'Verhalen over dubieuze rol Poch waren breder bekend'

Veel meer piloten van Transavia kenden dubieuze verhalen van en over Julio Poch, de Nederlands-Argentijnse piloot die betrokken zou zijn geweest bij dodenvluchten tijdens de dictatuur in Argentinië. De verhalen 'zongen al rond' sinds de jaren 80, lang voor het betwiste dinergesprek op Bali, waar Poch met collega's over de dodenvluchten sprak.

Oud-Transaviapiloot Julio Poch in 2012 in de rechtbank. Beeld null
Oud-Transaviapiloot Julio Poch in 2012 in de rechtbank.

Dit blijkt uit de verklaringen die getuige Jeroen Engelkes maandag aflegde voor de rechter-commissaris in Den Haag. De piloot annex voormalig plaatsvervangend chef-piloot van Transavia beantwoordde via een videoverbinding vragen van de openbaar aanklager in Buenos Aires. Volgens Engelkes hebben vijf collega's tegen hem bevestigd dat Poch ook op andere momenten praatte over dodenvluchten.


Die vijf collega's werden met naam en functie genoemd. Een van hen, een gezagvoerster, waarschuwde Poch zelfs dat hij met zulke verhalen in problemen kon komen, stelt de getuige. 'Dat was lang voordat Poch werd gearresteerd.' Een tweede getuige, Chris Duijker, bevestigde gisteren hoe in 2003 op Bali het omstreden dinergesprek verliep tussen Poch en de twee piloten die belastende verklaringen tegen hem hebben opgeschreven. Duijker zat bij hen aan tafel. Van het Nederlands koningshuis kwam het gesprek op koningin Máxima's vader Jorge Zorreguieta. Daarop ontstond discussie over de vraag in hoeverre deze politicus had geweten van de verdwijningen in Argentinië. Duijker: 'Toen vertelde Poch dat hij militair vlieger was en dat tegenstanders van het regime uit vliegtuigen werden gegooid. Op de vraag van een collega hoe hij kon leven met de gedachte dat hij zo veel mensen uit vliegtuigen had gegooid, antwoordde Poch: het waren linkse terroristen en ze verdienden niet beter.'

Steunfonds

Het feit dat Poch toen niet tegensprak er zelf bij betrokken te zijn geweest, duidde volgens Duijker op diens persoonlijke rol. Temeer daar de collega die vroeg hoe Poch met zoiets kon leven, erg emotioneel was, zei Duijker.

Andy Poch, de zoon van de aangeklaagde piloot, heeft Chris Duijker in 2010 benaderd met het verzoek te getuigen dat tijdens het Bali-diner bleek dat Julio Poch juist niets met de dodenvluchten te maken had gehad. Duijker wilde niet aan dat verzoek voldoen. Ook zou Dirk Lockhorst, voormalig Transavia-piloot en oprichter van een steunfonds voor Julio Poch, hebben getracht Duijker schriftelijk te laten verklaren dat Poch op Bali verkeerd is begrepen, en dat de piloot zelf geen dodenvluchten had uitgevoerd.

Poch (62) werd in 2009 in Spanje gearresteerd tijdens de laatste Transavia-vlucht voor zijn pensioen. Spanje leverde hem uit aan Argentinië, waar hij al bijna vijf jaar in voorarrest zit. De zaak kwam aan het rollen nadat getuige Jeroen Engelkes de schriftelijke verklaring van de twee collega's over de gebeurtenissen op Bali, indiende bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. Niet om een aanklacht in te dienen, stelt hij, maar met de vraag om uit te zoeken wat ervan waar is. Media-aandacht zou Transavia kunnen schaden, stelt hij. 'Je wilt niet in De Telegraaf lezen dat de piloot die voorin je toestel zit, gewend is zijn lading in zee te gooien.'

null Beeld null

Publiekelijk aan de schandpaal

De hele affaire kostte hem zijn baan, vertelde Engelkes. Na Pochs arrestatie werd Engelkes door het toenmalig hoofd Vliegdienst gedwongen steeds opnieuw publiekelijk verantwoording af te leggen voor zijn handelen. In zogeheten 'infosessies', waarin de directie maandelijks de bedrijfsplannen aan de piloten ontvouwde, moest Engelkes zijn rol in de affaire toelichten en zich verweren tegen niet kloppende aantijgingen. De vraag waaróm Transavia hem publiekelijk aan de schandpaal nagelde, werd gisteren niet gesteld.

Transavia sloot een geheimhoudingsovereenkomst met Engelkes, vertelde hij. Die heeft hij op last van de rechter geschonden: 'U moet hier de waarheid en niets dan de waarheid vertellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden