nieuwsGökmen T.

Verdachte tramschutter Gökmen T. krijgt tegen zijn zin een advocaat toegewezen

Gökmen T. verdacht van de schietpartij in de tram in Utrecht, krijgt gedwongen een advocaat toegewezen. Dit heeft de rechter in Utrecht maandag bevestigd, ondanks tegenstand van de beoogde advocaat en het Openbaar Ministerie. 

Advocaat Sebas Diekstra (tweede van rechts) arriveert samen met de familie van een slachtoffer bij de rechtbank. Beeld ANP

T. was maandag niet aanwezig bij de derde en laatste voorbereidende zitting in zijn zaak. Maandagochtend verzette hij zich met zo veel geweld tegen het transport naar de rechtbank, dat uiteindelijk is besloten hem niet te vervoeren.

De rechter wilde deze zitting met T. spreken over het toewijzen van een advocaat. Daarom had de rechtbank hem opgedragen om bij deze zitting aanwezig te zijn. Maar om zijn verzet te breken had een speciale eenheid moeten worden ingezet om hem te vervoeren. Na dergelijke dwang zou een gesprek voeren nog lastiger zijn, was de inschatting.

T. wordt ervan verdacht op 18 maart vier mensen te hebben doodgeschoten in een Utrechtse tram. Ook raakten meerderde personen gewond. Het Openbaar Ministerie spreekt van moord met een terroristisch oogmerk. De eerste week van maart staat de inhoudelijke behandeling van de zaak gepland. T. wil geen verdediging. In een eerdere zitting zei hij tegen de rechter: ‘Ik ben geen democraat, ik ken jullie wetten niet. Ik ken uw rechtbank niet.’

Belangen behartigen

Een advocaat toewijzen tegen de wil van een verdachte is uitzonderlijk. Het kan alleen als de verdachte jonger is dan 16 jaar of als hij zo’n gebrekkige ontwikkeling heeft dat hij zijn belangen niet kan verdedigen. De rechter vindt dat bij T. sprake is van dat laatste. Maar zowel de aangewezen raadsman, André Seebregts, als het Openbaar Ministerie vinden dat er geen aanleiding is om T. gedwongen een advocaat toe te wijzen.

Alleen als een cliënt volledig de weg kwijt is, kan een advocaat worden toegewezen, zo blijkt uit jurisprudentie, en dat is nu volgens Seebregts niet het geval. Uit het onderzoek van het Pieter Baan Centrum blijkt dat T. een narcistische en antisociale persoonlijkheidsstoornis heeft. Hij is zwakbegaafd en heeft lichte beperkingen in het overzien van complexe situaties.

‘Maar hij heeft geen verstandelijke beperking’, zegt Seebregts. ‘Hij heeft voldoende overzicht over het proces. Hij is goed op de hoogte van de procedures en de consequenties. Hij houdt rekening met levenslang.’

Persoonlijkheidsstoornis 

Maar de rechter vindt niet dat T. in staat is zijn eigen belangen te behartigen. ‘Uit het rapport van het Pieter Baan Centrum blijkt dat hij een persoonlijkheidsstoornis heeft, dat hij zwakbegaafd is en dat hij aan zelfoverschatting lijdt. Bovendien is uit zijn gedrag op een eerdere zitting en zijn verzet van vanochtend gebleken dat het begin van een gesprek niet mogelijk is gebleken.’

Hoewel het nu niet is gelukt de verdachte ter zitting te brengen, beklemtoont het Openbaar Ministerie dat T. wel aanwezig moet zijn op de vier geplande zittingsdagen van de inhoudelijke behandeling. Daar is advocaat Seebregts het niet mee eens. ‘Deze cliënt wil pertinent niet komen. Daarbij speelt mee dat hij op de terroristenafdeling waar hij verblijft elke keer moet worden gevisiteerd. Als hij zich verzet, zijn er acht mannen nodig die hem met geweld ontkleden en zijn benen spreiden. Dat is buitengewoon traumatiserend.’

De rechter zegt hierover kort voor de inhoudelijke behandeling te beslissen.

Het schietincident en de nasleep

De Utrechtse burgemeester Jan van Zanen had geen richtlijnen over wat te doen toen het hoogste dreigingsniveau werd afgekondigd op 18 maart, de dag van het schietincident in de Utrechtse tram. Dat blijkt uit een vorige week gepresenteerde evaluatie.

Nicky van Grinsven (21) stond met zijn neus boven op de tramaanslag in Utrecht eerder dit jaar. Hij sleepte een gewonde vrouw in veiligheid, zag een man sterven, werd beschoten, en kreeg vervolgens een bak haat over zich heen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden