Nieuws

Veiligheid van aardbevingsgebied Groningen staat opnieuw ter discussie, bewoners houden hun hart vast

Opnieuw staat ter discussie hoe groot het risico eigenlijk is op zware aardbevingen in Groningen. Het raakt een gevoelige snaar bij bewoners, omdat het voortdurend bijstellen van risico’s hun wantrouwen heeft gevoed over hoe de overheid de bevingsschade afhandelt.

Jurre van den Berg
Het dorp Overschild werd zwaar getroffen door de aardbevingen in het gaswinningsgebied. Beeld Harry Cock
Het dorp Overschild werd zwaar getroffen door de aardbevingen in het gaswinningsgebied.Beeld Harry Cock

Over de nieuwe inschattingen van de kracht van de zwaarst mogelijke schok als gevolg van de gaswinning is vorige week gesproken door tientallen internationale wetenschappers op een besloten conferentie in Amsterdam. Dat bevestigt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) na vragen van de Volkskrant.

De vijfdaagse academische conferentie kan goed nieuws opleveren als blijkt dat Groningen door het terugschroeven van de gaswinning minder hoeft te vrezen voor een zware klap en dus veiliger is geworden. Als het risico op zware aardbevingen afneemt, hoeven er wellicht minder huizen te worden verstevigd. Aangepaste inzichten hebben herhaaldelijk geleid tot herziening van toezeggingen daarover. De onzekerheid en frustratie die dat veroorzaakte, zal een belangrijk thema zijn tijdens de openbare verhoren van de parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen, die maandag beginnen.

De aardbeving bij Huizinge in 2012, met een kracht van 3,6 op de schaal van Richter nog steeds de zwaarste in het gebied ooit, was voor het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) reden om de inzichten aan te passen. Nadat eerder was uitgegaan van een maximale magnitude van 3,9 moest nu rekening gehouden worden met een schok van 5,0 op de schaal van Richter. Daarbij zouden in theorie 116 doden kunnen vallen. Zo veranderde de gaswinning in Groningen van een schadevraagstuk in een veiligheidsvraagstuk.

Saillant detail is dat de organisatie van de aardbevingsconferentie in handen was van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Het bedrijf is verantwoordelijk voor de gaswinning en ook wettelijk aansprakelijk voor kosten van schadeherstel en versterken. Maar, zegt de woordvoerder van EZK: ‘De workshop is zo opgezet dat een internationaal wetenschappelijk panel met een onafhankelijk rapport komt over de bevindingen.’

De resultaten worden volgend jaar betrokken in een risicoanalyse door onderzoeksinstituut TNO. De woordvoerder: ‘Als blijkt dat de verwachting op zware bevingen inderdaad wordt bijgesteld, en het Staatstoezicht adviseert dat ook, dan kan dat leiden tot een aanpassing van de methode waarmee huizen worden beoordeeld. Dat is aan de staatssecretaris, en daarin heeft de NAM geen zeggenschap.’

De Groningen Bodem Beweging zet zich alvast schrap. ‘Zo’n workshop mag geen excuus zijn om de gaswinning toch weer te verhogen of toezeggingen in te trekken’, zegt woordvoerder Merel Jonkheid. ‘De enige oplossing is: de gaskraan dicht en huizen versterken zoals afgesproken.’

Mensen zitten al jaren in onzekerheid, onderstreept Jonkheid. ‘Het grootste probleem is zo langzamerhand niet meer de gaswinning, maar dat de overheid het beleid steeds verandert. En als dan straks naar buiten gebracht wordt dat Groningen in theorie veilig is, denkt de rest van Nederland: wat zeuren die Groningers nou?’

Het Staatstoezicht op de Mijnen houdt toezicht op het onderzoeksprogramma en was bij de conferentie aanwezig, bevestigt die instantie. Het SodM wil niet vooruitlopen op mogelijke conclusies en implicaties.

Gaswinning in Groningen is nog steeds niet veilig, meldde de toezichthouder donderdag in zijn jaarrapportage. Het versterken van huizen schiet bovendien totaal niet op. Het tempo moet met factor drie verhoogd worden om de doelstelling te halen. Zo’n 13 duizend huizen moeten nog worden versterkt. Van duizenden huizen staat nog niet vast dat ze veilig zijn.

In 2016 werd voor het laatst een wetenschappelijke conferentie georganiseerd om de maximale magnitude voor Groningen vast te stellen. Dat jaar bedroeg de gaswinning 26,7 miljard kubieke meter. Dit jaar zal dat nog circa 5 miljard kuub zijn. In oktober gaat de gaswinning in Groningen ‘op de waakvlam’, in 2023 of 2024 gaat het veld definitief dicht.

Zaterdag in de Volkskrant: Het verdriet van Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden