Verdeelde en verzwakte Syrische oppositie ontmoet zelfverzekerd Assad-regime

Verdeelder en zwakker dan ooit schuiven vertegenwoordigers van (een deel van) de Syrische oppositie maandag aan bij het vredesoverleg in de Kazachstaanse hoofdstad Astana. Aan de overzijde van de tafel zal vooral zelfvertrouwen worden uitgestraald. De Syrische regering staat sterker dan ooit, sinds de verovering van Oost-Aleppo op de rebellen vorige maand.

Beeld afp

Dat bepaalt ook de positie van de bondgenoten van de Syrische president Bashar al-Assad, Rusland en Iran. Zij zijn, samen met Turkije, de gastheren van de bijeenkomst. De Russen hebben het initiatief in diplomatie over de Syrische burgeroorlog naar zich toe getrokken. De Verenigde Staten, voorheen in een leidende rol, zijn naar de marge gedrongen.

De VS sturen geen delegatie naar Astana, zo maakte het State Department zaterdag bekend. Als reden daarvoor gaf woordvoerder Mark Toner de inauguratie van president Donald Trump en de 'dringende vereisten van de machtsoverdracht'. George Krol, ambassadeur in Kazachstan, zal zich in het Rixos Hotel vertonen als waarnemer.

VN-gezant Staffan de Mistura neemt wel deel aan de beraadslagingen. Hij is van plan op 8 februari afzonderlijke vredesgesprekken te beleggen in Genève. Zijn vorige poging de strijdende partijen nader tot elkaar te brengen, strandde een jaar geleden.

Staffan de Mistura. Beeld afp

Opstapje

Niet geheel duidelijk is hoe de twee initiatieven zich tot elkaar verhouden. In de Veiligheidsraad van de VN werd het Astana-overleg vrijdag bestempeld als opstapje naar de gesprekken in Genève. Rusland liet weten dat de initiatieven elkaar aanvullen.

In Astana zal in de eerste plaats worden gepraat over het bestendigen van het staakt-het-vuren dat eind vorige maand werd afgesproken en over het verlenen van noodhulp. Het bestand wordt op diverse plaatsen geschonden, maar is niet geheel mislukt.

Aan politieke kwesties, zoals de positie van Assad in een overgangsperiode, zullen de partijen waarschijnlijk niet toekomen. 'Ik geloof niet dat daar nu een context voor is', zei Yahya al-Aridi, een woordvoerder van de oppositie. 'Niemand is er klaar voor.'

Opgeschoven

De val van Aleppo heeft de oppositie verder gedemoraliseerd en verdeeld. Aan het overleg in Astana doet slechts een deel van de gematigde opstandelingen mee. De meeste deelnemende rebellengroepen komen uit het noorden van Syrië en worden gesteund door Turkije. Groepen die worden gesteund door de VS en Saoedi-Arabië zijn nauwelijks vertegenwoordigd.

Medegastheer Turkije is de afgelopen maanden opgeschoven in de richting van Moskou. Ankara lijkt minder strikt dan voorheen vast te houden aan het uitgangspunt dat Assad zo snel mogelijk het veld dient te ruimen. De Turkse vicepremier Mehmet Simsek zei vrijdag in Davos dat zijn land 'realistisch' moet zijn en niet langer kan aandringen op een overgangsregeling zonder Assad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden