Verband

Op de dag dat Job Cohen terugtrad als PvdA-leider, staken bij mij in de tuin de sneeuwklokjes hun witte gezichtjes op. Beide gebeurtenissen zijn niet met elkaar in verband te brengen. Zolang mijn tuin geen bedrijventerrein is, gaat de natuur door en trekt ze zich niets aan van politieke treurigheden.


Evenmin is er een verband tussen het feit van Job Cohens terugtreden en het feit dat er op diezelfde dag een lekkage in mijn badkamer optrad en dat de snel gearriveerde loodgieter de lichtblauwe ogen van Jan Cremer had. Het sneeuwklokje is een kort leven beschoren, maar keert ieder jaar, alsof er niets is gebeurd, terug. Anders dan Job Cohen, een fatsoenlijk mens voor wie geen plaats meer is in het egotrippende politieke leven.


Het ongeval van prins Friso vond plaats toen ik in Darmstadt verbleef. Ook hier is het verband ver te zoeken. Ik was in Darmstadt om er samen met de dichters Ramsey Nasr en Hagar Peeters en de saxofoniste Tineke Postma een optreden te verzorgen. Het was een uitverkochte zaal en een groot succes, mag ik wel zeggen, het gevaar lopend dat ik van egotripperij namens ons vieren word beschuldigd. Het weer was guur en koud en de in de oorlog platgebombardeerde en naderhand in diverse naoorlogse bouwstijlen weer opgebouwde stad was grauw en kende geen verband. Alleen op de Mathildenhöhe, een heuvel in de stad, kon je de oude glorie nog aantreffen. De kolossale villa's en soms uitzinnige gebouwen uit het begin van de vorige eeuw waren de bombardementen bespaard gebleven. Een van die gebouwen is de 'huwelijks-toren', in 1908 door de bevolking geschonken aan Groothertog Ernst-Ludwig en zijn vrouw Eleonore bij hun huwelijk. Nu kan ook de gewone burger er romantisch heiraten.


Even verder op de heuvel lag het in dezelfde tijd gebouwde museum, dat tot mijn geluk een onverwachte schat herbergde: getekende verhalen van de Nederlandse kunstenaar Marcel van Eeden, vele prachtig ingerichte zalen vol. Het langste verhaal vangt aan in Rotterdam. 'Het is 1941. Je bevindt je op een schip dat de haven van Rotterdam verlaten heeft. De lucht is loodgrijs, bijna zwart. (...) Onderweg zie je voortdurend beschoten, brandende en half gezonken schepen. De instructies zijn duidelijk: red geen personen, neem niemand aan boord.' Ik doe een dringend beroep op Boijmans-Van Beuningen om deze geniale tentoonstelling naar Rotterdam te halen. In Darmstadt is hij nu afgelopen.


Door de kunst van een beschermende laag tegen de kou voorzien, ging ik terug naar mijn hotel, een van die van elke kraak of smaak gespeende moderne bouwsels die over de hele wereld onderling verwisselbaar zijn. Comfortabel, maar zonder ziel. Het verband met Van Eeden viel niet aan te wijzen. Op mijn kamer gekomen stak ik mijn hoofd buiten het raam (dat gelukkig geopend kon worden; meestal zijn ze hermetisch gesloten) en rookte een sigaret. Mijn uitzicht was een blinde, grijze muur en het hotel kreeg nu iets van een gevangenis.


Teruggekeerd in mijn huis bleek er een brief van de VPRO te zijn gekomen. Deze brief bevatte een vier pagina's tellende 'Overeenkomst tot opdracht (met inhoudingen)'. Ik vertaal zo af en toe een gedicht voor Hans Kellers Dode dichters almanak. Zo'n gedicht telt hooguit dertig regels. Ik zag geen verband tussen het te vertalen gedicht en de zware zinnen in de mij toegestuurd overeenkomst. Zeg nu zelf: 'De VPRO heeft het exclusieve, overdraagbare recht om (delen van) de Prestatie wereldwijd en voor onbepaalde tijd, al dan niet gelijktijdig, on demand of interactief en al dan niet in bewerkte vorm via alle huidige en toekomstige middelen, zelf of door derden te (doen) gebruiken en om alle vergoedingen te genieten die voortvloeien uit dit gebruik.' Enzovoort. Ik zou er vijf columns mee kunnen vullen.


Naar de sneeuwklokjes kijkend en denkend aan Cohen en Darmstadt, zag ik plotseling het licht. Het verband tussen al die dingen, dat ben ik zelf.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden