analyse Formule 1

Vergunningsperikelen, milieuactivisten en volle agenda’s: dit zijn de hordes voor de GP in Zandvoort

Racedirecteur Jan Lammers (links) met Formule 1-baas Chase Carey na de aankondiging dat de Formule 1 35 jaar na de laatste Nederlandse GP weer zal terugkeren naar Zandvoort. Beeld EPA

Over minder dan negen maanden vindt voor het eerst in 35 jaar een Formule 1-race in Nederland plaats, op het circuit van Zandvoort. Althans, dat is de bedoeling. Want voordat het zover is, zijn er nog veel hordes te nemen. Zandvoorters worden er dinsdag over bijgepraat. 

Datum

Ruim een kwart miljoen racefans kregen vorige maand het heuglijke nieuws te horen dat ze waren ingeloot voor tickets van de Grand Prix van Nederland. Zonder te weten wanneer ze volgend jaar precies naar de badplaats moeten afreizen. Drie maanden na de aankondiging heeft de race nog steeds geen datum.

Formule 1-baas Chase Carey zei half mei enkel dat de race ‘rond deze tijd’ zal plaatsvinden en sowieso voor de GP van Monaco. Omdat de raceklasse twee weken de tijd wil hebben om zich te kunnen verplaatsen naar het logistiek uitdagende prinsdom, kwamen er al snel twee data bovendrijven: 3 of 10 mei.

Dat er nog geen duidelijkheid is, komt door de complexe racekalender van volgend jaar. De Formule 1-bazen zijn volop aan het onderhandelen met circuits over aflopende contracten. Daarnaast wordt de kalender mogelijk voller dan ooit. De deals met races in Spanje, Mexico, Engeland en Italië zijn voor minimaal een jaar verlengd. En naast Zandvoort komt er nog een nieuwe race bij, in Vietnam.

Sportief directeur van de GP Jan Lammers maakt de racedatum meteen bekend zodra het besluit is genomen, zegt hij. ‘Voor alle partijen is duidelijkheid belangrijk.’ Hij voorziet vooralsnog geen problemen. ‘Wij gingen er al de hele tijd vanuit dat het pas na de zomervakantie bekend zou worden. Het zijn nu eenmaal geen eenvoudige evenementen en welke datum het precies wordt, maakt niet heel veel uit.’

Aanpassingen

Feitelijk mag er nog geen Formule 1-race plaatsvinden in Zandvoort. De baan beschikt namelijk niet over de licentie die nodig is voor het verrijden van een GP. Het circuit moet daarvoor voldoen aan de nieuwste eisen van racefederatie FIA op gebied van onder meer veiligheid.

In november en december gaat het circuit daarom op slot voor verbouwingswerk. Drie bochten worden aangepast voor de veiligheid (de Hans Ernstbocht, Hugenholtzbocht en Gerlachbocht). Grootste klus is het komvormig maken van de laatste bocht, de Arie Luyendijkbocht, zodat de auto’s er harder door kunnen.

Op dit moment wordt er onder meer nog overlegd over de precieze hellingsgraad van de bocht. Directeur Lammers noemt het ‘een molen waaraan je je moet conformeren’. Want elke stap moet worden afgestemd met de FIA, Formule 1 en de gemeente Zandvoort.

Volgens hem liggen er ‘angstscenario’s’ op de plank voor als de werkzaamheden extreem uitlopen. Hij verwacht alleen dat die in de kast kunnen blijven. Dat denkt voormalig F1-coureur Michael Bleekemolen ook. Met zijn bedrijf Race Planet is hij de belangrijkste huurder van de baan. Jaarlijks rijden zo’n 13 duizend van zijn klanten in zijn auto’s op de baan voor clinics en cursussen.

‘Het is natuurlijk wel een aderlatingkje, maar ze komen ons aan alle kanten tegemoet’, zegt hij over de periode dat het circuit niet voor hem beschikbaar is. Afgelopen week werd er tussen zijn Race Planet en het circuit nog een ‘erg goed’ gesprek gevoerd. ‘Ze zijn op een goede manier bezig’, zegt Bleekemolen.

Een plattegrond van het circuit in Zandvoort.

Logistiek

Op de burelen van de gemeente Zandvoort wordt ondertussen hard over nagedacht hoe honderdduizend mensen per dag van en naar het circuit te krijgen. Een monsterklus, want de logistiek rond Zandvoort was de hoofdreden waarom mensen er heilig van overtuigd waren dat de Formule 1 na 1985 nooit meer het circuit zou aandoen.

In maart maakte de gemeente ruim 4 miljoen euro vrij om het evenement zo soepel mogelijk te laten verlopen. Daar hoort onder meer een zogenoemd mobiliteitsplan bij. Hoe dat eruit gaat zien, is nog onduidelijk. Eind dit jaar moet het klaar zijn, aldus de gemeente.

In een brief aan de raad, begin deze maand, schreef het college in ieder geval mensen te willen aansporen niet allemaal tegelijk naar Zandvoort te komen en het gebruik van openbaar vervoer te stimuleren. Begin juni liet spoorbeheerder Prorail weten dat het met enkele aanpassingen mogelijk is om meer dan de huidige vier treinen per uur naar Zandvoort te laten rijden.

Verder bleek uit de brief dat Zandvoort voor racebezoekers niet toegankelijk is met de auto en dat zij bij betaling van het ticket moeten aangeven hoe ze naar het circuit afreizen.

Directeur Lammers zei bij de aankondiging van het evenement nog dat iedereen zelf mag bepalen hoe naar Zandvoort te komen. Of hij daarop is teruggekomen? ‘Nee’, benadrukt hij. ‘Mensen kunnen nog altijd op allerlei manieren komen. Een goed plan is alleen een compromissenstrijd en als we op- of aanmerkingen hebben, laten we dat weten aan de onderhandelingstafel en niet in de media.’

Hij verwacht in ieder geval dat in 2021 alles rond de GP soepeler zal gaan. ‘Want dan kent iedereen de procedures en weet iedereen wat te doen. Dit is gewoon de lastigste editie.’

Vergunningen

De grootste horde voor de Formule 1-race is er een die vooraf als kleinste werd ingeschat: de Nederlandse bureaucratie. Toen sportminister Bruins begin februari schreef dat hij geen overheidsgeld wilde steken in een Formule 1-race, benadrukte hij dat hij zich flexibel zou opstellen op andere gebieden, zoals bijvoorbeeld het verlenen van vergunningen.

Dat schreef de minister alleen voor de uitspraak van de Raad van State eind mei, waarin werd geoordeeld dat de Nederlandse stikstofregels niet streng genoeg waren vanuit EU-oogpunt. Zeker lijkende vergunningen zijn daarmee plots onzeker. Vooral als het gaat om projecten dichtbij beschermd natuurgebied, zoals de Zandvoortse duinen.

Milieu- en actieclubs hebben zo ineens een flinke spaak om in het wiel te steken. Een van die clubs is Rust bij de Kust, een platform dat al langer ageert tegen geluidsoverlast van het circuit. Als haviken houden ze alle vergunningsaanvragen van de baan in de gaten. Zoals die voor de extra toegangsweg die het circuit wil aanleggen.

Rust bij de Kust-voorzitter Karel van Broekhoven sluit juridische stappen niet uit als het circuit niet luistert naar de eisen van het platform. ‘En daarbij gaat het ons niet om de Formule 1, want dan zitten er tenminste nog mensen op de tribune. Het gaat ons om die andere 100 dagen.’

GP-directeur Jan Lammers sluit niet uit dat vergunningproblematiek het evenement kan hinderen, ‘als zelfs de paringstijd van de meikever de aanleg van iets als de Noord/Zuidlijn kan stilleggen’. Hij zegt te hopen op ‘sportiviteit en redelijkheid’ bij actiegroepen als Rust bij de Kust. ‘Want door die GP krijgen ze zoveel aandacht.’

Van Broekhoven is er niet van onder de indruk, ook al wordt zijn strijd hem niet door iedereen in dank afgenomen. Zo deed hij al aangifte van bedreiging door iemand die een vrijwilliger van het circuit bleek te zijn. ‘In september zitten we weer om de tafel met het circuit. We hopen dat ze ons dan een beetje tegemoet willen komen. Het gaat ons om minder herriedagen. Zo niet, dan lopen we meteen weer de deur uit.’

Meer over Formule 1

Mercedes-coureur Lewis Hamilton koerst dit seizoen af op zijn zesde wereldtitel. In zijn geboortedorp Stevenage moeten ze alleen weinig van hem weten.

En wat bestuurt Verstappen eigenlijk naast zijn Formule 1-auto? We vroegen het hem in een interview. Verrassend: hij vindt autorijden maar niks.

Verstappens succes is het voorbeeld voor velen. Zoals voor voormalig F1-coureur Jan Lammers en zijn 11-jarige zoon René. We gingen met hem mee naar een kartwedstrijd. ‘Max is een poolster waar we op kunnen navigeren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden