Affaire-Khashoggi

Verdachten moord Khashoggi zouden banden hebben met Saoedische kroonprins, VS vragen inzage in geluidsmateriaal

Een deel van de Saoediërs die mogelijk de journalist Jamal Khashoggi hebben ondervraagd en vermoord, heeft banden met de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. De operatie zou zijn opgezet door een naaste medewerker van Bin Salman. Een Turkse krant publiceerde woensdag gruwelijke details over de ondervraging van Khashoggi, die op geluidsband zou staan.

De luchthaven van Madrid, april dit jaar, met links Maher Abdulaziz Mutreb, rechts kroonprins Mohammed bin Salman. Beeld EPA / beeldbewerking de Volkskrant

De Verenigde Staten hebben Saoedi-Arabië gevraagd om inzage in enig beeld- en geluidsmateriaal dat verband houdt met de verdwijning en mogelijke moord op de Saoedische journalist, zei president Donald Trump woensdag als nieuwste ontwikkeling in een zaak die steeds pijnlijker wordt voor de belangrijkste Arabische bondgenoot van de VS.

President Trump ontkende dat hij probeert de Saoedische leiders uit de wind te houden, nadat hij een dag eerder nog had gezegd dat het voorbarig was aan te nemen dat Riyad weet zou hebben van de verdwijning van Khashoggi. ‘Ik wil alleen uitzoeken wat er is gebeurd’, aldus Trump. Hij wacht op het verslag van minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo, die na zijn bezoek aan Saoedi-Arabië woensdag Turkije bezocht om met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan te overleggen over de zaak.

De sterke banden tussen de verdachte Saoediërs en de kroonprins maken het intussen steeds moeilijker voor het regime in Riyad om te beweren dat het niets afwist van de operatie tegen Khashoggi. De 33-jarige Bin Salman geldt als de machtigste man van het land, zonder wiens toestemming de ondervraging en liquidatie van Khashoggi nooit zou zijn uitgevoerd.

Koninklijke garde

Met de dag sluit zich het net rond MBS, zoals de kroonprins in Washington wordt genoemd. Zeker negen van de Saoediërs die volgens Turkije op de dag van Khashoggi’s verdwijning in Istanbul aankwamen, meldt The New York Times op basis van eigen onderzoek, werken bij de veiligheidsdiensten, het leger of een ministerie. Een van hen is Maher Abdulaziz Mutreb, een voormalige diplomaat in Londen die veel met Bin Salman heeft gereisd. 

Hij is op foto’s te zien in het gevolg van de kroonprins toen deze onlangs Madrid, Parijs, Houston, Boston en New York bezocht. Mutreb was daar betrokken bij de beveiliging van Bin Salman. Drie andere Saoediërs die in de Gulfstreams zaten voor de missie tegen Khashoggi, behoren volgens bronnen van de krant en openbare stukken tot de beveiliging van Bin Salman. Zij werken onder andere bij de koninklijke garde. 

Een vijfde persoon is een forensisch arts die een hoge functie heeft bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. De aanwezigheid in het consulaat van deze autopsie-expert, Salah Muhammad al-Tubaigy, duidt erop dat het van meet af aan het plan was om Khashoggi om het leven te brengen.

De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman, de sterke man van het regime. Beeld EPA

Volgens CNN, dat zich baseert op drie bronnen die op de hoogte zijn van het onderzoek, werd de hele operatie georganiseerd door een hoge officier van de belangrijkste Saoedische inlichtingendienst. Deze functionaris zou eveneens banden hebben met de inner circle van de kroonprins. 

Niet zozeer Khashoggi’s kritiek op de Saoedische regering, onder andere in zijn stukken in The Washington Post, zou een reden zijn geweest voor de ondervraging, maar de banden met Qatar waarvan hij door de kring rond Bin Salman werd verdacht. De Saoediërs ruziën met dit Golfstaatje over onder andere de invloed in de regio van Iran, aartsvijand van Riyad. 

Geluidsband

De Saoedische regering, die nog steeds elke betrokkenheid bij de verdwijning van Khashoggi ontkent, kwam woensdag verder in het nauw door de publicatie van de Turkse krant Yeni Safak. De krant, die goede banden heeft met de regering-Erdogan, deed uit de doeken wat er op een geluidsband zou staan van Khashoggi’s ondervraging in het consulaat. 

Turkse media hadden afgelopen weken al op basis van bronnen bij het politieonderzoek en de regering gemeld dat er zo’n bandje zou bestaan. Het afluisteren zou het werk zijn geweest van de Turkse inlichtingendiensten. Omdat Ankara niet openlijk wil toegeven dat het buitenlandse diplomatieke missies afluistert, zou de opname zijn gelekt naar de krant.

De opname zou bewijzen dat Khashoggi werd gemarteld. Zo zouden onder meer zijn vingers zijn afgesneden. De krant zegt dat op de band onder anderen de consul-generaal, Mohammed al-Otaibi, is te horen. ‘Doe dit buiten, jullie brengen mij in problemen’, zou Al-Otaibi hebben geroepen toen Khashoggi hardhandig werd aangepakt. Een van de ondervragers zou hem hebben toegesnauwd: ‘Hou je mond als je nog levend wil terugkeren naar Saoedi-Arabië.’ Al-Otaibi heeft Turkije inmiddels verlaten. 

Turkse onderzoekers gingen woensdag binnen in Al-Otaibi’s residentie, vlak bij het consulaat, om die te onderzoeken op sporen van Khashoggi. Diverse auto’s verlieten het consulaat richting de residentie, nadat Khashoggi al enige tijd in het gebouw was. Mogelijk heeft het Saoedische team zijn lichaam in een van deze wagens uit het consulaat gesmokkeld. 

Saoedi-Arabië heeft ingestemd met een onderzoek van de woning van de consul in Istanbul. Turkse onderzoekers gingen woensdag de residentie binnen. Op maandag werd al het consulaat urenlang onderzocht. Beeld EPA

Opinieblog: Media over wat de Amerikanen moeten met bondgenoot Saoedi–Arabië
Is het tijd voor een breuk na de verdwijning van Jamal Khashoggi? Of staan er te grote belangen op het spel?

Eén wandaad te veel

Na alle mensenrechtenschendingen was de verdwijning van Khashoggi blijkbaar één wandaad te veel, schrijft Sheila Sitalsing in haar column.

NYT: Verdwenen journalist Khashoggi vermoord en in stukken gezaagd door Saoedisch moordcommando
De journalist Jamal Khashoggi die sinds afgelopen week van de aardbodem lijkt te zijn verdwenen, is slachtoffer geworden van een Saoedisch moordcommando. Dit zegt een hoge Turkse veiligheidsfunctionaris die op de hoogte is van het politieonderzoek woensdag in The New York Times en tegen diverse media in Turkije.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden