Verdeeldheid over uitlatingen Lampe

Een minister mag zich niet bemoeien met een rechterlijk vonnis. Mag een rechter zich uitlaten over wenselijkheid van drugsbestrijding?

Daarentegen was de voorzitter van de NVvR, de beroepsvereniging van rechters en officieren van justitie, wel te spreken over de uitlatingen van Peter Paul Lampe, rechtbankpresident van Maastricht. Lampe pleitte afgelopen weekeinde in de Volkskrant voor legalisering van drugs, te beginnen met softdrugs, omdat drugsbestrijding 'ons hele strafproces in het gedrang' brengt.

Tonkens-Gerkema vindt dat 'een aantrekkelijk idee', dat moet worden meegenomen in de formatiebesprekingen. Tonkens-Gerkema is ook vice-president van de rechtbank in Amsterdam. Wanneer drugs uit het strafrecht worden gehaald, is de rechtbank verlost van een kwart van de zaken die hij nu behandelt, terwijl het andere zaken noodgedwongen laat liggen.

Het is zeer uitzonderlijk dat rechters openlijk hun opvattingen over strafwaardigheid van delicten demonstreren. Het Nederlandse staatsbestel kent een strikte scheiding tussen de uitvoerende en rechtsprekende macht.

Remkes heeft aan dat principe getornd door zich uit te laten over de straf voor Volkert van der G. Andersom vinden CDA en VVD het 'onverstandig en onhandig' dat een rechter zich uitlaat over wetten waarmee hij rechtspreekt. 'Daarmee zaait Lampe twijfel over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht', meent CDA-Kamerlid Sybrand van Haersma Buma.

Een rechter moet de wet toepassen en niet de verdenking op zich laden dat hij dat niet doet, vindt ook Laetitia Griffith (VVD), die het inhoudelijk wel geheel eens is met Lampe. VVD en SP vrezen dat de advocatuur gretig zal inspelen op de uitlatingen van de rechter.

De geloofwaardigheid van rechtspraak in drugszaken komt hierdoor echter niet in het geding, stelt Jeroen Brouwer, algemeen deken van de Nederlandse Orde van Advocaten. Wel kan hij zich voorstellen dat een individuele advocaat vraagtekens plaatst bij de strafwaardigheid van drugszaken.

Eerder sprak voormalig rechter Reurt Gisolf zich uit voor het legaliseren van drugs bij zijn afscheid als president van de Amsterdamse rechtbank. Een aantal advocaten verklaarde daarop dat Gisolf hun munitie had geleverd voor pleidooien in drugszaken.

Volgens Bert van Delden, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, loopt het zo'n vaart niet. 'Ik zie niet in waarom het woord van een rechter meer waard is dan dat van wetenschappers en politici die zich in het verleden hebben uitgesproken voor legalisering van drugs.' Anders dan de NVvR-voorzitter, laat Van Delden zich niet uit over het decriminaliseren van drugs.

Toch kunnen rechters hun problemen beter via de Raad voor de Rechtspraak aankaarten, vindt D66-fractievoorzitter Boris Dittrich. Lampes pleidooi noemt hij evenwel zeer moedig.

PvdA en GroenLinks zien sowieso niet in waarom rechterlijke macht schade zou ondervinden van Lampes uitspraken. Nebahat Albayrak (PvdA) vindt het juist prijzenswaardig dat mensen 'met bagger aan hun laarzen, die midden in de praktijk staan, zulke waarschuwingen geven'. Marijke Vos (GroenLinks): 'Het is een oproep dat het rechtssysteem vastloopt en ontaardt in willekeur.'

LPF-Kamerlid Joost Eerdmans is om een andere reden gelukkig met de openheid van Lampe. 'Prima, dan kunnen wij tenminste ook iets over die rechters zeggen. Zijn we af van dat hypocriete geklaag dat een minister of Kamerlid geen oordeel mag geven over een rechterlijk vonnis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden