Veel nieuwkomers onder beste middelbare scholen

Onder de beste middelbare scholen van Nederland, zoals beoordeeld door onderwijssocioloog Jaap Dronkers, zitten verrassend veel nieuwkomers. Het blijkt uit de Dronkers-lijst 2013 die de Volkskrant vandaag publiceert. Zo kreeg het vwo van het Montaigne Lyceum in Den Haag vorig jaar nog een 5,5 van Dronkers, en dit jaar een 10. De havo van de Katholieke Scholengemeenschap in Etten-Leur steeg van een 7 naar een 10.

Leerlingen van het Leidsche Rijn College buigen zich over de eindexamenopgave, afgelopen mei. Beeld anp

De reden dat sommige scholen zo'n sprong maken is volgens Dronkers dat in 2012 de eisen voor het eindexamen zijn opgeschroefd. 'Veel scholen hebben zich extra ingespannen om daar aan te voldoen met als bijkomend effect dat hun leerlingen minder onvoldoendes haalden dan voorheen.'

Natuurlijk zijn er ook scholen die in 2012 geen vooruitgang boekten. Onder hen de in oktober gesloten islamitische school Ibn Ghaldoun uit Rotterdam-Zuid. Het vwo, havo en vmbo g/t van het Ibn Ghaldoun bungelen weer onderaan.

Toch hoeft een achterstandswijk niet te betekenen dat de scholen die er staan ook slecht zijn. Het vwo van het Hugo de Grootcollege in hetzelfde Rotterdam-Zuid krijgt een 7,5. De leerlingen van die school kunnen opgroeien tussen, zoals directeur Eric van 't Zelfde zegt: 'Werkeloosheid, ongeschoolde ouders, wapens, drugs, drank, leerlingen die overlijden, ouders die overlijden, geen geld, geen eten.' Andersom zijn er scholen met leerlingen uit gegoede milieus, die van Dronkers een onvoldoende krijgen.

Ibn Ghaldoun in Rotterdam-Zuid. Beeld anp

Gemiddelde cijfer voor centraal eindexamen
Al zestien jaar beoordeelt Jaap Dronkers middelbare scholen met een cijfer op een schaal van 1 tot 10. Op volkskrant.nl/scholen vindt u een overzicht van de scholen die de hoogste en laagste cijfers kregen van Dronkers, die als hoogleraar verbonden is aan het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt van de Universiteit Maastricht. Ernaast staat het gemiddelde cijfer dat de school haalde voor het centraal eindexamen (CE) in het schooljaar 2011/2012. Het CE is de enige toets die landelijk voor alle leerlingen gelijk is, en vormt daarom de basis onder het oordeel van Dronkers.

Hij hecht namelijk groot belang aan de eindcijfers van leerlingen. De veiligheid rond de school, leerlingbegeleiding of tevredenheid van de leerlingen kunnen voor sommigen dan doorslaggevend zijn bij de keuze voor een school, Dronkers vindt ze niet doorslaggevend voor de kwaliteit van het onderwijs. Hij heeft een rekenmethode ontwikkeld om te bepalen of een school 'waarde' toevoegt aan hun leerlingen.

Zo vergelijkt Dronkers het advies dat kinderen meekregen van hun basisschool met hun prestaties in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Zijn ze een keer blijven zitten? Hoeveel leerlingen zakten voor hun eindexamen? Maar ook de sociale achtergrond van de leerlingen is dit jaar meegewogen. Als leerlingen beter presteren dan de verwachtingen levert dat een school bonuspunten op - doen ze het slechter dan krijgen ze strafpunten. Zo komt hij tot een eindcijfer.

Verschil schoolexamen en CE
Ook weegt Dronkers de verschillen mee tussen de cijfers voor schoolexamen en centraal (schriftelijk) eindexamen. De opgaven voor het schoolexamen worden opgesteld door de school zelf en kunnen afgestemd zijn op het niveau van de leerlingen. Als ze daar goed presteren, maar bij het centraal schriftelijk niet, dan leidt Dronkers daar uit af dat de beoordeling van het schoolexamen niet voldoende spoort met die voor het centraal examen.

In de huidige trend om onderwijskwaliteit transparant en publiek te willen maken, zijn er naast Dronkers' werkwijze nog andere manieren om de prestaties van scholen te vergelijken. Het ministerie van Onderwijs bijvoorbeeld, kent scholen het predicaat 'excellent' toe op basis van onder meer rapporten van de Onderwijsinspectie.

Jaarlijks is er kritiek op de lijst van Dronkers, die te veel zou leunen op cijfers. Het Vathorst College Amersfoort, bijvoorbeeld, krijgt van Dronkers een 4. Maar, reageert rector Elly Loman: 'Wij vinden goede cijfers belangrijk, maar zien veel toegevoegde waarde in vormende vakken als dans, en kunst. Logisch dat bij zo'n vak het resultaat voor het schoolexamen, wat een praktijkexamen is, verschilt van dat van het centraal schriftelijk. Maar dat betekent niet dat we leerlingen matsen om ze te laten slagen. Dit soort onderzoeken vind ik heel belangrijk, omdat ouders moeten kunnen zien hoe scholen presteren. Maar het mag niet de dood in de pot betekenen voor innovatieve vormen van onderwijs.'

 
Wij vinden goede cijfers belangrijk, maar zien veel toegevoegde waarde in vormende vakken als dans, en kunst. Logisch dat bij zo'n vak het resultaat voor het schoolexamen, wat een praktijkexamen is, verschilt van dat van het centraal schriftelijk. Maar dat betekent niet dat we leerlingen matsen om ze te laten slagen
Rector Elly Loman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.