Column

'Venlo is the place to be, deze dagen'

Accenten mogen weer, schrijft Martijn Simons. Nam Nieuwsuur-presentator Twan Huys nog een mediacoach in de hand, 'in de politiek is het vaak een unique selling point.'

Drie Limburgse politci: Roemer, Sap en Wilders.Beeld ANP

Als mijn vader vroeger een telefoongesprek voerde met een van zijn ouders, en ik luisterde naar de dingen die hij zei, viel het me op hoe hij langzaam van het Nederlands naar zijn oude taaltje overschakelde. Hij begon in accentloos Hollands, maar na een paar minuten vlogen de Venlose en Blerickse klanken in het rond.

Als mijn vader nooit met zijn ouders zou bellen en als we nooit bij mijn grootouders op bezoek gingen, had ik niet geweten dat hij zo kon spreken. Hij heeft het zichzelf afgeleerd, en nergens anders hoor je hem nog de taal spreken waarmee hij is opgegroeid.

Het NTR-programma 'Dat is andere taal!' gaat over dialecten en accenten. In de aflevering van afgelopen maandag volgen we Twan Huys. Huys komt oorspronkelijk uit Sevenum en spreekt een mengeling van Horsters, Sevenums, Blericks, Venloos. Allemaal plaatsen ten westen van de Maas, in Noord-Limburg, het land van zijn ouders.

Toen Huys zo'n 25 jaar geleden als jonge journalist de transfer maakte van de Limburgse omroep L1 naar STAD Amsterdam, nam hij een mediacoach in de arm om iets aan zijn accent te doen. Ik vraag me af of dat nog steeds gebeurt.

Het is geen noviteit, maar accenten op televisie en in de publieke ruimte, het mag weer. Het mag allang. Sterker nog, in de politiek is het vaak een unique selling point. Ministers en Kamerleden doen geen enkele moeite meer hun accent te maskeren en prominenten als Henk Kamp, Geert Wilders, Gerd Leers en Emile Roemer lijken er zelfs gebruik van te maken. Ook op televisie is de trend zichtbaar. Zie hiervoor de regiosoaps, de alomtegenwoordigheid van het Volendams en de accenten die je bij sommige presentatoren hoort.

De nadruk die tegenwoordig wordt gelegd op regionale gebondenheid past natuurlijk in een algemene trend van schaalverkleining die overal om je heen zichtbaar is. (Wie daar iets over wil weten wat je niet allang zelf hebt bedacht, kan de Zomergastenaflevering van afgelopen seizoen met Lidewij Edelkoort terugkijken. Dat kan je trouwens ook prima laten.)

Het stigma dat gebruikers van accenten en dialecten minder ontwikkeld zijn en vooral dommer, lijkt zo bezien langzaam te verdwijnen. Dat wil zeggen, officieel. Als ik in mijn omgeving kijk, is het dedain ten opzichte van de perifere landsdelen, hun bewoners en de manier waarop zij spreken, nog altijd volop aanwezig. Die houding komt over het algemeen van D'66ers. Dat zijn trouwens vaak dezelfde mensen die het Amsterdams cultiveren, want dat is me toch een mooi accent! Dat is stoer en je kunt het lekker meezingen: Hazes, Tante Leen, Willy Alberti. Lekker op het Jordaanfestival, lekker met z'n allen.

Dat zou ik dialectracisme willen noemen.

Wie het mooist laat zien dat het allemaal geen donder uithaalt, is schrijver Jan van Mersbergen. Zijn laatste roman 'Naar de overkant van de nacht' speelt tijdens het Venloos carnaval: Vastelaovend. Lees maar, zeker als je een hoofdstedelijke D'66er bent, of sowieso iemand uit de Randstad.

Venlo is the place to be, deze dagen.

Martijn Simons (Twitter: @martijnsimons) is schrijver en televisiecolumnist voor Volkskrant.nl

 
Ministers en Kamerleden doen geen enkele moeite meer hun accent te maskeren en prominenten als Henk Kamp, Geert Wilders, Gerd Leers en Emile Roemer lijken er zelfs gebruik van te maken.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden