Verdachte neonazi-moorden Duitsland ontkent betrokkenheid

Na bijna 250 zittingsdagen in het proces over een reeks racistische moorden in Duitsland heeft hoofdverdachte Beate Zschäpe woensdag een verklaring afgelegd. Zschäpe (40), die behoorde tot de rechts-extremistische terreurgroep Nationalsozialistischer Untergrund (NSU), heeft haar betrokkenheid bij de moorden ontkend.

Redactie
Beate Zschäpe voor aanvang van de zitting waarin ze haar zwijgen eindelijk doorbreekt. Beeld Reuters
Beate Zschäpe voor aanvang van de zitting waarin ze haar zwijgen eindelijk doorbreekt.Beeld Reuters

Zelf nam ze niet het woord. Haar advocaat Matthias Grasel heeft woensdagmorgen de omvangrijke verklaring van liefst 53 pagina's voorgelezen. Aan het begin van deze verklaring vroeg Zschäpe aandacht voor haar moeilijke jeugd met een alcoholistische moeder.

De Duitse media zijn massaal uitgerukt voor de langverwachte verklaring van Zschäpe. Gehoopt wordt dat haar verklaring meer licht werpt op deze duistere zaak die Duitsland al jaren bezighoudt. Het onderzoek naar de moorden zelf vult 280 duizend pagina's, 600 dikke ordners.

Zschäpe zou samen met Uwe Mundlos en Uwe Böhnhardt een terroristisch trio, de NSU, hebben gevormd. Ze zouden tussen 2000 en 2007 met racistische motieven tien mensen hebben vermoord, onder wie negen mensen van buitenlandse komaf. Ze hebben volgens de aanklagers ook bomaanslagen en overvallen gepleegd.

Achteraf pas gehoord van moorden

Dat ze niet in een vroeg stadium werden gepakt, komt door falen van politie en inlichtingendiensten. Lange tijd stonden de misdaden bekend als de 'Dönermoorden', omdat politie en inlichtingendiensten vanwege het feit dat vooral Turkse en Griekse horecaondernemers het slachtoffer werden, ten onrechte uitgingen van afrekeningen tussen criminele buitenlanders. Pas later werd de extreem rechtse achtergrond van de vermoedelijke daders duidelijk.

Zschäpe ontkende woensdag in haar verklaring betrokken te zijn geweest bij de tien door de NSU gepleegde moorden. Volgens Zschäpe zou zij pas drie maanden na de eerste moord, van bloemenhandelaar Enver Simsek in september 2000, hebben gehoord wat er gebeurd was. Ook van de moorden in 2001 zou Zschäpe niet op de hoogte zijn geweest. Toen Mundlos en Böhnhardt haar uiteindelijk van die misdaden op de hoogte brachten, zou zij naar eigen zeggen 'sprakeloos en verbijsterd' zijn geweest door de ongevoeligheid van de beide mannen.

Volgens Zschäpe zou zij vervolgens niet naar de politie zijn gestapt 'omdat ze vreesde dat haar vrienden zelfmoord zouden plegen.' Zschäpe heeft zowel met Mundlos en Böhnhardt een liefdesrelatie gehad. Toen de rechter haar vragen wilde stellen, hield Zschäpe woensdag haar mond. Volgens advocaat Grasel beantwoordt ze de vragen schriftelijk en op een later tijdstip.

Mundlos en Böhnhardt stierven 4 november 2011. Ze werden toen kort nadat ze hadden geprobeerd een bank te overvallen, dood aangetroffen in een uitgebrande camper in Eisenach. Vier dagen later gaf Zschäpe zich aan bij de politie in Jena, 200 kilometer ten zuidwesten van Berlijn. Het proces tegen de NSU, Zschäpe en vier medeplichtigen, begon in mei 2013.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden