Bellen metonze correspondent

‘Veel strenger dan in Frankrijk kan de lockdown niet, het is een soort gevangenisstraf’

Frankrijk heeft een van de strengste lockdowns in Europa. De Fransen moeten nog even volhouden. Correspondent Daan Kool (28) zag hoe president Macron maandag aankondigde dat ze nog een maand moeten binnenblijven. ‘Het voelt alsof je huisarrest hebt.’

Twee Fransen met gezichtsmaskers in de buurt van Saint-Tropez. Frankrijk heeft een van de strengste lockdowns ter wereld.Beeld AFP

Heb je veel gevloek en gemor gehoord na Macrons toespraak? De vergrendeling van het land duurt nu al sinds 17 maart.

‘Nou, dat valt wel mee. De Fransen begrijpen het, ze vinden dat dit nodig is. Maar ze zuchten ook. Bij de bakker hoorde ik laatst iemand klagen over de controles op straat. De strenge lockdown die hier van kracht is, geeft een gevoel van onvrijheid. Behalve naar de supermarkt en een blokje om, mag je niets. En zelfs als je dat doet, moet je een verklaring bij je hebben dat je voor even ‘geoorloofd’ je huis uit bent.

‘In sommige gemeenten is er een avondklok of moet je verplicht een mondkapje dragen. Uit peilingen blijkt dat zo’n 84 procent van de Fransen het eens is met verlenging van de maatregelen tot 11 mei. Iets meer dan de helft, zo’n 54 procent, vindt het geleidelijk opengaan van de scholen een slecht idee. De bevolking wil dat Macron het virus verslaat en harde maatregelen neemt. Dit is nodig, zo hoor je veel van de bevolking, in het nationaal belang.’

Wordt er helemaal niet geklaagd dat Macron de gemeenteraadsverkiezingen gewoon liet doorgaan op 15 maart, twee dagen voor de lockdown? 

‘Macron en de regering hebben toegegeven dat ze dit allemaal niet zagen aankomen. Die mea culpa werd wel direct gevolgd door een zelffelicitatie. Zo van: we hebben daarna alles gedaan om de crisis aan te pakken. Net als in de rest van Europa duurde het ook in Frankrijk lang voordat de ernst van de situatie doordrong. Er heerste hier een laconieke houding. Je kan, zo werd gezegd, toch wel verkiezingen houden?

‘Vanwege het laten doorgaan van de verkiezingen heeft Macron nog niet het boetekleed aangetrokken. Zelf wilde hij de verkiezingen naar verluidt uitstellen, maar van een deel van rechts kreeg hij te horen dat hij laf was en de electorale strijd niet aandurfde. De epidemie ontwikkelde zich in die dagen razendsnel. Toen een dag voor de verkiezingen de restaurants en bars werden gesloten en mensen werd gevraagd zoveel mogelijk thuis te blijven, was het te kort dag om de stembusgang te annuleren. 

‘Artsen zijn nu een rechtszaak begonnen tegen de regering wegens nalatigheid. En een oud-minister van Gezondheid, die minister was toen in Wuhan de coronacrisis begon, zei achteraf dat de verkiezingen nooit hadden moeten doorgaan.’

De politie in Parijs controleert of voorbijgangers met een geldige reden buiten zijn.Beeld AFP

Hou je het nog uit als  je weer een maand opgesloten moet zitten? Hier in Nederland mag je nog wel naar buiten.

‘Het went, maar het wordt wel steeds zwaarder. Het voelt alsof je huisarrest hebt, veel strenger kan het niet. Het is een soort gevangenisstraf. Ik woon in het noorden van Parijs, vlakbij Montmartre. Ik kom niet veel buiten, behalve voor de boodschappen, een wandeling en het werk voor de krant. Voor alles wat je buitenshuis doet, moet je een ondertekende overheidsverklaring op zak hebben. Zelfs als je naar de supermarkt gaat of een luchtje gaat scheppen. Zo’n wandeling mag ook niet ver van je huis zijn.

‘De politie controleert heel streng. Ik kreeg een keer een standje omdat ik tijdens een blokje om even op een bankje ging zitten. Dat was niet de bedoeling, zei een agent. Een andere keer werd ik erop aangesproken dat ik de regels voor de verklaring had overtreden. 

‘Ik had geen printer thuis dus ik schreef een deel van de verklaring over op een papier om aan te geven wat ik buiten ging doen. Dat mocht niet, zei een agent. Ik moest de hele verklaring overschrijven, een vol A4'tje, anders was het niet geldig. De regering hamert steeds op de boetes en straffen die je kan krijgen als je je niet houdt aan de maatregelen. Ze variëren van minimaal 135 euro tot zelfs celstraf.’

Na de verlenging tot 11 mei worden de coronamaatregelen in fases afgebouwd, kondigde Macron aan. Hoe is dat gevallen bij de Fransen? 

‘Het is een stip op de horizon. Het maakt het voor veel mensen makkelijker om het nog even vol te houden. Crèches en scholen worden geleidelijk geopend. Maar 100 procent zekerheid dat de maatregelen worden afgebouwd, is niet gegeven. Het is een streven, zegt de regering. Verder blijven restaurants, cafés, theaters, musea en bioscopen na 11 mei nog dicht. Ook krijgt iedereen een mondkapje van de overheid. 

‘Macron heeft gewacht met deze maatregelen tot hij zeker wist dat het de goede kant opging. De stijging van het aantal besmettingen neemt af. Er zijn nu bijna 16 duizend doden gevallen. De piek lijkt te zijn bereikt.’

Hebben de Fransen een idee over hoe het na 11 mei verder moet?

‘Het routeplan van de regering gaat tot de periode kort na 11 mei. Het doel is beëindiging van de quarantaine. Hoe het land er de maanden daarna uit moet zien, is niet duidelijk. Het is koffiedik kijken. Ik heb het gevoel dat de mondkapjes een grote rol gaan spelen in de Franse samenleving, je ziet nu al dat veel Fransen ze dragen. Macron praat graag over zijn visie voor de lange termijn, maar dat doet hij nu weinig. Het is immers een onzekere tijd. Hij weet heel goed dat er veel onzekere factoren zijn in deze crisis en dat er weinig te zeggen is over de toekomst.’

Tussen het fruit nemen Parijzenaren afscheid van hun overledenen
Een noodmortuarium tussen loodsen met voedsel moet de overbelaste uitvaartcentra in de Parijse regio ontzien. Op dit terrein met eindeloze rijen markthallen, ook wel bekend als de maag van Parijs, doen uitvaartmedewerkers hun werk ‘met een loden gemoed’. Daan Kool ging op reportage.

Volledige lockdown Frankrijk duurt tot 11 mei, crèches en scholen daarna geleidelijk open
De volledige lockdown van Frankrijk zal tot 11 mei duren. Dat heeft president Emmanuel Macron in een televisietoespraak vanuit het Élysée-paleis bekendgemaakt. 

Een jaar na de brand in de Notre-Dame: de wederopbouw wil niet vlotten
Woensdag is het precies een jaar geleden dat de Parijse Notre-Dame door een felle brand zwaar beschadigd raakte. De coronacrisis haalt een streep door de herdenking. En de wederopbouw loopt verder vertraging op. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden