Veel rauw, reëel geweld op Rotterdams filmfestival

Het International Film Festival Rotterdam heeft een reputatie hoog te houden met grensverleggende genrefilms, zoals het ultragewelddadige Green Room.

Het brute Green Room van Jeremy Saulnier.Beeld IFFR

'Waarom zó veel geweld?' Een bezoekster van het International Film Festival Rotterdam probeert zaterdagavond na afloop van de Vlaamse misdaadfilm D'Ardennen in het afgeladen Oude Luxor debuterend regisseur Robin Pront (28) tot de orde te roepen. Maar die laat zich niet vangen: de jonge Vlaming zegt simpelweg te houden van filmische agressie.

Ze hebben wel iets van een festival binnen een festival, de avond- en nachtvoorstellingen tijdens het IFFR waar de genrefilm uitbundig wordt gevierd, of, in beperktere mate, stevig en direct wordt bekritiseerd. Onder de noemer Genre DNA zijn de films dit jaar voor het eerst in een overzichtelijk bundeltje in de programmering opgenomen: van horrorwestern tot punkrockthriller, slapstick zelfs, veelal op de grens tussen guilty pleasure en ontregelende kijkervaring. Vaak fris en vernieuwend, zelden ingehouden.

(Tekst gaat verder onder video).

Genre DNA

Een overzichtelijke bundeling is nu op het IFFR te zien: van horrorwestern en punkrockthriller tot slapstick. Veelal op de grens tussen guilty pleasure en ontregelende kijkervaring.

Festivalberoering

Tot zijn inspirators rekent Pront niet alleen de 'voorspelbare' Martin Scorsese en Quentin Tarantino, maar ook de Amerikaan Jeremy Saulnier, die met zijn tweede, brute film Green Room de komende dagen ongetwijfeld voor vergelijkbare festivalberoering zal zorgen.

Pront en Saulnier maken deel uit van een nieuwe generatie geweldsfilmers. Toevallig putten ze beiden inspiratie uit muzikale tegencultuur - respectievelijk gabber en punk - om hun verhalen van een gefundeerd, rauw-reëel fundament te voorzien. Tijdens het filmfestival van Cannes, waar Green Room vorig jaar mei in wereldpremière ging, onderstreepte Saulnier (39) bovendien hoezeer het geweld in zijn film is gemotiveerd. 'Vanuit het perspectief van het personage is elke daad van geweld in mijn film zelfs pure noodzaak. Daarom komt het ook zo hard binnen.'

Saulnier greep voor Green Room terug op zijn skate- en punkverleden. Zijn film volgt een toerende punkband, die in een obscuur concertzaaltje ergens in het Amerikaanse Oregon stuit op een groep criminele neonazi's, inclusief woeste pitbull. Hun Walter White-achtige opperhoofd wordt gespeeld door Patrick Stewart, die tot verrassing van Saulnier op het laatste moment toezegde de rol te spelen. De ietwat gedistingeerde Britse acteur, vooral bekend als Star Trek-kapitein Jean-Luc Picard en X-Men-professor Charlies Xavier, was 'nogal hardnekkig op zoek naar een carrièrewending'.

(Tekst gaat verder onder video).

Genrefilms op het IFFR

Deze genrefilms zijn nog te zien op het IFFR. De Volkskrant selecteerde er zes. Zie voor het programma: iffr.nl.

-) Green Room Toerende punkband stuit op neonazi's in Straw Dogs-achtig geweldsballet. (3, 5 en 6/2)

-) High-Rise Dystopische JG Ballard-verfilming vliegt fabuleus uit de bocht. (3 en 6/2)

-) Fear Itself Meeslepend filmessay wakkert verlangen naar de obscuurste horror aan. (3/2)

-) The Whispering Star Bizarre robot-sciencefiction gefilmd in de buurt van uitgestorven omgeving van het Japanse Fukushima. (4 en 5/2)

-) Aaaaaaaah! Anarchistische, voor een appel en een ei gemaakte cultkomedie, waarin de moderne mens is teruggeëvolueerd tot aapachtige. (4 en 6/2)

-) Bone Tomahawk Genadeloze horrorwestern steekt Tarantino's The Hateful Eight naar de kroon en óók met Kurt Russell. (5/2)

De essentie van angst

Aan deze categorie verrassingen ontleent de in Rotterdam vertoonde genrefilm dikwijls zijn kracht: ze kantelen het imago van de acteur of combineren bestaande genre-elementen tot nieuwe combinaties. In Green Room transformeert een roadtrip tot een Straw Dogs-achtig geweldsballet, in Bone Tomahawk wordt western horror, terwijl het vloeiende filmessay Fear Itself op basis van sterk gekozen horrorfilmfragmenten (niet de aanval van de haai in Jaws, maar juist de spanningsopbouw ervóór) de essentie van angst onderzoekt.

Het zijn films die opvallend gemêleerde zaalreacties opwekken. Ook bij Green Room werkte tijdens de première het excessieve geweld bij de een op de lachspieren, terwijl anderen kwaad weg beenden. Saulnier: 'Snap ik. Honderd procent. Op horrorfestivals gaan mensen door het dak. Maar in een andere context zie je bij dit type film iets totaal anders. Het overviel me tijdens de montage, toen ik de beelden steeds opnieuw bekeek: het is echt gróf.'

Zijn geheim bij de zoektocht naar de grenzen van geweld: Saulnier benaderde Green Room vanaf het begin als oorlogsfilm. Is een volgende stap nu zinvol, spannend of wenselijk? 'Waarschijnlijk zal ik nooit meer zoiets heftigs maken', zegt de regisseur. 'Green Room moest zo snel mogelijk uit mijn systeem, voor ik te soft zou worden. Ik ben vader van drie prachtige dochters: nog één keer wilde ik een film regisseren voor de tiener die ik ooit was. Met een beetje fantasie mag je daar mijn visie op de onsterfelijkheid van de jeugd in zien, maar uiteindelijk wilde ik een gestoorde, niet te ingewikkelde punkrockthriller maken.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden