'Veiligheidsagent hitste moordenaar van Rabin op'

Het Israëlische parlement komt vandaag bijeen ter nagedachtenis aan premier Rabin. Vier jaar na de moord is de rol van de binnenlandse veiligheidsdienst nog onopgehelderd....

Avishai Raviv, een voormalige medewerker van de Israëlische binnenlandse veiligheidsdienst Shin Bet, wordt ervan beschuldigd dat hij de moord op premier Yitzhak Rabin niet heeft voorkomen. Raviv was dik bevriend met Yigal Amir, die wegens de moord een levenslange gevangenisstraf uitzit.

Raviv verscheen vorige maand voor het eerst voor de rechtbank, bijna vier jaar na de moord die de wereld schokte. De aanklacht is eveneens schokkend. 'Donkerder dan een roman van Le Carré', aldus David Bar-Ilan, voorheen media-adviseur van premier Benjamin Netanyahu en momenteel commentator van de krant The Jerusalem Post.

Het is allemaal nog veel erger, meent een andere publicist, Barry Chamish. Volgens hem is Rabin niet vermoord door de rechts-religieuze student Amir op aansporing van agent-provocateur Aviv, maar door de geheime dienst.

Al kort na de moord op Rabin doken de wildste verhalen en theorieën op, die één thema gemeen hebben: de dubieuze rol van de geheime dienst. Mensen als Bar-Ilan, de oud-medewerker van premier Netanyahu, hebben er belang bij de Shin Bet in de beklaagdenbank te zetten. Rechts Israël verwijt de Shin Bet pogingen te hebben gedaan om tegenstanders van Rabin, onder wie Netanyahu, in diskrediet te brengen.

De aantijgingen zijn niet zonder grond, zo blijkt uit de aanklacht tegen de nu 32-jarige Raviv. In 1987 werd hij gerecruteerd door de Shin Bet. Raviv was toen actief in de ultrarechtse (en later verboden) Kach-beweging. De Shin Bet betaalde hem niet alleen als informant, maar ook als agent-provocateur. Hij kreeg de gelegenheid een eigen groep op te richten, die onder meer de verantwoordelijkheid opeiste voor de moord op een Arabier. Later bleken de moordenaars Arabieren te zijn.

Raviv was ook mede-organisator van demonstraties tegen de door Rabin gesloten Oslo-vredesakkoorden. Tijdens een betoging toonde hij voor de televisie een portret van Rabin in het uniform van een SS-officier. Raviv trok tijdens de demonstraties op met Yigal Amir. Meer dan eens zei Amir dat hij Rabin wilde ombrengen. Dat zou Raviv echter niet hebben doorgegeven aan zijn superieuren in de geheime dienst.

Raviv ontkent dat hij Amirs bedoelingen kende. Maar volgens getuigen heeft hij Amir juist opgehitst. Toen Amir voor de zoveelste keer zei dat hij Rabin wilde doden, was Ravivs reactie: 'Laat zien dat je een man bent.'

Op 4 november 1995 vuurde Amir schoten af op Rabin na een vredesmanifestatie in Tel Aviv. Amir werd ter plekke gearresteerd. Raviv werd kort na de moord opgepakt, maar was snel weer vrij. Hij werd opnieuw gearresteerd nadat een tv-journalist hem ontmaskerde als medewerker (codenaam 'Champagne') van de Shin Bet.

Het proces tegen Raviv wordt in december voortgezet. Zijn vermeende rol als 'de man achter de moordenaar' komt in een ander licht te staan als zou blijken dat Amir niet de dodelijke schoten heeft afgevuurd. De student is niet de moordenaar, is de boude stelling van Barry Chamish, die in 1998 het boek Wie vermoordde Yitzhak Rabin? publiceerde.

De auteur denkt inmiddels het antwoord te weten: de lijfwacht van Rabin, een Shin Bet-man. Rabin was nog in leven nadat Amir op hem gevuurd had, maar overleed tijdens de autorit naar het ziekenhuis. Volgens Chamish is hij in de auto vermoord. De auteur zegt te beschikken over het rapport van de patholoog-anatoom, waaruit blijkt dat Rabin ook een schotwond in de borst had. Amir had hem in de rug geschoten. In het rapport van een door de regering ingestelde onderzoekscommissie is slechts sprake van schoten in de rug.

Brengt de rechtszaak tegen Raviv de feiten niet aan het licht, dan moet premier Ehud Barak het onderzoek naar de moord heropenen, zegt Chamish. Volgens hem onthouden de Israëlische autoriteiten hun volk de waarheid. En dat is 'de ultieme belediging van de nagedachtenis aan Rabin'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden