Verharding

EEN kind dat voor de tweede keer is betrapt op het stelen van een dropje, hoeft - in tegenstelling tot wat toekomstig premier Balkenende tijdens de verkiezingen betoogde - niet voor de rechter te worden gesleept....

Afgezet tegen de dominante rol die het thema veiligheid, samen met het asielbeleid, rond de verkiezingen speelde, is het concept-regeerakkoord op dit punt weinig opzienbarend. Veel voorstellen dateren al uit de vorige kabinetsperiode. De verwachte forse ruk naar rechts is ook hier uitgebleven. Wel wordt de trend van de afgelopen jaren naar een repressiever strafrechtsklimaat voortgezet.

De opstellers van het regeerakkoord willen vooral meer van alles. Meer en doelmatiger ingezette politie; meer samenwerking; meer opsporingsbevoegdheden; meer DNA-onderzoek; meer cameratoezicht; meer rechters, meer officieren van justitie; meer straffen en meer cellen. Veel van wat gevraagd wordt, is wettelijk al mogelijk of zit in de pijplijn.

Het akkoord is op veel punten nog weinig concreet en kan door de fracties worden aangescherpt. Duidelijk is dat de burger privacy gaat inleveren voor de beloofde grotere veiligheid. Zo komt er een nieuwe identificatieplicht. De VVD heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat alleen een verdachte om zijn papieren mag worden gevraagd. In de variant die CDA en LPF bepleiten kan de politie iedereen op elk moment hiertoe verplichten. Dit laatste draagt een groot risico in zich van willekeur en discriminatie.

Overeenstemming is er over de oprichting van een nationaal rechercheteam en opheffing van de interregionale teams (IRT's). De eerder geuite bezwaren van de politietop tegen dit voornemen zullen hiermee niet zijn weggenomen. Met onwillige politiechefs is het moeilijk boeven vangen.

Balkenende, Herben en Zalm stellen terecht vast dat veiligheid meer is dan harde bestrijding van criminaliteit. Zij willen een bredere aanpak en doen een beroep op overheden, scholen, welzijnsorganisaties en de burgers zelf om samen te werken aan verbetering van het veiligheidsklimaat, al ontbreken op dit punt concrete voorstellen.

De door sommigen gevreesde blauwdruk voor een politiestaat is het regeerakkoord niet geworden. Maar de verharding zet door. Hoeders van onze rechtstraditie, die wordt gekenmerkt door respect voor grondrechten en mensenrechten en de waarden van een democratische rechtsstaat, zullen waakzaam moeten blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden