NIEUWSHandhaving quarantaineplicht

Veiligheidsregio’s hebben grote twijfels bij uitvoerbaarheid quarantaineplicht

Veiligheidsregio’s onderschrijven de noodzaak van de quarantaineplicht, maar vragen zich sterk af of ze genoeg middelen hebben om deze maatregel te kunnen handhaven. Dit blijkt uit een rondgang van de Volkskrant.

In Rotterdam geldt op drukke plekken al een mondkapjesplicht. Het handhaven van de quarantaineplicht noemt veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond ‘verschrikkelijk moeilijk’. ‘We kunnen niet bij iedere deur een agent neerzetten.’Beeld ANP

‘Willen we het virus eronder krijgen, dan zullen we verstrekkende maatregelen nodig hebben’, stelt de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. ‘Maar we hebben zorgen over de uitvoerbaarheid van dit plan. Krijgen we extra instrumenten om dit te doen en zo ja, welke? Daar is een goed gesprek over nodig.’

De 25 veiligheidsregio’s komen maandag in Utrecht bijeen om onder meer de quarantaineplicht met het kabinet te bespreken. Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid lichtte de Tweede Kamer dinsdagavond in over het verplicht stellen van thuisisolatie voor mensen die (te) nauw in contact zijn geweest met mogelijke coronapositieven of uit een hoogrisicogebied terugreizen. Hij wil daarvoor de wet aanpassen.

Dinsdag werd de veiligheidsregio’s in de loop van de dag gevraagd of ze met dit plan konden instemmen. De steun vanuit de regio’s is groot, ook al weten ze niet precies hoe ze het kabinetsplan moeten uitvoeren. Het is overigens maar de vraag of de plicht overeind blijft: de meeste Tweede Kamerleden zien het vooralsnog niet zitten, bleek woensdag.

Twijfel aan haalbaarheid

Ook burgemeesters die de veiligheidsregio’s voorzitten, twijfelen aan de haalbaarheid van het plan. ‘In beginsel ben ik positief over meer verplichtende maatregelen, maar wij hebben nog een aantal grote vraagtekens over de juridische haalbaarheid en de capaciteit van onze diensten’, zegt Jan Lonink, voorzitter van de veiligheidsregio Zeeland.

De quarantaineplicht levert volgens Lonink problemen op bij de informatie-uitwisseling tussen overheidsdiensten. ‘Voordat politie en boa’s kunnen ingrijpen bij iemand die de regels overtreedt, moeten we zijn ingelicht door de GGD. En uit ervaring weten we dat zij terughoudend zijn met het delen van persoonsgegevens.’ Hij stipt ook het ‘enorme’ capaciteitsprobleem aan van de Zeeuwse politie. ‘Vrijwel al onze agenten zijn naar de grote steden verplaatst, dat is een serieus punt van aandacht.’

De veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond noemt het handhaven van de quarantaineplicht ‘verschrikkelijk moeilijk’. ‘We kunnen niet bij iedere deur een agent neerzetten.’ De veiligheidsregio snapt het verplicht stellen van thuisisolatie wel. ‘Als we het bron- en contactonderzoek niet kunnen uitvoeren, raken we de greep kwijt.’

‘Ik ben er van overtuigd dat 95 procent van de mensen zich aan de regels houdt’, zegt Pieter Broertjes, burgemeester van Hilversum en voorzitter van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. ‘Maar voor mensen die zich aan quarantaine onttrekken, hebben we nu een stok achter de deur. De rechter moet er uiteindelijk een oordeel over vellen, op het moment dat niemand meer luistert. Dat punt hebben we nog niet bereikt.’

In het Noord-Hollandse Hoorn werd plaatsvervangend voorzitter Jan Nieuwenburg compleet verrast door de kabinetsplannen. Nieuwenburg is als een van de weinige burgemeesters niet vooraf ingelicht. ‘We hebben tot dusver nog geen informatie ontvangen. De verplichte quarantaine roept natuurlijk allerlei vragen op over handhaafbaarheid. Onze handhavers hebben de handen nu al vol met de huidige maatregelen.’

Drukte bij boa’s

Voorzitter Hubert Bruls van het Veiligheidsberaad, verantwoordelijk voor de veiligheidsregio Gelderland Zuid, wil niet inhoudelijk reageren op het kabinetsplan. Zijn woordvoerder: ‘Hij ziet dit als een belangrijke maatregel om het virus niet verder te importeren en te verspreiden. Wat daarbij de rol is van de veiligheidsregio’s, de boa’s en de politie wordt nog nader uitgewerkt.’ De vakbond van buitengewoon opsporingsambtenaren ziet vooralsnog geen rol voor de boa’s weggelegd bij de handhaving, omdat zij het al druk genoeg hebben.

Het kabinet wil ook reizigers uit risicogebieden tot thuisquarantaine verplichten. Lonink denkt niet dat daarmee een uitbraak onder reizigers in zijn regio kan worden voorkomen. ‘De meeste toeristen komen hier met de auto. Ook veel Nederlanders gaan met de auto op vakantie. Of ze vliegen vanaf Duitsland of België, waarmee ze de verplichte quarantaine alsnog ontlopen.’

Volgens Lonink zijn veel Zeeuwen bereid mee te werken aan het bron- en contactonderzoek, maar bij toeristen is dat maar de vraag. ‘Die laten zich waarschijnlijk pas testen als ze thuis zijn.’

Lees verder

Deze mogelijkheden tot dwang heeft minister De Jonge
Een halfjaar deed het kabinet een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van burgers. Nu de aandacht verslapt, komt er mogelijk dwang. Minister De Jonge denkt aan gedwongen quarantaines, en hij ziet meer mogelijkheden.

Experts in brandbrief: onduidelijk coronabeleid kabinet maakt dat meer mensen de regels negeren
Dat Nederlanders de coronaregels negeren komt deels door de onduidelijke strategie van het kabinet. Dat schrijft een groep deskundigen maandag in een brandbrief aan de Tweede Kamer: ‘Er is sprake van een hoge urgentie, die direct ingrijpen noodzakelijk maakt.’

‘Als mensen de maatregelen niet opvolgen, heeft het uiteindelijk allemaal geen zin’
Met een voor de GGD ongekend felle boodschap probeerde de gezondheidsdienst deze week Nederlanders wakker te schudden. Anja Schreijer, hoofd algemene infectieziekten van de GGD Amsterdam: ‘We hebben er misschien te veel vertrouwen in gehad dat mensen zich aan de regels zouden houden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden