Verhagen wat soepeler in kwestie-Servië

Nederland is bereid ‘creatief’ na te denken over een mogelijkheid om Servië tegemoet te komen met als doel de pro-Europese krachten een steuntje in de rug te geven bij de naderende parlementsverkiezingen in Servië....

Van onze correspondent Bert Lanting

Nederland en België staan erop dat Servië eerst generaal Ratko Mladic uitlevert aan het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. De Bosnisch-Servische generaal is aangeklaagd wegens de moordpartij op duizenden moslims in Srebrenica in 1995. De andere EU-landen vinden dat het tijd is een gebaar van goede wil te maken tegenover Servië, zeker nu dat land diep verontwaardigd is over de steun van de EU-landen voor de onafhankelijkheid van de voormalige Servische provincie Kosovo.

De EU-landen zijn bang dat de parlementsverkiezingen van 11 mei zullen uitlopen op een zege van de nationalistische partijen, die de banden met de EU op een laag pitje willen zetten wegens het geschil rond Kosovo. ‘Nederland is bereid om creatief na te denken hoe we de pro-Europese krachten in Servië kunnen steunen, maar over de voorwaarden voor ratificatie van het akkoord kan niet worden onderhandeld’, zei Verhagen na afloop van de vergadering in Brdo. ‘Een land dat weigert samen te werken met een VN-instelling die is opgericht om straffeloosheid tegen te gaan, dáármee heb ik problemen.’

Tijdens het overleg kwam Verhagen flink onder vuur te liggen van zijn collega’s. Eén minister zei dat hij zich ‘harder dan Carrera-marmer’ betoonde. In de wandelgangen werd gemopperd dat Nederland wel wat terug zou mogen doen voor de steun die het rond de Wilders-film van de EU had gekregen.

In januari bood de EU Servië als tussenstap al een politiek akkoord en versoepeling van de visumregeling voor Serviërs aan bij wijze van steun voor de democratische presidentskandidaat Boris Tadic. Maar de Servische regering kwam kort daarop ten val nadat Kosovo met steun van een reeks EU-landen de onafhankelijkheid had uitgeroepen.

Hoewel Verhagen nog steeds vasthoudt aan de eis dat Servië volledig moet meewerken met het Joegoslavië-tribunaal, leek hij zijn positie iets te versoepelen. Tot voor kort hield Verhagen vol dat van ‘volledige samenwerking’ alleen sprake kan zijn als Mladic ‘op het vliegtuig naar Den Haag zit’. Maar nu zei Verhagen dat hij het oordeel zal laten afhangen van de aanbevelingen van openbaar aanklager Serge Brammertz van het tribunaal, de Europese Commissie en zijn eigen bevindingen.

Verhagen ontkende dat hij zijn positie gewijzigd heeft. Als Servië Mladic niet uitlevert, kan het akkoord volgens hem alleen worden getekend ‘als Mladic niet in Servië of dood blijkt’. Eerder op de dag had de Servische minister van Buitenlandse Zaken Vuk Jeremic toegezegd dat zijn land Mladic in de ‘zeer nabije toekomst’ zal oppakken en uitleveren. Maar volgens hem is dat alleen mogelijk als Servië ‘op weg naar Europa’ is, met andere woorden: als het samenwerkingsakkoord rond is.

Verhagen was niet erg onder de indruk van de belofte van Jeremic. ‘Het geeft aan dat hij vindt dat het moet gebeuren. Ik ben in blijde afwachting.’ Hij herinnerde eraan dat eerdere toezeggingen van de Servische regering tot nog toe ook niets hebben opgeleverd.

De Servische minister vertrok na het overleg met de EU-ministers meteen naar Belgrado voor het startschot van de verkiezingscampagne van de partij van Tadic. Maar volgens diplomaten wilde hij daarmee ook voorkomen dat hij samen met de Kosovaarse premier Hashim Thaci op de gebruikelijke groepsfoto terecht zou komen. Dat zou slecht vallen bij de Servische kiezers.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden