Verbeter de publieke zorg

Voor zijn gehandicapte zoon Thomas was Hans van Putten louter op zoek naar zorg met 'warmte en geborgenheid'. Maar het enige wat hij kreeg waren behandelplannen....

De zaal hoort het vol bewondering aan. Zorgverleners en ambtenaren zijn afgekomen op het debat: hoe krijgen we een betere dienstverlening van de overheid? In het kader van De Sociale Agenda schreef socioloog Pauline Meurs hierover een essay (Het Betoog, 4 februari).

De publieke dienstverlening staat er niet gekleurd op. Professionals op de werkvloer klagen over de bureaucratie, maar ook het publiek is vaak ontevreden. Meurs is verzocht oplossingen aan te dragen. Maak de professional verantwoordelijk - wat niet hetzelfde is als maak de professional autonoom, waarschuwt ze. 'Essentieel is dat de professional met kritiek kan omgaan en ervan kan leren.' Zorg verder voor slim toezicht. Maak het management dienstbaar aan het werk in de praktijk. En vier de goede voorbeelden.

Joop van Lunteren, organisatieadviseur en voormalig directeur-generaal van de Belastingdienst, zegt: 'Daar kan niemand het mee oneens zijn. Maar waarom gebeurt het dan niet?' Volgens hem komt het doordat de leiding wil sturen door regels te stellen. 'Maar feiten en cijfers dekken de werkelijkheid niet.' Van Lunteren ziet veel meer heil in het sturen op de identiteit van de organisatie. 'Waarom bestaat deze club eigenlijk? Dat gesprek moet op gang blijven.' Ook vindt hij dat het management bewust moet sturen op vernieuwing van de werkmethodes.

Panellid Frank Kalshoven reageert sceptisch. 'Dit zijn inspirerende voorstellen voor de leiding van organisaties. Maar het is mij een raadsel op welke knop de nieuwe minister voor publieke dienstverlening straks moet drukken om verbetering te krijgen.' De ervaringen van Hans van Putten met de Thomashuizen sterken Kalshoven in de gedachte dat alleen buitenstaanders de boel in beweging kunnen krijgen. 'Ik geloof niet meer dat je de publieke sector kunt hervormen met goede bedoelingen', zegt hij.

Het is tegen het zere been van veel aanwezigen. 'Dit is veel te generaliserend', meent Pauline Meurs. 'Vernieuwing moet juist van binnenuit komen. Daar zijn ook talrijke goede voorbeelden van. De vergissing begint nu juist met het idee dat een minister met een druk op de knop in control kan zijn.'

'Hans van Putten wil een echte ondernemer zijn. Van Lunteren en Van Meurs willen een soort quasi-markt', merkt panellid en filosoof Rutger Claassen op. In haar essay stelt Pauline Meurs bijvoorbeeld een sterrensysteem voor ziekenhuizen voor, net als bij dure restaurants. Ook stelt ze voor dat de hoogste managers alleen tijdelijk benoemd worden, memoreert Claassen. 'De vraag is: is dat voldoende? Of is die commerciële prikkel van Van Putten onmisbaar?'

Vanuit de zaal reageert een bestuurder uit de gehandicaptenzorg. 'U wordt ervaren als een splinter', zegt ze tegen Hans van Putten. 'U krijgt straks vanzelf het systeem over u heen.'

PvdA-kamerlid Van Heteren, ook in de zaal, wil weten: hoe keren we terug naar de vitale motivatie van de professional? Volgens panellid Hans Boutellier is dat een belangrijke vraag. 'In onze netwerksamenleving is het persoonlijke initiatief ontzettend belangrijk geworden. En dat is niet voorbehouden aan commerciële partijen.'

In het publiek merkt een bezoekster op: 'Het werk in de zorg is vaak zwaar en moeilijk. Daar moet ook erkenning voor zijn.'

Tjerk Gualthérie van Weezel

Yvonne Zonderop

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden