Veranderlijk landschap

De Rotterdamse haven, de motor van de Nederlandse economie, is al 25 jaar de habitat van fotograaf Freek van Arkel. Niets ontgaat hem in deze bedrijvige strook water en land.

Olietankers en containerschepen die naar de haven van Rotterdam komen, koersen op de Noordzee eerst af op de skyline van Den Haag. Bij Hoek van Holland en de tweede Maasvlakte maken ze een flauwe bocht naar stuurboord, richting hun bestemming - de Zevende Petroleumhaven misschien, of een containerterminal aan de Amazonehaven.


De stad Rotterdam blijft intussen onzichtbaar. Matrozen gaan er amper nog aan wal voor vertier en vermaak. Het is lossen, soms laden, en meteen weer weg. Omgekeerd komen de landrotten nauwelijks in de haven, want van de Erasmusbrug in hartje Rotterdam tot aan de tweede Maasvlakte is het 45 kilometer rijden. De Botlek, Europoort, de Nieuwe Waterweg: illustere namen, maar wie komt er ooit? Op enkele openbare wegen na is het een lastig te bezoeken gebied.


Dit motorblok van de Nederlandse economie is al 25 jaar de habitat van fotograaf Freek van Arkel. Niets ontgaat hem in deze bedrijvige strook water en land. Hij klimt aan boord van de grootste bulkcarrier en van de kleinste sleepboot, loopt tussen de opslagtanks en over de kolenbergen, kijkt en fotografeert.


Zijn passie voor de haven is min of meer bij toeval begonnen, door de tweede foto die de Volkskrant in 1986 van hem afdrukte: een stukgoedstaking met vakbondsbestuurder Paul Rosenmöller. De Vervoersbond FNV vroeg of ze de foto ook mochten gebruiken en daarna volgden talloze Rotterdamse opdrachtgevers, waaronder het Havenbedrijf.


De commerciële klanten verwachten doorgaans een gelikt plaatje van hun grootste containerschip, hun nieuwste kade of hun volautomatische loskraan. Maar Freek van Arkel ziet veel meer dan dat. Voor hem is de haven een veranderlijk landschap 'tussen de hel en het paradijs'. Een Centraal Massief van blauwe containers voor de Maeslandkering in de Nieuwe Waterweg. Een wolk zand uit een sleephopperzuiger. Saharaduinen op de tweede Maasvlakte. Gitzwarte ertsheuvels achter dieprode kolenbergen. Of, bijna echte natuur, Schotse Hooglanders in de Botlek.


Van Arkel ziet nóg iets wat zijn opdrachtgevers zelden fotografisch relevant vinden: de soms nietig ogende mensen die er werken. Een kapitein van een sleephopperzuiger. Een verkeersleider in de Botlek. Een vissende kok op een transportschip. Een sjorder bij een containeroverslag.


Zo divers zijn de beelden die Freek van Arkel in 25 jaar van de haven heeft gemaakt, dat hij het aan anderen heeft overgelaten om een selectie te maken voor een monumentaal fotoboek. Eén verhaal met een rode draad is het niet geworden, daar leent de haven zich ook niet voor. Maar wie de haven ontdekt door de lens van Freek van Arkel, wil het daarna ook met eigen ogen zien.


Freek van Arkel, Report Rotterdam, 25 jaar havenfotografie. 368 pagina's, € 42,50; f2publishing.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden