Vergrijzing slaat hard toe op mbo-scholen

Mbo-scholen staan aan de vooravond van een groot personeelsprobleem. Komend decennium bereikt bijna eenderde van het personeel de pensioenleeftijd. De mbo's worden op de voet gevolgd door het voortgezet onderwijs, de rechterlijke macht en de hbo's. Dat blijkt uit een rondgang van de Volkskrant over de vergrijzingseffecten bij zo'n twintig sectoren en grote werkgevers.

AMSTERDAM - Bijna eenderde van de docenten op het mbo is nu al ouder dan 55 jaar, op het voortgezet onderwijs is 27 procent van de leraren 55-plus. Dit percentage geldt ook voor de rechterlijke macht. Op het hbo valt een kwart in die leeftijdsgroep.


'Het is een nachtmerrie', zegt Henri van Vlodrop, bestuursvoorzitter van het Rotterdamse Zadkine College. De komende jaren zal 40 procent van zijn personeel vertrekken. 'Een man of honderd per jaar. Dat is gigantisch.'


'Wij zijn de meest grijze sector in onderwijsland', beaamt ook Jan van Zijl, voorzitter van de MBO Raad. Een verklaring hiervoor is dat veel mbo-docenten op latere leeftijd, na een loopbaan in het bedrijfsleven, kiezen voor een carrière in het beroepsonderwijs. 'Daar ligt dus enerzijds een kans voor ons om de uitstroom van ouderen op te lossen. Maar anderzijds moeten we in de toekomst wel harder concurreren op een krappe arbeidsmarkt.'


Nederland staat net als veel andere westerse landen aan de vooravond van de vergrijzing. Dit jaar viert de eerste lichting babyboomers zijn 65ste verjaardag. In sommige sectoren worden de effecten al snel merkbaar. Andere sectoren, zoals de zorg en de rijksoverheid, zullen na 2015 pas last van krijgen van de 'grote uitstroom'.


Volgens Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt van de Universiteit van Tilburg, zijn de meeste werkgevers zich nog onvoldoende bewust van wat de schaarste aan personeel zal betekenen. 'Een positieve uitzondering vind ik de techniek', zegt hij. Dat deze sector er zich wel bewust van is, betekent nog niet dat er volgens Wilthagen geen problemen te verwachten zijn. Ook de zorg en delen van het onderwijs staan bovenaan het lijstje van sectoren waar hij problemen verwacht. Zijn universiteit werkt daarom samen met de Taskforce Arbeidsmarkt Midden-Brabant aan een 'soort Al Gore-achtige film' om de werkgevers wakker te schudden.


Ook uit het rapport De grote uitstroom, dat is opgesteld door onder andere het ministerie van Binnenlandse Zaken, blijkt dat de vergrijzing er hard inhakt. Nu werken in de onderwijs- en overheidssectoren één miljoen mensen.


'In totaal gaan 275 duizend leraren, politieagenten, rechters, gevangenbewaarders en andere overheidsmedewerkers tot en met 2020 met pensioen. Dat betekent dus dat van elke tien werknemers er gemiddeld drie met pensioen gaan', staat in het rapport. 'Dat kan per sector en organisatie sterk verschillen. Bij sommige scholen, gemeenten en politiekorpsen zal tot en met 2020 meer dan de helft van het personeel met pensioen gaan.'


Volgens Wilthagen 'wordt dit een zware dobber voor heel veel werkgevers'. Maar in sommige sectoren zijn ook lichtpuntjes. Zo kiest 40 procent van de rechters ervoor om na het 65ste jaar door te werken, meldt de Raad voor de Rechtspraak. 'Daarmee wordt de uitstroom toch meer gefaseerd opgevangen dan we hadden verwacht', zegt een woordvoerster. Bovendien staat de rechterlijke macht onder druk van bezuinigingen. Als de geplande verhoging van de griffierechten doorgaat, zullen er minder rechters nodig zijn. 'Het blijft dus koffiedik kijken.'


Economie Pagina 20 en 21

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden