Verdomd, bij zo'n overgang komt inderdaad héél wat kijken

Schrijver Francine Oomen.Beeld Ilja Keizer

Het boek lag al een tijd op de stapel (n)ooit te lezen boeken: Oomen stroomt over van de overbekende Francine Oomen. Overbekend onder tienermeisjes, en omdat die tijd ver achter me ligt had ik nooit een boek van haar gelezen. Ze gaan allemaal over het 'overleven' van iets, wist ik: de puberteit, verliefdheid, gescheiden ouders, maar bijvoorbeeld ook een vakantie in Frankrijk, en zelfs 'wildbreien'. (Mijn persoonlijke tip voor het overleven van wildbreien: gewoon niet aan beginnen.)

Door dat breien had ik wel in mijn achterhoofd al uitgemaakt dat Oomen niet van een zekere mutsigheid gespeend was, en ook het gezellige binnenrijm van de titel Oomen stroomt over sterkte me in dat vooroordeel. Maar toen sloeg ik het open en las op de eerste bladzijde in grote letters: 'Ik was 52 en vond er geen bal meer aan om mezelf te zijn.' Ik ben óók 52 en ik vind er al 52 jaar geen bal aan om mezelf te zijn, dus nu werd ik toch nieuwsgierig.

Het boek gaat over de overgang. Onder 'de overgang' verstond ik altijd: de transitie van tamelijk gewone vrouw naar een oud zeikwijf met geheimzinnige 'opvliegers' en een snor, maar misschien kwam er toch méér bij kijken.

Ik begon in het boek te bladeren, en verdomd, bij zo'n overgang komt inderdaad héél wat meer kijken. Oomen beschrijft, gelardeerd met tekeningen en collages, hoe ze niet meer normaal kan nadenken ('breinblubber'), het bloedbad van de allerlaatste menstruaties en andere overgangskwalen, het een voor een uitvliegen van haar drie kinderen, de zorg voor haar kindse moeder die wegkwijnt in een verzorgingstehuis, de burn-out, de vluchtfantasieën, de breuk met haar geliefde en de daaropvolgende, geestig beschreven Tinderdates.

Over hun profielfoto's: 'Mannen die een selfie maken in de auto, met de riem keurig om. Mannen met vis. Mannen met opgestoken duim. Mannen die lollig doen met standbeeld. Mannen die lollig doen zonder standbeeld. Mannen met hip hoedje en gitaar. Mannen die selfies maken in lift of badkamer. Vadsige mannen in strandstoel met strandbalbuik (plus opgestoken duim, alcoholische versnapering, hip hoedje).'

Al deze barre perikelen worden er niet eenvoudiger op omdat Oomen wordt gekweld door haar eigen geweten, dat haar opdraagt harder te werken, slank te blijven, beter voor haar moeder te zorgen; een soort freudiaans über-ich, 'Tang' geheten, en in de tekeningetjes weergegeven als een boos oud vrouwtje met een knotje. Als Oomen uiteindelijk alle ellende te boven komt (ja, het loopt goed af!) verandert de Tang in 'Moederkloek', een gezellige dikke kip.

Het boek is niet alleen een coming of (middle) age, maar ook een zelfhulpboek vol, soms zweverige/gratuite overgangstips ('Het gaat niet om dóen maar om zíjn!' 'Het gaat meer om de inhoud dan om de verpakking!') en recepten met zelfgeplukte bramen. Daar heb ik het niet zo op, maar ik ben dan ook een cynisch oud zeikwijf. En in die functie, van cynisch oud zeikwijf, vond ik het tóch een sympathiek en zelfs een beetje hoopvol boek. Ja, na de lezing zag ik nóg meer op tegen de onvermijdelijkheden die mij te wachten staan. Die opvliegers lijken me doodeng, niet meer behoorlijk kunnen nadenken nóg enger en een 'Tang', of zelfs een vriendelijke kip die in mijn hoofd woont, daar moet ik niet aan denken.

Maar de overgang gaat óver, is de boodschap. Dat had ik me nooit gerealiseerd. Een meevaller.

Alleen aan wildbreien begin ik niet.

Reageren? s.witteman@volkskrant.nl

Francine Oomen: 'Ik wist niets over de overgang'
Een interview met de auteur over de hormonenhussel (+).

Burn-out? Depressie? Het zou ook weleens de overgang kunnen zijn
Circa een miljoen werkende vrouwen in Nederland zitten in de overgang. Het ziekteverzuim in deze groep is hoog, maar hun klachten worden vaak niet onderkend (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden