Venezuela weekeinde lang vrijwel onbereikbaar vanuit de lucht

De Colombiaanse luchtvaartmaatschappij Avianca heeft dit weekend tijdelijk al haar vluchten in het Venezolaanse luchtruim gecanceld. De schrik zat er goed in nadat een Venezolaans gevechtsvliegtuig vrijdag gevaarlijk dicht in de buurt kwam van één van Avianca's personenvliegtuigen. Pas zondag heeft de maatschappij haar vluchten boven Venezuela hervat.

Een demonstratie in Caracas. Beeld afp

De Boeing van Avianca was vrijdagavond op weg van Madrid naar Bogotá. In het Venezolaanse luchtruim werd de piloot verrast door de nabijheid van een gevechtsvliegtuig van Russische makelij. Hij veranderde direct van koers en verliet zo snel mogelijk Venezolaans territorium. Even later landde het toestel, met 248 personen aan boord, veilig op het vliegveld van de Colombiaanse hoofdstad Bogotá.

De Venezolaanse regering zei zaterdag dat er sprake was van een vergissing. Parlementsvoorzitter Diosdado Cabello sprak van een 'betreurenswaardig misverstand'. President Nicolas Maduro heeft opdracht gegeven de zaak te onderzoeken, om te voorkomen dat in de toekomst nogmaals dergelijke incidenten plaats vinden. Volgens Maduro was het militaire gevechtsvliegtuig op 'routine patrouille'.

'Economische oorlog'

Avianca is een van de weinige maatschappijen die nog vluchten aanbiedt naar Venezuela. De meeste maatschappijen zijn ermee opgehouden omdat het steeds moeilijker is geworden de lokale munteenheid Bolivar voor dollars te wisselen. En met een inflatie van naar schatting 700 procent dit jaar, en mogelijk 1.500 procent volgend jaar, zit niemand op Bolivars te wachten.

Het incident met het vliegtuig komt op een moment van grote sociale onrust in het Zuid-Amerikaanse land. De schaarste van basisproducten is steeds nijpender, de armoede stijgt razendsnel en ziekenhuizen hebben een chronisch gebrek aan materiaal en medicijnen. Volgens president Maduro is er sprake van een 'economische oorlog', gevoerd door de oppositie, Colombia en de Verenigde Staten met als doel zijn regering ten val te brengen.

Een andere oorzaak van de crisis is de kunstmatig laag gehouden wisselkoers, vastgesteld in 2003 door Maduro's inmiddels overleden voorganger Hugo Chávez. Volgens de officiële koers kost een dollar 6,3 Bolivar, op de zwarte markt kost de Amerikaanse munt inmiddels 1.200 Bolivar.

Maar de crisis is vooral te wijten aan de gedaalde olieprijzen en economisch wanbeleid. Venezuela is voor de export vrijwel volledig afhankelijk van olie, en door gebrek aan oliedollars is er geen geld om importproducten te betalen. De binnenlandse productie van levensmiddelen ligt bovendien vrijwel volledig stil. De socialistische regering heeft veel bedrijven genationaliseerd, maar deze vervolgens niet productief weten te maken.

Een toestel van Avianca. Beeld afp

Monddood

De bevolking is helemaal klaar met de socialisten, die al zeventien jaar aan de macht zijn in Venezuela. In december won de oppositie een grote meerderheid in het parlement, en beloofde broodnodige maatregelen. Maar Maduro regeert per decreet, en heeft het parlement met behulp van het hooggerechtshof monddood gemaakt.

De Venezolaanse grondwet biedt de mogelijkheid een referendum te houden waarin de bevolking mag bepalen of de president zijn termijn mag uitzitten. De oppositie zou komende woensdag beginnen met het verzamelen van de vier miljoen handtekeningen die nodig zijn om het referendum te kunnen organiseren. Eerder dit jaar haalde de oppositie al tweehonderdduizend handtekeningen op om een eerste verzoek tot een referendum in te kunnen dienen.

Maar afgelopen donderdag besloten de electorale autoriteiten plotseling om het verzamelen van handtekeningen komende week af te gelasten. Volgens rechters is er sprake geweest van fraude bij de eerdere inzamelingsactie. Zeven oppositieleiders hebben een uitreisverbod opgelegd gekregen. Parlementsvoorzitter Cabello, en tweede man binnen de regeringspartij, heeft gedreigd de politici op te pakken en gevangen te zetten wegens fraude.

(Tekst gaat verder onder de foto.)

Vrouwen schreeuwen slogans tegen de regering van Madura tijdens een demonstratie in Caracas. Beeld afp

Gevangenis

De regering beschuldigt de oppositie ervan een staatsgreep te willen plegen. Verschillende oppositieleiders zitten al in de gevangenis en er is een noodtoestand van kracht die de burgervrijheden drastisch inperkt. Volgens peilingen wil 80 procent van de bevolking van Maduro af, maar met de uitspraak van de electorale raad donderdag is een democratische uitweg voor de crisis verder weg dan ooit.

'De regering schept een uiterst gevaarlijke situatie', aldus Henrique Capriles, een van de leiders van de oppositie en drijvende kracht achter de organisatie van het referendum. 'We hebben de mensen om geduld gevraagd', zei hij. 'Maar nu is de regering over de streep gegaan.' Capriles riep de bevolking op woensdag de straat op te gaan om te demonstreren. 'Als ze onze rechten afnemen, dan gaan wij Venezuela innemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.