuur daalt normaal gesproken een beetje wanneer we naar bed gaan. Het bleek dat dit ook gebeurde bij de proefpersonen die een gesimuleerde nachtdienst werkten en dus wakker waren. De onderzoekers constateerden ook op celniveau processen die normaal gezien ’s nachts plaatsvinden, terwijl de proefpersonen wakker waren.

Verlaagde insulinegevoeligheid

Volgens de onderzoeksleider, diabetesexpert Patrick Schrauwen, was de belangrijkste vinding de verlaagde insulinegevoeligheid van de proefpersonen die een gesimuleerde nachtdienst hadden gedraaid. Insuline verlaagt het bloedsuikergehalte door aan te geven dat het lichaam de suikers moet afbreken of opnemen. Patiënten met diabetes type 2 maken wel genoeg insuline aan, maar hun lichaam reageert er niet voldoende op.

Het is de vraag hoe generaliseerbaar de resultaten zijn, aangezien er maar veertien mannelijke proefpersonen meededen, zegt Eelco de Koning, diabetesonderzoeker aan het LUMC en niet bij het Maastrichtse onderzoek betrokken. De Koning: ‘Het onderzoek is echter zo gedetailleerd en uitvoerig gedaan dat er een duidelijk effect van een verstoord dag-en-nachtritme op de insulinegevoeligheid is aangetoond.’

Volgens het CBS werkt 15 procent van de Nederlandse beroepsbevolking soms of regelmatig ’s nachts. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of en hoe deze mensen de gezondheidsrisico’s van het nachtelijk werk kunnen verminderen. Schrauwen: ‘Er zijn aanwijzingen dat lichamelijke inspanning op de juiste momenten helpt om de interne klok bij te stellen. Ook zou het kunnen dat het beter is om het ritme voor een langere tijd aan te passen, een jetlag gaat na een tijdje ook over’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.