Veel varkens vroegtijdig dood

Het aantal biggen dat jaarlijks sterft in de varkenshouderij bedraagt meer dan 5 miljoen, op een totaal van ruim 27 miljoen geboren biggen.

Volgens berekeningen van de Stichting Varkens in Nood, op basis van cijfers uit de agrarische sector, stijgt ook het percentage dode biggen al vijf jaar lang, tot bijna 15 procent in 2008.

De totale ‘uitval’ in de varkenshouderij ligt nog hoger omdat er ook volwassen vleesvarkens jaarlijks het leven laten voor ze naar de slacht gaan. ‘We wisten dat de leefomstandigheden van varkens verre van ideaal zijn, maar dat zoveel dieren vroegtijdig sterven, sloeg ook bij ons in als een bom,’ aldus Hans Baaij, directeur van Varkens in Nood.

Doorgefokt
De stijgende biggensterfte heeft volgens Varkens in Nood te maken met het grote en nog altijd stijgende aantal biggen dat een zeug ter wereld brengt. ‘Een everzwijn in de natuur werpt vijf biggen per jaar. De zeugen in de varkenshouderij worden zo ver doorgefokt dat ze nu al 30 biggen per jaar werpen,’ aldus Leon Varitimos van de stichting. ‘De sector wil dat aantal zelfs opvoeren tot 40 biggen per jaar. Terwijl de zeugen nu al te weinig melk hebben om de biggen te voeden. De grens is al lang bereikt.’

Varkens in Nood heeft openbare cijfers van destructiebedrijf Rendac en van Agrovision, een bedrijf dat boekhoudsystemen levert aan de agrarische sector, naast elkaar gelegd. Zowel het gemiddelde aantal biggen per worp als het percentage dode biggen (doodgeboren plus uitval) neemt toe.

Varitimos: ‘Boeren redeneren: hoe meer biggen er geboren worden, hoe meer er uiteindelijk overleven. Dat de uitval relatief sneller stijgt interesseert ze niet.’

Natuur
Volgens Annechien ten Have, woordvoerder van LTO-vakgroep Varkenshouderij, is er ‘niets vreemds en niets nieuws’ aan de hand is. ‘Bij elke worp sterven biggen. Dat is altijd zo geweest. Zo zit de natuur in elkaar. Als er al sprake is van een stijging van de biggensterfte, dan heeft dat volgens mij niets met productieverhoging te maken.’

Ten Have meent dat Varkens in Nood een ‘eenzijdig beeld’ schetst van de gangbare varkenshouderij. ‘Ook de boer en de fokker hebben belang bij een gebalanceerd fokprogramma. Ook een boer wil graag dat biggen gezond zijn en overleven. U hoort mij niet zeggen dat de sterfte laag is, maar van onze fokkerijorganisatie hoor ik juist dat de tendens is dat de sterfte omlaag gaat.’

Vitaliteit
‘Dat is zo,’ bevestigt Peter Loenen, woordvoerder van Topigs, verreweg de grootste geneticaleverancier aan fokbedrijven in Nederland. ‘In onze topfokbedrijven gaat de sterftecijfer al omlaag, omdat we extra letten op vitaliteit en bigoverleving. Nu stijgt het totale uitvalspercentage nog licht, in de komende jaren zal dat dalen.’

Volgens Annechien ten Have van LTO zijn de sterftecijfers in de biologische varkenshouderij niet of nauwelijks lager. ‘Dat komt dan,’ aldus Varitimos, ‘omdat biologische varkenshouders nu nog gebruik moeten maken van dezelfde, te veel werpende fokzeugen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.