Venijnig verhoor Astrid Holleeder op elfde procesdag: 'Mijn moeder en ik mogen mijn broer het leven ontnemen'

De verdachte zit onrustig, maar zwijgend op zijn stoel

Op de elfde zittingsdag van het proces-Holleeder wordt zijn zus Astrid venijnig verhoord. Volgens de verdachte zelf is hij een blaffende hond, maar bijt hij niet. Astrid bepleit het tegenovergestelde. 'Ik kan er niks aan doen dat ik hem als monster moet neerzetten. Dan had hij er geen moeten zijn.'

Wachtrij buiten bij rechtbank de Bunker in Osdorp voor de getuigenis van Astrid Holleeder in het proces van haar broer Willem Holleeder. Foto Simon Lenskens

'Ik vind', zegt Astrid Holleeder, 'dat ik mijn broer het leven mag ontnemen. Net als dat mijn moeder dat mag doen. Zij heeft een slecht product op de wereld gezet.'

Dat 'slechte product' is Willem Holleeder. Op deze elfde zittingsdag van het proces tegen hem staan de Holleeder-dagjesmensen al om 5 uur in de ochtend voor de deur van de zwaarbeveiligde Bunker. Om vervolgens uren later vanaf de afgeladen publieke tribune te zien hoe de lange verdachte onrustig, maar zwijgend op zijn stoel zit. Het ene moment buigt Willem Holleeder voorover op de tafel, vervolgens zwaait hij neurotisch met zijn leesbril heen en weer, om even later onderuit gezakt in zijn stoel te hangen. Hij schudt zijn hoofd, en barst één keer in lachen uit.

'Hoor ik hem lachen?', roept Astrid Holleeder vanuit de afgeschermde getuigenbox. 'Hoor ik hem nou lachen?'

Rechter: 'Als u met 'hem' Willem Holleeder bedoelt, dan is het antwoord: 'ja'.'

Venijnig verhoor

Vrijdag was voor de tweede maal Astrid Holleeder aan het woord. Tijdens een venijnig verhoor confronteert advocaat Sander Janssen haar met gegevens uit het dossier die niet zouden stroken met haar getuigenis.

'Ik kan er niks aan doen dat ik hem als monster moet neerzetten. Dan had hij er geen moeten zijn', bijt Astrid de advocaat toe. 'Hij is een psychopaat. Laat hem onderzoeken. Misschien ben ik dat ook wel, maar ik doe niet zulke slechte dingen met mijn gebreken.'

Want, stelt ze: als haar broer - die verdacht wordt van een reeks liquidaties - je dreigt te vermoorden, moet je het serieus nemen. 'Als Pablo Escobar tegen je zegt: ik snij je de nek af, dan neem je dat serieus. Als mijn buurman het zegt, denk ik: hij heeft een slechte dag.' Zo is haar eerdere uitspraak dat zij haar broer had willen doden, daarmee niet te vergelijken. Astrid wil hem niet dood. Maar 'mijn moeder en ik mogen hem het leven ontnemen. Zoals hij dat ook bij mij mag doen. Dat is iets tussen mijn broer en mij.'

Janssen: 'Ik vind dat ingewikkeld.'

Astrid Holleeder: 'Hij mag mij ook het leven ontnemen.'

Volgens verdachte Willem Holleeder is hij een blaffende hond, maar bijt hij niet. Astrid bepleit het tegenovergestelde. Haar broer is niet zoals Cor van Hout, stelt Astrid. Ook haar zwager, die mogelijk geliquideerd is door Willem Holleeder, bedreigde mensen. Maar Van Hout handelde er vervolgens niet naar, stelt de getuige.

'Er zijn meerdere tapgesprekken waarin Sonja zegt dat Cor haar wilde vermoorden', reageert de advocaat die vervolgens meerdere telefoonverslagen uit de jaren negentig voorleest waarin Sonja Holleeder, de andere zus van Willem Holleeder, die angst uit, en klaagt over de seksuele wensen van de alcoholistische Heineken-ontvoerder. 'Ze zegt dat als Cor straalbezopen thuiskwam, hij stennis schopte en een smerige man was die je de hele avond niet met rust liet.'

Een onderuitgezakte Willem Holleeder. Foto Annet Zuurveen

'Extremiteiten'

Astrid: 'In onze wereld is het normaal dat vrouwen alle kanten op getikt worden. Wij hebben een gewelddadige, alcoholistische vader gehad, mijn zus koos een vergelijkbare man.'

Janssen: 'Maar u omschrijft Cor als een gezellige gozer. Sonja zegt echter in een tapgesprek dat Cor haar zou willen vermoorden met handschoenen, voor de ogen van hun kinderen.'

Astrid: 'Wat is nou je bedoeling? Ga je me nou de hele tijd vragen stellen over de relatie van mijn zus? Ja, Cor had humor. Dat hadden wij niet. Met hem had ik leuke gesprekken. Die waren er ook, naast de extremiteiten.'

Janssen: 'Ik zie alleen maar extremiteiten in het dossier.'

Astrid: 'U moet Cor niet diskwalificeren. Zo wordt het volkstoneel.'

Janssen: 'Volkstoneel? Hij wilde haar vermoorden voor de ogen van de kinderen.'

Astrid: 'Je moet de dreiging inschatten per persoon. Als Cor dronken was, viel-'ie op zijn rug en kon-'ie niks meer.'

Moszkowicz

Toch, vervolgt raadsman Janssen, heeft Astrid Holleeder een keer toenmalig advocaat Bram Moszkowicz gewaarschuwd omdat Cor van Hout hem wilde ombrengen. Astrid: 'Ik schaarde Bram toen onder de 'normale' mensen. Ik wilde niet dat Cor mensen uit mijn bovenwereld iets zou aan doen.'

Dus die keer nam u de dreiging van Cor wel serieus?, wil Janssen weten.
'Pappen en nathouden. Dat heb ik altijd gedaan. Ik wilde het risico niet laten nemen', antwoordt Astrid Holleeder. Het was volgens de getuige niet de enige keer dat ze Moszkowicz waarschuwde. 'En vervolgens zeikt-'ie me af in zijn programmaatje.'

Toch, vervolgt Janssen, blijft het vreemd dat uit de talloze tapgesprekken - die de politie in de afgelopen 23 jaar verzamelde - niet blijkt dat Willem Holleeder zijn familie terroriseerde. Zo zijn er gesprekken waarin hij zijn nichtje een auto belooft en waarin zijn neefje om spullen vraagt. Ook valt op dat veel telefoongesprekken van de familie Holleeder beginnen met woorden als 'lief broertje', 'lief zusje', 'lief oompje'.

Willem Holleeder en zijn advocaat Robert Malewicz in de rechtbank van Amsterdam Osdorp tijdens het getuigenverhoor van zijn zus Astrid Holleeder bij de voortzetting van zijn strafzaak. Foto anp

Nichtje

'U noemt hem een terroriserende psychopaat', zegt Janssen. Maar zelfs een paar weken nadat Sonja's dochter Francis zou hebben gezien hoe Willem Holleeder een pistool op het hoofd van haar broer Rich zette, belde zij haar oom vrijwillig op en bespraken ze wat ze van hem zou krijgen als ze haar diploma zou halen. 'Hoe kan een meisje van 17 dan zo'n gesprek voeren met haar oom?'

Astrid: 'Zo ziek is het. Zo hebben we allemaal geleefd, en zo verknipt zijn die kinderen opgegroeid: ja, nee en amen zeggen en aardig doen. We konden nooit zeggen waar het echt om ging.' Wat haar betreft citeert de verdediging maar lukraak uit wat tapgesprekken, zonder te kijken naar het grotere plaatje.

Hoe zit het dan, vervolgt Janssen, met het volgende gesprek: op de verjaardag van wijlen Cor van Hout wil Sonja met de kinderen naar het graf. Willem Holleeder zegt dat ze bloemen namens hem moeten meenemen, en dat hij nadien langskomt. 'Al deze gesprekken schetsen een beeld dat niet aansluit bij uw verklaring.'

Astrid, geëmotioneerd: 'Schaam je je niet dat je dit gesprek voorhoudt?'

Janssen: 'Ik hoef me niet te schamen.'

Astrid: 'Dit is precies een voorbeeld van hoe heftig het is binnen onze familie. Telefoongesprekken zijn bij ons allemaal misleiding: daarin zeggen we alleen wat we de buitenwereld willen laten horen.'

'Houden van'

Maar, reageert Janssen, er is ook een opname die Sonja heimelijk van een gesprek maakte en waarin Willem Holleeder zegt dat hij van zijn neefje en nichtje houdt. Dat had hij toen niet hoeven zeggen, hij wist immers niet dat hij opgenomen werd, bepleit de advocaat.

Het is een opname waarop Willem Holleeder eerst zijn oudste zus de huid vol scheldt en bedreigt. Om vervolgens te zeggen dat ze zich over haar kinderen geen zorgen hoeft te maken.

Astrid: 'Als u dit als 'houden van' presenteert, dan moet u zelf ook naar een dokter. Iemand bedreigt u en zegt vervolgens: maakt u zich over uw kinderen geen zorgen, ik ga ze niet vermoorden. Hoe zou u zich voelen?'

Janssen: 'Daar gaat het niet om.'

Astrid: 'Je moet überhaupt niet zeggen dat je een kind niet dood zult maken. Dit is precies de reden waarom ik hem een psychopaat noem.'


Teruglezen: Holleeder-proces

Het proces tegen Willem Holleeder (59) beleefde vrijdag de elfde procesdag. Astrid, de zus van Willem Holleeder, werd verhoord door diens advocaten. En dat ging er hard aan toe. Lees het verslag van onze misdaadverslaggevers Wil Thijssen en Elsbeth Stoker hier terug.


Wie is wie in het proces-Holleeder?

In het proces-Holleeder staat veel op het spel: als hij wordt veroordeeld, dreigt voor hem levenslang. Lees in dit overzicht meer over de verdachte zelf, de aanklagers, advocaten en rechters in zijn proces en de mensen die hij zou hebben laten vermoorden.

Sjaak B. en Jesse R. zaten op motor

Sjaak B. en Jesse R. zaten op de motor die is gebruikt bij de liquidatie van Cor van Hout in 2003. Dat meldde Astrid Holleeder vrijdagmorgen in de rechtbank spontaan, terugkomend op haar verhoor van afgelopen maandag. Zij zegt niet te weten wie van die twee de schutter of de bestuurder was. Robert ter Haak, die bij Cor van Hout was toen deze werd geliquideerd en zelf daarbij ook werd doodgeschoten, was de lokker. Astrid Holleeder zegt dat ze zich niet eerder vrij voelde om dit te verklaren omdat ze pas 'heel recent', sinds 18 februari, wordt beveiligd en Sjaak B. 'nog steeds vrij rondloopt'.

Het nieuws komt van Sonja Holleeder, die in 2012 'werd benaderd om langs te gaan bij Ariën K., een goede vriend van Cor'. K. heeft volgens Astrid Holleeder heel gedetailleerd aan haar zus Sonja verteld dat Sjaak B. en Jesse R. achter de moord op Cor van Hout zitten. Sjaak B. en Jesse R. werkten volgens K. voor Willem Holleeder, maar K. zei niet te weten wie opdracht had gegeven tot de liquidatie. Deze bekentenis van Ariën K. tegen Sonja Holleeder is op band opgenomen en bij het Openbaar Ministerie ingeleverd.

Ariën K. had dit nieuws volgens Astrid Holleeder gehoord van Gilbert, 'een soort van halfbroer' van Jesse R. Jesse R. zou drie dagen 'helemaal doorgesnoven' zijn geweest en spijt hebben gehad dat hij Cor had doodgeschoten, omdat hij met Cor had vastgezeten en Van Hout goed kende. Gilbert heeft volgens Astrid Holleeder tegen Ariën K. gezegd: 'Als ik het had geweten, had ik het tegengehouden.'

Marnix van der Werf, de advocaat van Sjaak B., reageert desgevraagd per mail op de belastende uitspraken van Astrid Holleeder: 'De uitspraak van Astrid is van horen zeggen. Die roddels gaan al langer, maar meer dan roddels zijn het niet. B. ontkent expliciet. Kroongetuige Fred R. ook en diens verklaringen zijn door het hof in het Passage-proces als betrouwbaar beoordeeld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.