Veertig weken zwanger? Niet dus

Ionica zag een getal

Dit is mijn laatste column voor mijn zwangerschapsverlof. Deze week droomde ik dat ik een gestrande potvis was en dat leek me een duidelijk teken dat het tijd is om te stoppen met werken en me rustig voor te bereiden op de komst van de baby.

Voor mij als wiskundige is het soms wat lastig om te accepteren dat alles rond de zwangerschap niet in strakke schema's en planningen past. Neem die geadverteerde zwangerschapsduur van veertig weken. Daar deugt niets van. Ten eerste telt men de zwangerschap vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Voor wie vroeger zat te slapen tijdens biologie en seksuele voorlichting: de eisprong en dus de bevruchting komen pakweg twee weken later. Dus de eerste weken van de zwangerschap is er nog geen baby te bekennen in de buik en eigenlijk zouden we het over 38 weken moeten hebben.

Daarnaast maken veel vrouwen een potje van het bijhouden van hun zwangerschapsduur. Ze tellen zich graag verder dan ze zijn, net als kleuters die hun leeftijd hoopvol omschrijven als bijna vijf. Zo hoorde ik laatst een kennis beweren dat ze zes maanden zwanger was, terwijl ze net de zesde maand in ging. Ze keek heel blij toen iedereen zei dat ze nog zo slank was.

Verder blijkt het vaak lastig om van weken naar maanden te gaan. Toen ik 28 weken zwanger was, concludeerde een enthousiaste vriendin dat ik dus al bij de zeven maanden was. Zij was even vergeten dat een maand net iets meer dan vier weken bevat. Daardoor is 28 weken net iets minder dan zes en een halve maand. Nog zoiets: je hebt de Negenmaandenbeurs, het Negenmaandendagboek en allerlei andere semi-leuke negenmaandendingen voor zwangere vrouwen. Maar negen maanden zijn dan weer ongeveer 39 weken.

Tijd voor precieze gegevens: hoe lang duurt een zwangerschap nu echt? In een Zweedse studie met honderdduizenden baby's duurde de gemiddelde zwangerschap 281 dagen: veertig weken en één dag, zoals gebruikelijk geteld vanaf de laatste menstruatie. Het grootste aantal baby's kwam echter op dag 283. En de mediaan (de grens waarbij de helft van de baby's ervoor en de helft erna kwam) lag bij 282 dagen. Slechts 4 procent van de baby's kwam exact op de uitgerekende datum. Pakweg 21 procent is geboren in de week rond die datum en slechts 10 procent was meer dan drie weken te vroeg of te laat.

Nu ja, meer dan drie weken te laat is erg zeldzaam. In principe wordt bij 42 weken zwangerschap een bevalling ingeleid. De bovengrens aan te laat zijn is dus een week of twee. De andere kant op is er meer speling. In Nederland ligt de ondergrens bij het in leven houden van te vroeg geboren kinderen rond de 26 weken. Een jongen in Canada werd zelfs geboren bij minder dan 22 weken zwangerschap en overleefde het zonder schade; inmiddels studeert hij. Een baby kan dus een paar maanden te vroeg komen, maar niet een paar maanden te laat en de verdeling rond de uitgerekende datum is daardoor niet symmetrisch.

Inmiddels ben ik zelf niet alleen bijna uitgerekend, maar ook behoorlijk uitgeteld. Dus ik laat de getallen de komende tijd even voor wat ze zijn. Misschien kunt u de komende tijd wat extra op ze letten en af toe een mooi getal een complimentje geven. En dan zie ik u hier over een paar maanden weer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.