Verbeet wil partijleider uit kabinet

Kamervoorzitter in Israël: ik moet er niet aan denken, kabinet met dertig ministers...

Van onze correspondent Alex Burghoorn

De Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni kunnen uitmonden in een ‘veelpartijenkabinet’. De vraag is of er met zo’n kluwen aan regeringspartijen nog wel te regeren valt. Zo bezien komt het werkbezoek aan Israël van Kamervoorzitter Gerdi Verbeet op een uitgelezen moment.

De Israëlische democratie heeft ruime ervaring met grote coalities. Het kabinet van premier Benjamin Netanyahu telt momenteel zes partijen. Om iedereen te vriend te houden, heeft hij aan zijn vergadertafel plaats ingeruimd voor dertig ministers. De coalitie kent geen gemeenschappelijk regeerakkoord, en spreekt ook niet met één mond.

De sleutel voor het vormen van een coalitie was een jaar geleden in handen van het ultrarechtse Yisrael Beitenu (Israël Ons Huis). De als een komeet opgekomen partij zag zich beloond met het ministerschap van Buitenlandse Zaken voor leider Avigdor Lieberman. PVV-leider Geert Wilders belijdt openlijk zijn verwantschap met Yisrael Beitenu.

De prijs die Israël betaalt voor een meerderheidsregering is naar Nederlandse maatstaven hoog. ‘Ik moet er niet aan denken dat er straks dertig ministers zijn’, zegt Verbeet. ‘Dat kan hier misschien prima werken. Maar van de extra bureaucratie die dat met zich meebrengt, word ik niet warm.’

Ook in het loslaten van de eenheid van kabinetsbeleid – knelpunt bij de val van het kabinet over Afghanistan – ziet Verbeet niets. ‘Ik vind dat erg onoverzichtelijk worden. Maar je kunt anderzijds als politieke beweging moeilijk profiel maken, gecombineerd met eenheid van kabinetsbeleid. Daarom ben ik ervoor dat de partijleider in principe in de Kamer blijft. Politiek krijgt een steeds expressiever karakter: men is steeds bezig met maar in beeld te zijn, ook de leden van het kabinet. Dat wordt wel heel ingewikkeld als je, zoals tot voor kort, drie partijleiders in een kabinet hebt.’

Hoewel Verbeet zeker niet haar voorkeur wil uitspreken voor een minderheidsregering – of een variant daarvan – wijst ze er wel op dat de parlementaire geschiedenis zulke situaties heeft gekend. Het kabinet-Den Uyl was in de jaren zeventig een uitzonderlijk kabinet, met gedoogsteun van KVP en ARP.

‘Maar zo’n kabinet moet wel een echt programma hebben en voortgang kunnen maken. Dat is in de afgelopen periode al heel moeilijk gebleken.’

Hoe het ook afloopt na 9 juni, Gerdi Verbeet weet twee dingen zeker. Eén: ze ziet voor de verandering graag een vrouw als informateur aantreden. Twee: zelf wil ze ‘echt heel graag’ nog een keer voorzitter van de Tweede Kamer zijn.

‘We moeten er rekening mee houden dat er weer veel nieuwe leden in de Kamer komen. Dan is het belangrijk dat alle ervaring die in huis is, wordt ingezet om van begin af aan een sterk parlement te hebben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden