Column

Verbind de Oostvaardersplassen met het Horsterwold

Er waren nogal wat mensen die vooraf vreesden voor het moment dat provincies, per 1 januari, volledig verantwoordelijk zouden worden voor het faunabeheer en de uitvoering van het natuurbeleid. Dat zou kunnen leiden tot, eh, provincialisme.

Konikpaarden in natuurgebied de Oostvaardersplassen. Beeld ANP

Misschien zou het niet zo'n vaart lopen, dacht ik nog. Mis dus. Terwijl de kruitdampen van de nieuwjaarsviering nog in de lucht hingen, kwam de melding dat boeren vorig jaar een recordbedrag van meer dan 18 miljoen euro hebben geclaimd vanwege ganzenschade.

De conclusie, van provinciale bestuurders en faunabeheerders in verschillende kranten: de ganzenbestrijding moest nog voortvarender. 'Er zijn geen andere methoden dan vergassen', zei een vertegenwoordiger van de faunabeheereenheid in Noord-Holland in deze krant. Ook de Friese gedeputeerde Johannes Kramer kwam aan het woord. Hij zei verstandige dingen, maar ook hij kreeg de enige echte oorzaak van het ganzenprobleem niet over zijn lippen: de intensieve veehouderij, die de ganzen jaarrond voorziet van eiwitrijk raaigras.

Doorgaans los je een probleem op door de oorzaak weg te nemen, maar stoppen met intensieve veehouderij (goed voor alles), dat kan alleen de landelijke, of de Europese politiek. Dus voorzag ik opnieuw jarenlange dure symptoombestrijding op provinciaal niveau. Honderdduizenden vergaste ganzen, en over een paar jaar de conclusie dat het weer niet heeft geholpen. Want de plaats van al die dode ganzen wordt direct ingenomen door andere ganzen die zich nog fanatieker gaan voortplanten dan hun dode voorgangers. Je hoeft geen diersentimentalist te zijn om moeite te hebben met deze gang van zaken.

De vakantie was nog gaande, maar het nieuws over de Oostvaardersplassen viel niet buiten de deur te houden. Sinds 1 januari is de provincie Flevoland verantwoordelijk voor het welzijn van de grote grazers in de Oostvaardersplassen en op dat moment hadden de Statenleden blijkbaar smartelijk gewacht. De VVD en de SGP presenteerden een plan voor minder grote grazers en meer toerisme in het natuurgebied, een plan dat wordt ondersteund in de Provinciale Staten. Dat betekent in de praktijk een einde aan het huidige beheer, waarbij 'het ecologisch draagvlak' van het gebied bepaalt hoeveel Konikpaarden, Heckrunderen en edelherten er kunnen lopen, en niet het maatschappelijk draagvlak. Het kan ook niet anders betekenen dan dat het aantal dieren flink zal worden teruggebracht, al of niet met het geweer.

De ophef die volgde over de plannen maakt duidelijk dat het belang van de Oostvaardersplassen de provincie ver overstijgt. Dat deed het altijd al. Er hebben zich internationale commissies gebogen over de Oostvaardersplassen, buitenlandse kranten schreven over het 'unieke' natuurgebied, waar de natuur bepalend was en niet de mens. In elk geval is het in Nederland het enige natuurgebied dat zich onttrekt aan onze calvinistische kijk op natuur, waarbij de mens controleert, beheert en benut, alsof de natuur een boerderij is. Het resultaat bevalt niet iedereen, maar als ik eerlijk ben zijn de Oostvaardersplassen wel de enige reden die ik kan bedenken om Flevoland te bezoeken.

Arme parttime Statenleden, dat wordt overuren draaien de komende jaren, al is het maar omdat het plan vermoedelijk in strijd is met de wet. Als ze verstandig zijn halen ze een oud plan uit de kast. Een mooi project om de provincie echt interessant te maken voor bezoekers: de verbinding van de Oostvaardersplassen met het Horsterwold, het grootste bos van Nederland, tien kilometer verderop.

Daarmee zou een voor Nederlandse begrippen enorm natuurgebied ontstaan. In het plan - dat werd tegengehouden door staatssecretaris Henk Bleker - was in de verbindingszone volop ruimte voor vakantieparken en recreatie. Voer dat plan uit, adviseer ik ongevraagd, en overleg met kenners over een manier om de grazers in het nieuwe gebied zo te beheren dat het totale aantal dieren niet meer toeneemt. Dan ontstaat in de Oostvaardersplassen binnen de kortste keren dat zo gewenste half-open landschap en zullen er minder dieren zomaar in het zicht een natuurlijke dood sterven.

En heeft bovendien heel Nederland een goede reden om naar Flevoland te komen. Want dat gaat zeker niet lukken door van de huidige Oostvaardersplassen een dertien-in-een-dozijn-recreatiegebied met vakantiehuisjes en een paar lieve hertjes te maken. Dat is, zeg maar, erg provinciaals.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden