Verdwddd

Graag scoren, maar niet willen inleveren op de inhoud. Over dat dilemma gaat het satirische hoorspel Geluid Loopt van Chris Bajema en Jan Jaap van der Wal.

'Sneller, luchtiger, meer DDDW, eh.. DDWD, eh ... Iets gekker allemaal.' Het fictieve radioprogramma Focus gaat het he-le-maal anders doen. Eindredacteur Liesbeth, gespeeld door journalist Sandra Heerma van Voss, wil meer scoops en meer 'bekénde BN'ers' - Eva Jinek of Halina Reijn - die bovendien ex-clu-sief geclaimd moeten worden. Alle hoop is gevestigd op de nieuwe verslaggever Chris, die van de televisie komt. 'Chris is, of nou ja, wordt zo'n beetje de Jakhals van Focus. Hij kiest nét even die andere invalshoek. Maar dan zonder rode stropdas.'


Het hoorspel Geluid Loopt van cabaretier Jan Jaap van der Wal en radiomaker Chris Bajema volgt de sores op de redactievloer van het radioprogramma Focus. De 19-delige serie, die deze maand op radio 1 en via podcast te horen is, levert satirisch commentaar op het medialandschap. 'Al onze eigen frustraties zitten er in', zegt Van der Wal in de Amsterdamse Desmet Studio's waar de opnames vorige week plaatsvonden. Het is de studio waar ook Kunststof wordt gemaakt, het programma dat als inspiratie diende, en waaraan Bajema jarenlang als freelancer was verbonden.


Voor Jan Jaap van der Wal zijn het frustraties die hij als gast van dit soort programma's ondervond. Dat hij op het laatste moment werd afgebeld met de beruchte zin dat ze door de actualiteit genoodzaakt waren een andere uitzending te maken. Of dat hij er tijdens een telefoongesprek met een redacteur gaandeweg achterkwam dat hij eigenlijk werd gebeld om het nummer van iemand anders te geven.


De acteurs, onder wie Eva Duijvestein en Nico van der Knaap, zitten in een halve cirkel achter hun microfoon, het script voor de neus. Uitzonderlijk voor een hoorspel waar de stemmen doorgaans één voor één worden opgenomen. 'Ik wilde een geloofwaardige vergadersfeer creëren', zegt Bajema. Als een poldervariant van zijn favoriete tv-series The Office en Extra's, moet Geluid Loopt de klassieke strubbelingen op de werkvloer weergeven die bij iedere Hilversumse redactie nagenoeg hetzelfde zijn.


'Ieder radioprogramma wil als Pauw & Witteman en De Wereld Draait Door zijn. Voor radio blijft tv de heilige graal', zegt Bajema. 'Om de zoveel tijd wordt er bij dit soort radioprogramma's aangekondigd dat alles anders wordt. Het grappige, of misschien het pijnlijke, is: het gebeurt nooit.'


Want op iedere redactie lopen types als Eliane rond, in Geluid Loopt gespeeld door Bianca van der Schoot. Zij is het type highbrow kunstredacteur dat de aandacht wil vestigen op een Oezbeekse zwartwitfilm over een basketbaltrainer in Nagorno-Karabach die het spoor niet over durft. 'Een film die echt gezien wil worden.'


Daar tegenover staat zendercoördinator Van der Goot ('Keep up the good work, denk aan de vernieuwing'), vertolkt door Tom Jansen. 'Hij heeft het programma nooit gehoord, of alleen de laatste aflevering', zegt Van der Wal.


En dan is er nog Bram. 'Iedere redactie heeft een Bram', zegt Chris Bajema. Bram is van zijn portefeuille klassieke muziek enigszins afgedwaald en verzorgt nu de koffie ('een prachtige Ethiopische arabica met een vleugje zwarte bessen'). 'Zo iemand van wie niemand meer weet hoe hij ooit is binnengekomen en wat hij doet.'


Is het niet gek om commentaar te geven op een wereld waar je zelf middenin zit? 'Het is zelfspot', zegt Bajema. 'We zien dat gastacteurs het juist leuk vinden.'


Zo speelt Aaf Brandt Corstius een columnist 'die alleen maar over haar kinderen schrijft' en is Frénk van der Linden de meester-interviewer die een spiegel meeneemt voor het 'wie ben je nou echt-moment'.


In de studio is cabaretier Maarten Ebbers aangeschoven. In zijn rol als ergerlijke gast brengt hij op zijn gitaar zijn nieuwste nummer ten gehore. Cabaretière Paulien Cornelisse hielp met de tekst voor deze scène. 'Deze mensen bestaan echt', zegt ze. 'Zo iemand die tijdens het applaus heel hard roept: check me op Facebook!' Typetjes te over, maar Geluid Loopt gaat vooral over de spagaat waarin ra- dioprogramma's zich bevinden. 'Een hijgerige focus op alles wat scoort tegenover niet willen inleveren op de inhoud', zegt Bajema.


In haar rol als Eliane zit Bianca van der Schoot opeens aan 'de andere kant'. In plaats van vragen over een nieuw project te beantwoorden, interviewt ze zelf. 'Als mime-speler sta ik samen met fotografen en dansers op de zwarte lijst omdat we slechte praters zijn. Zij willen kort spektakel. Het moet toch allemaal een beetje DWDD .'


De 19-delige serie Geluid Loopt, is te horen in Villa VPRO, vanaf 15.30 uur op Radio 1. De podcasts van elk vijf minuten zijn te beluisteren via www.vpro.nl/geluidloopt_podcast.e


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden