Column

Verdient Deaton de bankiersprijs?

De Nobelprijs voor de Economie bestaat niet.

Angus Deaton.Beeld AFP

De Nobelprijs voor Economie bestaat niet. De prijs werd in 1969 uitgereikt aan Jan Tinbergen vanwege het 300-jarig jubileum van de Zweedse Riksbank. Omdat dit toevallig plaatsvond in dezelfde week als de uitreiking van de andere Nobelprijzen werd de prijs ook ter nagedachtenis aan Alfred Nobel uitgereikt. En zo is de bankiersprijs officieus Nobelprijs.

Dat is vooral leuk voor de laureaten. Dankzij deze prijs kunnen zijn hun zakken vullen in het lezingencircuit, zoals het jaarlijks uitje voor de Great & Good dat onder de vlag van het World Economic Forum in het Zwitserse Davos wordt gehouden. Daar vertellen ze graag dat de wereld een veel betere plek zou zijn als politici meer naar hen zouden luisteren. Veel behoefte om er op het politieke toneel ook daadwerkelijk iets aan te doen hebben ze nooit getoond.

De kleinkinderen van Alfred Nobel hebben niet onder stoelen of banken gestoken dat grootvader niets van een dergelijke prijs had willen weten. Maar zo lang de prijs van bijna 900 duizend euro niet uit het legaat van opa Nobel komt maar van de bankiers kunnen ze er weinig tegen doen.

Meestal gaan de prijzen naar Amerikanen of Britten, omdat modellen in het cyrillisch of Chinese karakters blijkbaar niet door de jury te verhapstukken zijn. Deze week kreeg de Schot Angus Deaton zijn moment of fame - een uitgesproken cynicus in een tijd dat cynici al de wind in de zeilen hebben.

In een interview met deze krant noemde hij twee jaar geleden ontwikkelingshulp weggegooid geld, waarmee het Westen enerzijds zijn ziel reinigt en anderzijds corrupte regimes helpt langer in het zadel te blijven. Landen die het meeste ontwikkelingsgeld krijgen zouden de minste economische groei tonen. Landen die op eigen benen de armoede proberen te overwinnen, zoals China, India en Brazilië doen het veel beter, betoogde hij. Dat geldt voor sommige gevallen, met als beruchtste voorbeeld Zimbabwe. Maar van de mensen die in extreme armoede leven - inmiddels opgerekt tot een bestedingsgrens van 1,90 dollar per dag - woont nog altijd de helft in India en China. Het Braziliaanse succes bleek gebaseerd te zijn op de grondstoffenboom en het land kampt nu met een recessie en een politieke crisis. Omstreden is Deatons stelling dat toenemende ongelijkheid een consequentie is van groei. Politici die eerlijker delen nastreven in een arm land, meestal linkse leiders, graven zogezegd hun eigen graf. Dat is soms het geval (Venezuela, Cuba) maar dat komt ook doordat het Westen stelselmatig deze regimes ondermijnt.

Deaton is ook criticaster van de millenniumdoelstellingen van de VN omdat die misleidend zouden zijn. Inmiddels leeft minder dan 10 procent van de wereldbevolking (702 miljoen mensen) in extreme armoede. Als de wereldgemeenschap afgelopen decennia een succes heeft behaald, is het dat wel.

Deaton verdient een prijs. Een bankiersprijs welteverstaan.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden