Veel vernuft voor een stukje plastic

Van tuinbouwlabels tot plastic toegangsbandjes voor muziekfestivals, Van der Engh maakt het, maatschappelijk verantwoord en toch even goedkoop als China. 'Ik werd verliefd op dit bedrijf.'

De rollen plastic waarvan Van der Engh labels maakt. Beeld Aurélie Geurts

A ls de witte evenementenmuntjes van hun waardevolle folie en opdruk worden voorzien, gaan de deuren rond de machine in de nu open bedrijfshal dicht en verdwijnen alle misbaksels en restjes meteen in de shredder. Wat nu nog geen cent waard is, is dan immers een ruilmiddel voor bier, wijn of lekkere happen op festivals, braderieën en preuvenementen. Datzelfde geldt voor polsbandjes die, eenmaal bedrukt, een toegangsbewijs zijn voor all-inclusiveresorts, bevrijdingsfestivals of bekerfinales in de Rotterdamse Kuip.

Maar vandaag wordt vooral gewerkt aan de grootste specialiteit van Van der Eng in Heemskerk: kunststof stekers voor de professionele tuinbouw. Wat lijkt op een meterslange oranje tuinslang wordt door de walsen van een machine tot smalle, nog veel langere stroken geplet. Een andere machine snijdt die stroken in korte, puntige labels die de tuinder later bij zijn potplanten steekt.

Snel produceren en leveren

Opvallend in de fabriekshal zijn verder vooral de felle kleuren van kunststof rollen die staan te wachten totdat ze in de machines 'verdwijnen'. Het is een van de manieren die Van der Eng in staat stelt te kunnen concurreren als een van de drie fabrikanten op een kleine, specialistische, maar wereldwijde markt. 'Snel kunnen produceren en leveren. Omdat we niet willen wachten op bevoorrading uit China, hebben we veel materiaal klaarliggen', zegt directeur Ernst de Haas (56). Hij werd in 2007 'verliefd' op het bedrijf, daarover later meer, en besloot het te kopen.

Van der Eng is eind negentiende eeuw begonnen als fabrikant van houten speelgoed. De echtgenote van de eerste eigenaar boorde onbewust een veelbelovende toekomst aan. Ze had houten labeltjes nodig met daarop de prijzen van de vis die ze uitventte. De vislabeltjes bleken een vondst voor de vele zaad- en tuinbouwbedrijven in de Kop van Noord-Holland. In de jaren zestig van de twintigste eeuw stapte Van der Eng over op het, toen uiterst moderne, kunststof. Behalve aan de land- en tuinbouw levert de labelfabrikant ook aan de staalbetonbouw, leerindustrie en de vrijetijdsector.

Het maken van labels is een waar specialisme. Mogen polsbandjes niet van de arm af kunnen, ook na een pekelbad voor dierenhuiden moet de inkt op de labels van het leer in wording leesbaar blijven. 'Gevlochten staalbeton ligt bij betonvlechtcentrale soms drie, vier maanden buiten opgeslagen totdat het per vrachtwagen naar de bouwplaats wordt vervoerd. Dat stelt weer andere eisen: het moet tegen alle weersomstandigheden kunnen en mag er onderweg niet afwapperen', legt De Haas uit.

Profiel

Bedrijf Van der Engh BV
Waar Uitgeest, nu Heemskerk
Sinds 1894
Aantal werknemers 33-38, van wie 31 vast, enkele gedetacheerden en uitzendkrachten in drukke tijden
Jaaromzet een kleine 5 miljoen euro

Technologie

Duidelijk is dat 'label' een iets te simpele aanduiding is voor een klein stukje hoogwaardige technologie, want de stukjes kunststof bevatten veel informatie. Ouderwets is de streepjescode, wie kent 'm niet. Veel gebruikt is ook diens opvolger: de qr-code, de zwart-witte blokjes waarin nog veel meer informatie kan worden opgeslagen. En voor wie daar nog niet genoeg aan heeft is, er de RFID, een label met chip en antenne. Wie met een speciale sleutelhanger de parkeergarage binnenkomt doet dat veelal met dit systeem. Het is ook een manier voor tuinders om hun producten te traceren, zegt De Haas. 'De nieuwste ontwikkelingen zijn eigenlijk onze grootste concurrent. Maar we vernieuwen constant.' De directeur-eigenaar trekt een doos zwarte muntjes uit de schappen. 'Een evenement heeft elk jaar een ander muntje, om fraude tegen te gaan. Maar we worden steeds milieubewuster. Steeds vaker horen we: kunnen onze muntjes hergebruikt worden. Dat kan nu, maar alleen nog in zwart.'

De Haas kwam in 2007 bij het familiebedrijf dat in handen was van de vierde generatie Van der Eng. De organisatieadviseur, afkomstig uit de bankenwereld 'toen je dat nog zonder schaamte kon zeggen', had het plan het bedrijf te kopen, te moderniseren en door te verkopen. 'Maar ik werd verliefd op dit bedrijf. Ik voel me hier zo thuis en vind techniek zo leuk. Vanuit het grootbedrijf kwam ik in een inimini-wereld, waar je een heel andere relatie hebt met elkaar.'

Ernst de Haas, directeur-eigenaar van het bedrijf in Heemskerk. Beeld Aurélie Geurts

Sessies voor personeel

Van der Eng was een mooi, maar naar binnen gericht bedrijf. 'De klanten kwamen toch wel, er was altijd meer vraag dan men aankon. En wat je vaker ziet bij familiebedrijven: het werd paternalistisch geleid. Dat geeft een bepaalde veiligheid, maar onder het personeel ontbrak het aan zelfstandigheid en verantwoordelijkheidsgevoel.'

Organisatie-adviseur De Haas kon daar wel iets mee. Op een speelse, creatieve manier kreeg hij z'n personeel in beweging. 'In allerlei sessies hebben ze geleerd naar buiten te kijken. We wachten niet meer tot klanten naar ons toe komen, maar stappen zelf op ze af. Het mooie is dat iedereen daarin mee kon. Een enkeling ging met pensioen en de meest verlegen collega is nu voorman.'

Spiegel van de samenleving

Een andere 'erfenis': Van der Eng was een maatschappelijk verantwoorde onderneming ver voordat de overheid pogingen deed dat 'hip' te maken. 'Van der Eng had mensen in dienst met wat we nu afstand tot de arbeidmarkt noemen. Dat werd van ondernemers in een kleine gemeenschap verwacht. Ik zet dat graag voort, want hoe klein we misschien zijn, ik wil een spiegel van de samenleving zijn.'

Sociaal en economisch gericht zijn, gaan heel goed samen, stelt De Haas. 'Het heeft zelfs eerder een positief dan een negatief effect op de winstgevendheid. Hoe? Chronisch zieke collega's maken 'gewoon' personeel veel bewuster van wanneer ze zich ziek melden. Het ziekteverzuim daalt dus. En een operator kan efficiënter werken door zich alleen op zijn kerntaken te richten. Zijn nieuwe collega houdt dan zijn materialen op voorraad en houdt de machine schoon.'

Soms zijn de resultaten ronduit verrassend, zegt De Haas. 'Een collega met ADHD moeten we volstouwen met werk. Die bedient het liefst twee machines. Daardoor brak even de pleuris uit. De anderen waren bang dat we nieuwe, hogere normen wilden vaststellen. Dat was helemaal niet de bedoeling. Maar wat blijkt nu? Afhankelijk van het product is het dus vaker mogelijk om twee machines te bedienen en dat doet iedereen graag. Over en weer leren we dat van elkaar.'

Spelletjeswereld

Aan het al uitgebreide assortiment voegde Van der Eng zes jaar geleden de vrijetijdsindustrie toe, die van de muntjes en de polsbandjes dus. Innovaties brengen Van der Eng ook daar verder. 'We kunnen spuitgieten, zodat we muntjes met reliëf kunnen maken. Daardoor kwam de spelletjeswereld op ons pad. Of we figuurtjes, de moderne pionnen, kunnen leveren voor bordspellen.' Dat kan, blijkt als De Haas een paars mini-tv'tje en een knaloranje microfoontje tussen duim en wijsvinger klemt. 'Ja, dit kan ook uit China komen. In prijs zijn we minimaal gelijk. Maar we leveren sneller en beter. Wis het belang van communicatie niet uit. Paars is voor de één een heel andere kleur dan voor de ander. Op kleine afstanden kom je daar snel uit.'

De keuze tussen groot of klein is dankzij kleine afstanden ook een verdienmodel. Aan de reddingsbrigade zijn een kleine 200 duizend polsbandjes geleverd. Om verdwaalde kinderen makkelijker terug te kunnen vinden aan de hand van het 06-nummer en de naam van de ouders. Via internet komen particulieren met veel kleinere opdrachten. Een vergelijkbaar polsbandje voor kinderen op schoolreisje. 'Maar ook die ene voor een opa van 80 die op zo'n bandje heeft staan dat hij niet gereanimeerd wil worden. Ook daar passen we even de machine voor aan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.