Veiligheidsbeleid of een moordaanslag?

De posities verharden zich in Israël, na een reeks bloedige incidenten. Joden zien in iedere Arabier een terrorist, Palestijnen noemen de Israëliërs moordenaars.

null Beeld AFP
Beeld AFP

De weerzin tegen Israëlische Arabieren is groot in Afula, een overwegend door Joden bewoonde stad, zo'n honderd kilometer ten noorden van Jeruzalem. Dit weekeinde werd op het centrale busstation een vrouw met een hoofddoek neergeschoten door agenten en particuliere bewakers terwijl ze een mes boven haar hoofd hield. Haar verdiende loon, zeggen ooggetuigen en inwoners van Afula zondag zonder enige aarzeling. Beelden van de schietpartij op YouTube leidden evenwel tot grote ophef elders in Israël.


Buschauffeur Elim Shalom (44) zag het met eigen ogen gebeuren. 'Ze wilde een bewaker neersteken. Het is goed dat ze neergeschoten is. Heel goed. Laat het een waarschuwing voor anderen zijn.'

undefined

Die 'anderen' zijn Israëlische Arabieren, die eenvijfde deel van de Israëlische bevolking vormen. Ze worden door veel Joden, prominente politici incluis, gezien als vijfde colonne, als sympathisanten van extremistische Palestijnse groeperingen op de bezette Westelijke Jordaanoever en in Gaza, als vijanden van de Joodse staat. Op 17 maart, de dag van de laatste Israëlische verkiezingen, riep premier Benyamin Netanyahu Joden op naar de stembus te gaan om te voorkomen dat 'horden' Arabieren de stembusuitslag naar hun hand zouden zetten. Het leverde hem binnen- en buitenlandse kritiek op, zelf uit de mond van de Amerikaanse president Barack Obama.


Buschauffeur Shalom rijdt dagelijks honderden kilometers door Arabische dorpen en steden rondom Afula. Hij zegt bang te zijn, 'voor mijzelf en voor mijn kinderen'. Als chauffeur vreest hij stenengooiers of Arabieren met vuurwapens. Als vader is hij bezorgd omdat zijn twee schoolgaande kinderen het slachtoffer kunnen worden van een plotseling opduikende 'terrorist'. Zoals de neergeschoten 30-jarige vrouw Basaara Zidan Taufik Abad uit het nabijgelegen Nazareth, een stad met een overwegend Arabische bevolking. 'Mijn kinderen maken zich ook zorgen over mij. Ze zeggen: ga niet meer naar je werk. Maar ja, we moeten toch eten', zegt Shalom.

undefined

Collega-chauffeur Yossi Levi (30) is blij dat hij dagelijks op de veilige route Afula-Tel Aviv rijdt. Ook hij juicht het toe dat de vrouw is neergeschoten. 'Ze weigerde haar mes neer te leggen. Een mes is een dodelijk wapen, dat hebben we de afgelopen tijd gezien in Israël.' Bij steekpartijen door eerst Palestijnen en later ook Joden kwamen recentelijk meerdere mensen om het leven. Maar had ze niet gearresteerd kunnen worden? 'Nee, dan loopt ze over een paar jaar weer als terrorist rond.'


Twee hipsters die op een bus wachten vallen de chauffeurs bij. Jonathan (21) woont in een kibboets, ooit een toonbeeld van tolerantie. 'Het is simpel: die vrouw was een terrorist. Terroristen moeten uit de weg geruimd worden.'


Zijn vriend en leeftijdgenoot Dan Schlomi Von Strauss komt uit Afula. 'Joden zijn bang op straat. Arabieren wonen nu eenmaal onder ons.' Hij is 'trots' op het veiligheidspersoneel dat de vrouw neerschoot. 'Ik weet dat het racistisch klinkt, maar ik heb een hekel aan Arabieren. Je moet altijd op je hoede zijn. Als ik in een taxi met een Arabische chauffeur stap, houd ik mijn ogen goed open.' Niettemin is zijn droom 'in een nederzetting te wonen en daar mijn kinderen op te voeden'. Inderdaad, midden tussen de Arabieren, maar ik laat mijn leven door hen niet bepalen.'

undefined

Een 16-jarige scholier, Neti, mengt zich in het gesprek. Grijnzend toont hij op zijn smartphone beelden van de schietpartij die de Israëlisch-Arabische vrouw bijna fataal werd. De vrouw, die momenteel zwaargewond in een ziekenhuis ligt, staat kaarsrecht bij een bushalte terwijl vier, vijf man met vuurwapens haar naderen. Er klinken ten minste tien schoten voordat ze valt. Neti: 'Ze had voor mijn part dood mogen zijn. Ik houd niet van Arabieren.'


Het via YouTube verspreide filmpje leidde tot demonstraties en rellen in steden met een Arabische bevolking. Arabische leden van de Knesset, het parlement, reageerden woedend. 'Het is glashelder dat de vrouw geen bedreiging vormde. Het was gewoon moord', zei parlementslid Yousef Jabareen. Een collega van hem noemde het een 'koelbloedige executie.'


De politiechef van Afula verdedigde het 'neutraliseren' van de vrouw, omdat daardoor een steekpartij voorkomen zou zijn. Het wemelt zondag op het busstation van bewakers en agenten, die zich hullen in stilzwijgen over het 'incident', zoals een van hen het noemt.


Als de vrouw een terrorist was, dan wel een atypische. Op de Israëlische radio komen zondag tal van analisten aan het woord over de vraag wat haar zou hebben bezield. Ze is moeder van drie kinderen, student aan de prestigieuze Technion-universiteit in Haifa, een gemengd Joods-Arabische stad. Veel levert de discussie niet op. 'Waarschijnlijk zag ze geen mooie toekomst voor zichzelf weggelegd.'

undefined

Met onverholen woede spreken jongeren in de Arabische stad Um el Fahm ten zuiden van Afula over het 'incident'. 'De vrouw deed niets, ze werd neergeschoten omdat ze Arabier is. Misschien had ze een mes om zichzelf te beschermen. Israëli's lopen met pistolen en geweren rond', zegt scholier Ahmad Dlal Gbaren (17). Mohamed Gazi Agbaia (18): 'Ze hadden de vrouw toch in haar been kunnen schieten?'


Ahmad betwijfelt of het zinvol is om te demonstreren tegen het geweld. Mohamed vindt van wel. Of hij zelf meedoet, wil hij niet zeggen. 'Maar vanavond is het weer raak', zegt hij grimmig, voordat hij op een scooter wegscheurt. Op straat hangt dan nog de geur van het penetrante gas dat de politie gebruikte om betogers te verjagen. Israël heeft er een conflictgebied bij.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden