Verbrand ik meer calorieën door extra te zweten?

Gezond


Met een rood hoofd en een plakkerige rug werken we ons uit de naad in de sportschool. Zweten zullen we, want het wordt weer tijd om de winterkilootjes eraf te werken. Hoe meer transpiratie hoe beter. Wie niet zo'n zin heeft in fysieke activiteit, kan altijd nog de sauna bezoeken.

Kunnen we afvallen door onze kachel op te stoken en extra te zweten? En verbrandt je lichaam meer calorieën wanneer je warmere sportkleding draagt?

Als de lichaamstemperatuur stijgt, bepaalt de thermostaat in onze hersenen dat het te warm wordt en gaan we zweten: de waterdruppeltjes op de huid moeten door hun verdamping verkoeling geven. Zweten is een passief proces dat weinig extra energie kost, zegt Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie aan de VU en onderzoeker bij TNO. 'Daarmee zul je dus niet veel extra calorieën kwijtraken.'

Wel kilo's: in de sauna kun je veel vocht verliezen, en met elke liter zweet worden we een kilogram lichter. Dat is tijdelijk, als het goed is: na een saunabezoekje of bikramyogasessie snakt het lichaam naar een paar glazen water, om uitdroging te voorkomen.

De hoeveelheid zweet tijdens een sportinspanning of saunabezoek zegt dus niets over hoe hard we werken of hoeveel vet we verbranden. Zweet is enkel een compensatie voor een hoge lichaamstemperatuur.

Toch heeft warmte wel een beetje zin voor wie wil afvallen, zegt Daanen. Wanneer de lichaamstemperatuur stijgt, schakelt ook de stofwisseling een tandje bij. De verbrandingssnelheid wordt dan hoger. Ingepakt in een warm zweterig regenpak rondjes rennen, zoals boxers doen om nog nét in een lagere gewichtsklasse te kunnen uitkomen, is dus zo gek nog niet. Naast de ladingen vocht (en dus gewicht) die ze verliezen, zouden ze ook echt meer calorieën kunnen verbranden.

Oververhit

Maar pas op, zegt Daanen: 'Ik zou dat nooit aanbevelen, want er zitten risico's aan. Je droogt uit en als het lichaam niet kan koelen doordat het zweet niet kan verdampen, kun je oververhit raken en allerlei gezondheidsproblemen krijgen.'

Bovendien gaan je prestaties achteruit, zegt Daanen. 'Voor iedere graad warmer ben je als sporter één procent minder efficiënt. Als je bedenkt dat de energie van een fietser met een normale lichaamstemperatuur maar voor 20 procent in de snelheid gaat zitten, scheelt dat dus behoorlijk.'

Voor duursporters heeft de warming-up dus afgedaan, en is voorkoelen het devies. En om ook die andere lezersvraag meteen te beantwoorden: zonder shirt sporten is voor de warmtehuishouding het best. Hardlopers die in blote bast over het strand rennen, verdampen hun zweet direct van de huid, wat zorgt voor meer verkoeling. Maar als je dan toch een shirt moet dragen, zegt Daanen, is strakke kleding die weinig absorbeert het fijnst. Draagt men een katoenen t-shirt waar het zweet in gaat zitten, verkoelt vooral het shirt en niet de huid. Wel kun je dat zweet nuttig gebruiken, als het aan Zweedse onderzoekers ligt. Zij maakten in 2013 een machine om drinkwater te produceren uit bezwete T-shirts. Een gemiddeld shirt leverde 10 milliliter water.

Ook een vraag voor deze rubriek?

mail naar: gezond@volkskrant.nl

Meer over