Vergeten parels van het alledaagse

De nieuwe koers van het Bonnefantenmuseum smaakt naar meer.

Maar liefst 25 jaar stond het Bonnefantenmuseum in Maastricht onder artistieke aanvoering van Alexander van Grevenstein. En ja, dan ontkom je als museum niet aan persoonlijke stokpaardjes, ten goede en ten kwade. In dit geval voerde keihard en ietwat verheven modernisme (denk: de minimalistische muurschilderingen van Sol LeWitt) naast elegante schilderkunst de boventoon.


Sinds afgelopen voorjaar is Stijn Huijts artistiek directeur. Aangezien de programmering van een museum tot ver in de toekomst vastligt, worden pas nu de eerste sporen van zijn hand zichtbaar. Storage Telling I, Extra-Ordinary toont een handvol foto's, dia's en video's uit de collectie. Niet bepaald grensverleggende media, maar ze kwamen er tot nog toe in het Bonnefantenmuseum bekaaid van af. De gekozen werken waren zelden of nooit zichtbaar.


Ook de opstelling is niet bepaald grensverleggend. Die is museaal, met dia's als levensgrote schilderijen gepresenteerd en met veel ruimte tussen de werken, waardoor een ingetogen sfeer ontstaat.


Wat de tentoonstelling bijzonder maakt, is het thema: het buitengewone - 'extra-ordinaire' - van het gewone. Dat gewone komt op uiteenlopende manieren. Een regelrechte, uit de collectie opgedoken parel is Global Groove (1974) van videopionier Nam June Paik. Paik plukt zijn beelden van de tv, mixt moderne dans met folklore, reclame met de avant-gardistische poëzie van Allen Ginsberg, en gaat los in het experiment. De video is nog altijd een hallucinerend festijn van kleur en vorm, en dankzij de primitieve staat van de techniek destijds weer helemaal actueel. Het ambachtelijke geknutsel spat ervan af.


Zoals Paiks kunst is gedrenkt in de urban culture van zijn tijd, zo richt de jonge Duitse beeldhouwer en fotograaf David Heitz zich op stadse rafelranden. Een stenen paadje, dat onverwacht stuit op een boom, en er slordig omheen zigzagt. Een opslagplaats met lukraak neergesmeten stalen pijpen. Heitz verandert de chaotische lelijkheid met zijn hoge, wat scheve camerastandpunt en grootste projectie in fascinerende, ritmisch geordende collages.


De als exotische monumentjes uitgestalde boerderijproducten in de foto's van Roman Signer, de moddervlakte van Roy Villevoye, die van dichtbij uiteenvalt in een gekleurd stippenspektakel - het is ontroerend en overrompelend. Juist omdat de kunstenaars laten zien dat de magie in een klein hoekje zit, overal om ons heen.


Dat de tentoonstelling in al haar bescheidenheid ook een ferm statement is, wordt extra duidelijk door de keuze voor de video Blokers van Pawel Althamer: uit het feit dat dit met opzet rauw en amateuristisch gefilmde werk, bedoeld als making of-kijkje achter de schermen, van zijn tweederangspositie naar de eerste rang is gepromoveerd. Maar vooral uit het ietwat schokkende gevolg daarvan.


We zien namelijk een groepje Poolse tieners die in 2004 meewerkten aan Althamer-tentoonstelling, slapen, gapen, dollen, een joint roken en douchen - om en in (!) het Bonnefantenmuseum. Slechts in handdoek gekleed dwalen ze langs verbaasde bezoekers, dwars door het gebouw. Dat is opeens geen verheven, naar binnen gekeerde tempel meer, maar krijgt de intimiteit en levendigheid van een hedendaagse huiskamer, waarin alles borrelt en broeit.


De koers is verlegd. Het smaakt naar meer.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden