Vergaande macht van de ‘wegbereiders’

Minister Ritzen en staatssecretaris Netelenbos (beiden PvdA) hadden het destijds zo mooi bedacht. Een groep ervaren managers zou de invoering van de tweede fase en het studiehuis van voor tot achter begeleiden....

Deze procesmanagers waren bekend met de materie. Een aantal had het ‘zelfstandig leren’ al succesvol op hun school toegepast. Ze golden als een ‘pendel’ tussen het departement en de praktijk.

De verhoren van de commissie-Dijsselbloem naar de onderwijsvernieuwingen geven een ander beeld van het ‘procesmanagement voortgezet onderwijs’ (PMVO). En wel dat van een groep bevlogen didactici die scholen hun zienswijze opdrongen. Zelfstandig leren werd het credo, klassikaal lesgeven was ouderwets.

De ‘wegbereiders’ zoals ze in die tijd heetten, voerden zelfstandig lobby voor hun inzichten in de Tweede Kamer. Ook drukten ze hun zin door toen uit onderzoek bleek dat 54 procent van de leraren niets in de voorstellen zag. Er waren zelfs managers die, als de minister en de staatssecretaris weloverwogen afzagen van een optreden in het televisieprogramma Buitenhof, deze plek innamen en hun kant van het verhaal vertelden.

‘Rein Zunderdorp (de PMVO-voorzitter, red.) leek wel een schaduwstaatssecretaris’, zei oud-VVD-minister Hermans (1998-2002) dinsdag tegen de commissie. Hij en zijn staatssecretaris Karin Adelmund (PvdA) kregen de procesmanagers er bij hun aantreden gratis bij. Hermans: ‘Ik heb direct tegen de staatssecretaris gezegd: oppassen, want jij bent politiek verantwoordelijk.’

De wegbereiders gingen hun gang, wil Hermans maar zeggen. ‘Het was een autonome club. We hebben ze meerdere keren op het matje geroepen.’ Ondanks brede steun in de Tweede Kamer drukte Hermans in 2000 door dat de procesmanagers moesten verdwijnen. ‘Ze waren voor vier jaar aangesteld, en dat hield ik graag zo.’

Voorzitter Walter Dresscher van de onderwijsbond AOb uitte maandag al zijn ergernis. ‘De procesmanagers lijken met opzet in het leven geroepen om een rookgordijn op te trekken tussen volksvertegenwoordiging en uitvoering.’ Volgens hem werden leraren als een bedreiging gezien voor de idealen.

Zunderdorp zei maandag dat zijn club veel ruimte kreeg van staatssecretaris Netelenbos. Hij sprak in dat verband van ‘bovenwettelijke sturing’. Formeel mochten de scholen de onderwijsvernieuwingen zelf vormgeven. ‘Materieel was die vrijheid een stuk smaller’, aldus Zunderdorp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden