'Verandering is spannend, niet iets om bang voor te zijn'

Londen maakt zich grote zorgen over de uitslag van het Schotse referendum. Het wordt een lange nacht met veel suspense.

De Schotse premier Alex Salmond. Beeld epa

YES

Muzaffar Yousaf (71)
Woonplaats: Glasgow
Accountant
Stemt: ja

'In 1964 kwam ik kwam ik uit het Pakistaanse Punjab naar Glasgow en begin jaren zeventig sloot ik me aan bij de Scottish National Party (SNP), waar ik het eerste donkere gezicht was. Het ging indertijd niet goed met het land. Er waren veel stakingen en arbeidsonrust. De Conservatieve regering van Ted Heath werd gehaat en voor mij was het duidelijk dat een scheiding met Engeland de beste stap voorwaarts was, zodat we zelf kunnen beslissen over ons lot. De SNP voelt als een familie, letterlijk zelfs want mijn zoon Humza, 29 pas, zit in het Schotse parlement. Schots nationalisme is hem van huis uit meegegeven. Mijn kantoor was enkele jaren geleden het campagnecentrum voor Nicola Sturgeon, de nummer twee van de partij. Of ik Brits, Schots of Pakistaans ben? Schots, natuurlijk.'

Muzaffar Yousaf. Beeld Aubrey Wade

Alex Aitchison (22)
Woonplaats: Aberdeen
Student fotografie & illustratie
Stemt: ja

'Twee jaar geleden bezocht ik een bijeenkomst van de Scottish National Party in Edinburgh. Het was een bijzondere ervaring, al was het maar omdat een foto die ik van Alex Salmond nam na plaatsing op Instagram een internethit werd. Ik werd die middag betoverd door wat ik hoorde, door het optimisme over het creëren van een eigen staat. Tot voor die tijd was het nooit in me opgekomen dat het Schotse parlement niet alle besluiten nam over Schotland. De eindverantwoordelijkheid rust echter in Westminster. Waarom zouden we onszelf niet mogen besturen, op onderwijsgebied, defensie en zorg bijvoorbeeld? Verandering is spannend, niet iets om bang voor te zijn. Met vlagvertoon en nationalisme heb ik trouwens niets. Ik ben een Schot, maar niet Schots.'

Alex Aitchison. Beeld de Volkskrant

Mary Shaw (69)
Woonplaats: Mintlaw
Gepensioneerde hoofddocent kunst en ontwerp
Stemt: ja

'Ik kom uit een rode familie en mijn schoonvader stond vaak op Edinburgh's Mound te pleiten voor de linkse zaak. In mijn studentenjaren maakte ik me al sterk voor een gelijke samenleving. Ik was toen meer socialistisch dan nationalistisch. De Britse Labour Partij heeft mij, en vele anderen, lang geleden verlaten. De Schotse stem telt amper meer in de Britse politiek. Weinig Schotten hebben voor Camerons Conservatieven gestemd. De pogingen van de Nee-campagne om het Verenigd Koninkrijk af te schilderen als verlichte eenheid met gratis zorg en een sterke verzorgingsstaat, staan haaks op de politiek van Westminster. Met onafhankelijkheid kunnen we een eerlijke samenleving creëren en zelfs als dat niet lukt, kunnen we alleen onszelf de schuld geven.'

Mary Shaw. Beeld de Volkskrant

No

Jamie Wilson (33)
Woonplaats: Glasgow
Manager van kapsalon/school
Stemt: nee

'De Unie heeft veel voorspoed gebracht en de Schotten hebben daarbij een grote rol gespeeld. Dat is het historische punt. Economisch heeft het ook geen nut. Integendeel. We hebben gratis onderwijs, gratis zorg, gratis medicatie. Via subsidies ontvangt elke Schot jaarlijks 1.200 pond van Westminster. Waarom zouden we dat op het spel zetten? Dat we de olieopbrengsten kunnen houden is waar, maar we profiteren niet meer mee met de opbrengsten van de City. Het idee van onafhankelijkheid is schijn, want als klein land ben je juist afhankelijker van de buitenwereld. Bovendien vlieg ik vaak naar Amsterdam. Ben dol op de Krasnapolsky, het Rijksmuseum en op jullie Koningsdag. Als we buiten de EU vallen, kan reizen alleen maar lastiger worden.'

Jamie Wilson. Beeld Aubrey Wade

Dot Milne (71)
Woonplaats: St Andrew's
Gepensioneerde verpleegster/vroedvrouw
Stemt: nee

'In principe ben ik niet tegen een onafhankelijk Schotland, maar ik ben bang dat het niet meer haalbaar is. Vijftig jaar terug misschien wel, toen we veel scheepsbouw hadden en andere florerende industrieën. Onze voornaamste 'industrie' is nu toerisme, en dat is met name in de zomer, niet genoeg om van te leven. Onze olievoorraad raakt bovendien op en de visserij brengt niet veel geld meer binnen. Sinds begin jaren zestig is een groot deel van de spoorlijnen verdwenen, die zo noodzakelijk zijn voor een goed functionerend land. Alex Salmond ontwijkt telkens de vraag hoe hij zijn ideeën wil financieren. Op veel punten vertrouw ik zijn oordeelvermogen niet. Zijn regering heeft bovendien ons Sheriff Court gesloten, een einde makend aan 700 jaar geschiedenis.'

Dot Milne. Beeld de Volkskrant

Alice Roberton (20)
& Joanna Weir (19) Edinburgh & Glasgow
Beiden studeren medicijnen
Stemmen: nee & nee

Alice: 'Wat mij betreft had het hele referendum niet hoeven plaats te vinden. Ik ben tevreden met de plek van Schotland in de Unie en er uit stappen brengt risico's met zich mee. Nu kunnen we vrij reizen en werken in de EU. En hoe gaan de nationalisten al hun beloften betalen. Ze rekenen zich rijk met de olie door de hoge olieprijs van 2008 als uitgangspunt te gebruiken. Nu is het lager.'

Joanna: 'Onafhankelijk kan alleen maar in het nadeel werken van studenten op Schotse universiteiten. Nu is het onderwijs gratis, maar als Engeland opeens buitenland wordt, kunnen alle Engelse studenten wegens de EU-regels hierheen komen zodat ze de hoge studiegelden in eigen land kunnen ontwijken. De SNP heeft gezegd geen studiegeld te gaan invoeren, maar ik geloof dat niet.'

Alice Roberton (rechts) en Joanna Weir (links). Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden