Vergoeding voor 'chroom-zieken' Defensie

Defensiemedewerkers die denken ziek te zijn geworden door het werken met het kankerverwekkende chroom-6 krijgen een bedrag tussen de 3- en 15 duizend euro. Minister Hennis heeft hierover een deal gesloten met de militaire vakbonden. Het betekent niet dat defensie aansprakelijk is.

Jeroen Visser
Minister Hennis van Defensie in de Tweede Kamer. Beeld anp
Minister Hennis van Defensie in de Tweede Kamer.Beeld anp

Het gaat om (oud-)medewerkers met bijvoorbeeld long-, maag- en neuskanker, huidaandoeningen en auto-immuunziektes. Ze moeten langer dan een jaar met chroom-6 hebben gewerkt om in aanmerking te komen voor de regeling.

In november kondigde Hennis de schadevergoeding aan. De afgelopen maanden werd onderhandeld over de details. Minister Hennis stuurde de details vandaag naar de Kamer.

Giftige verf

Wat is chroom-6 en hoe gevaarlijk is het?

Lees het hier

Defensie wist over chroom-6

Meetrapporten uit 1999 en 2002 melden dat er op militaire onderhoudsbases met Amerikaanse gevechtsvliegtuigen en tanks tot acht keer meer chroom-6 aanwezig was dan de norm destijds.

Lees hier meer.

het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten stelde een lijst samen met aandoeningen die mogelijk worden veroorzaakt door contact met chroom-6.

Hoe sterker het vermoeden van een verband tussen de ziekte en het werken met chroom-6, hoe hoger de vergoeding. Patiënten die thuis hulp nodig hebben die niet altijd wordt vergoed door de overheid, zoals het installeren van een traplift, kunnen een hogere vergoeding aanvragen.

1.400 medewerkers

De financiële genoegdoening is voorlopig. Als uit onderzoek door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat er een causaal verband bestaat tussen een bepaalde ziekte en werken met chroom-6, volgt waarschijnlijk een hogere schadevergoeding. Als het verband niet aanneembaar is, hoeven de medewerkers de tegemoetkoming niet terug te betalen.

Tot nu toe hebben 1.600 medewerkers die met de stof hebben gewerkt zich geregistreerd bij een meldpunt van defensie. 400 van hen zijn ziek of hebben ernstige gezondheidsklachten. De meeste meldingen komen van oud-medewerkers van vijf voormalige NAVO-onderhoudsbases (poms-sites).

Vakbondsvoorzitter Jean Debie van VBM noemt het akkoord 'historisch'. 'Het is in de geschiedenis van defensie nog nooit gebeurd dat het ministerie zonder tussenkomst van de rechter gezondheidsschade vergoedde.'

Omdat het RIVM-onderzoek zeker twee jaar gaat duren, is het volgens Debie cruciaal dat defensie nu al over de brug komt. 'Sommige medewerkers zijn zo ziek dat ze de uitkomst van het onderzoek niet mee zullen maken.'

Kankerverwekkend

Chroomhoudende verf en lak worden gebruikt om de buitenkant van vliegtuigen beter te beschermen tegen roest, slijtage en chemische wapens. Het opbrengen van de verf of het bewerken ervan - door bijvoorbeeld lassen of schuren - brengt grote gezondheidsrisico's met zich mee. Ziektes openbaren zich pas 15 tot 25 jaar na blootstelling.

Defensie werkt al zeker dertig jaar met chroomhoudende verf. Al in de jaren '80 werd bekend dat chroom-6 kankerverwekkend is, maar pas in 1998 werden veiligheidsmaatregelen getroffen om het personeel afdoende te beschermen.

De zaak kwam vorig jaar aan het rollen toen tientallen oud-medewerkers een zaak aanspanden tegen het ministerie wegens nalatigheid. Volgens hen had het ministerie eerder moeten ingrijpen om blootstelling aan giftige stoffen te voorkomen.

Uit meetrapporten uit 1999 en 2002 bleek eerder dat er op de onderhoudssites in Vriezenveen en Brunssum tot acht keer hogere concentraties chroom-6 zijn gevonden dan destijds de norm was. Hennis schreef in juni 2014 nog aan de Kamer dat zij hier 'vooralsnog geen aanwijzingen' voor had.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden