'Vergunning kolencentrale van tafel'

De bouw van de centrale in de Eemshaven is illegaal. De gedoog-vergunning gaat snel van tafel.

AMSTERDAM - De bouw van de kolencentrale in de Eemshaven zal volgens hoogleraar Europees milieurecht Jonathan Verschuuren (46) jaren worden vertraagd nu er een juridisch steekspel is ontstaan. Vorige week oordeelde de Raad van State dat de bouwvergunning voor de 2,6 miljard kostende centrale onterecht verleend was. Milieuorganisaties eisen in een kort geding bij de hoogste bestuursrechter dat er per direct een bouwstop komt. Verschuuren denkt dat de milieuclubs een sterke zaak hebben.


De bouw is volgens Greenpeace en co illegaal.

'Daar hebben ze gelijk in. Vanaf het begin is er gebouwd zonder een rechtsgeldige natuurbeschermingswetvergunning. De bouw is zelfs extra illegaal nadat de Raad van State vorige week de vergunning die aanvankelijk was verleend heeft ingetrokken. Ik vermoed dat de rechter de bouw zal stilleggen.'


Maar de provincie Groningen heeft al aangekondigd op 13 september een zogenaamde 'gedoogvergunning' af te geven.

'Dat is een logische vervolgstap. In Nederland moet je als bestuursorgaan in principe de wet handhaven, maar met zo'n gedoogvergunning geeft je toestemming om in afwachting van de definitieve vergunning toch door te bouwen.


'Aan zo'n gedoogvergunning zijn wel zeer strikte eisen verbonden. Zo moet je redelijkerwijs kunnen aannemen dat de vergunning uiteindelijk ook zal kunnen worden verleend. De provincie Groningen zal dat proberen, maar het is zeer de vraag of ze daarmee wegkomen.'


Volgens minister Verhagen (EZ) heeft de Raad van State slechts op kleine punten bezwaar gemaakt tegen de gevolgde procedure.

'Het zijn bepaald geen kleine punten. En belangrijker is dat de uitkomst moeilijk vooraf te voorspellen is. Zo moet RWE/Essent uitzoeken wat de impact van het heien is op de zeezoogdieren in de Waddenzee. Ook moet worden nagegaan wat de milieueffecten zijn van de kolencentrale voor de Duitse Waddeneilanden, met name Borkum. En de energiemaatschappij heeft volgens de Raad ten onrechte de haven waar de schepen kolen laden en lossen buiten de vergunningaanvraag gelaten. Dat moet nu ook nog worden onderzocht. Het zal voor de rechter lastig zijn om op voorhand te zeggen dat die onderzoeken zullen uitwijzen dat de natuur in en rond de Waddenzee geen schade ondervindt.'


U denkt dus dat ook die gedoogvergunning snel van tafel is.

'Daarvoor is nog een argument. Een vergunning mag in dit geval alleen worden afgegeven als is aangetoond dat er geen alternatief is en er dwingende redenen van groot openbaar belang in het geding zijn. Dat is de zogenaamde ADC-toets. In de vergunningaanvraag wordt die bewijsvoering nu schokkend amateuristisch in een paar zinnen afgedaan. En dat terwijl in recente zaken, bijvoorbeeld de bouw van een containerterminal aan de Westerschelde, is gebleken dat de rechter die toets heel belangrijk vindt. Die terminal is er uiteindelijk niet gekomen.'


Maar de rechter moet toch ook het economische belang afwegen? RWE/Essent heeft al honderden miljoenen in de containerterminal geïnvesteerd.

'Dat is inderdaad ook een argument dat de rechter in het kort geding overweegt.


'Maar juridisch gezien is het wel heel erg arrogant om zonder adequate vergunning door te gaan met de bouw van een kolencentrale naast het belangrijkste Nederlandse natuurgebied, dat juridisch zo goed beschermd is. Ik vermoed dus dat dat financiële argument bij de rechter weinig indruk gaat maken.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden