Veel Iraakse militairen deserteren of heulen met de vijand

De VS steken miljarden in de opbouw van een Iraaks leger, dat hun taken moet overnemen. Veel Iraakse militairen heulen met de vijand of deserteren....

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

Nuri al Maliki, de sjiitische premier van Irak, pochte donderdag volop. ‘Als wij de wederopbouw van ons leger in eigen hand zouden hebben’, sneerde hij naar de VS. ‘Dan zouden zes maanden genoeg zijn om het geweld in te dammen.’ Kortom: de Amerikanen, die nu met 96 doden een van de bloedigste maanden beleven in Irak, maken er thans een potje van.

Op papier is het prima gesteld met het Iraakse leger dat al sinds 2003 wordt opgebouwd door de VS. In de provincie Anbar westelijk van Bagdad, waar dertigduizend Amerikanen het verzet niet klein kunnen krijgen, bevinden zich officieel twee van Iraks tien nieuwe legerdivisies. Maar door desertie en verlof missen beide 35 procent tot zelfs de helft van hun negentienduizend militairen.

De wel aanwezige eenheden zijn niet in staat om operaties te plannen en uit te voeren zonder Amerikaanse steun. Ook slagen ze er niet in om steun en inlichtingen te krijgen van de bevolking.

In Bagdad, waar nu drie maanden met operatie Amaliya Ma’an ila al-Amam (‘Gezamenlijk Voorwaarts’) wordt gepoogd het geweld in te dammen, is het niet veel anders. Niet alleen kwamen flinke aantallen militairen niet opdagen of werden ze slecht geleid, ook heulden sommigen met de rebellen en milities die ze moesten bestrijden. Anderen weigerden te vechten. Ondanks de inzet van zo’n twintigduizend Amerikaanse en Iraakse militairen in Bagdad, is het geweld er juist toegenomen.

Het ‘vergroten van de geloofwaardigheid en kracht’ van de Iraakse veiligheidstroepen en ontbinding van de milities zijn twee van de zes punten van het stappenplan, compleet met tijdschema, waarmee Washington het geweld in Irak wil keren. In een jaar tot achttien maanden, aldus de hoogste Amerikaanse commandant in Irak generaal George Casey, zouden politie en leger de veiligheidstaak moeten kunnen overnemen.

Drie jaar na de invasie en de ontbinding van Saddams leger, tobben de Amerikaanse generaals nog steeds met de vraag hoe het geweld te beteugelen. Ondanks ongeveer 14 miljard dollar Amerikaanse steun bij de opbouw van een nieuwe veiligheidsmacht, die eind dit jaar moet groeien van 298 duizend naar 325 duizend man, rammelen het leger en de politie aan alle kanten. De stijgende cijfers over opgeleide militairen, zo is inmiddels wel duidelijk, zeggen bar weinig.

Hoewel er zeker vooruitgang is geboekt, is het beeld anno 2006 van het Iraakse leger en de politie nog steeds dat van een veiligheidsmacht die wordt geplaagd door desertie, gebrekkige leiding en een onwil om te vechten. De Irak-analist Anthony Cordesman van de Amerikaanse denktank Center for Strategic and International Studies (CSIS), die al sinds 2003 de opbouw van leger en politie nauwgezet volgt, laat zich deze maand in een rapport opnieuw pessimistisch uit over de vraag of Irak snel de controle over het land kan overnemen.

Volgens Cordesman kan het leger, dat officieel 130 duizend man telt, nog altijd niet opereren zonder massale steun van de Amerikanen. De meeste eenheden zijn onderbemand, té licht bewapend, slecht gehuisvest en worden de meeste eenheden gedomineerd door sjiieten en Koerden.

De politie, officieel 120 duizend agenten maar in werkelijkheid minder dan honderdduizend, is corrupt en onderbetaald. ‘Velen zijn niet bereid te vechten of op te treden’, aldus Cordesman.

Slechts in twee van de achttien provincies heeft het leger nu de controle overgenomen van de coalitie. Opvallend is dat het Pentagon onlangs optimistisch concludeerde dat de Irakezen tegen het einde van dit jaar mogelijk de helft van alle provincies kunnen overnemen.

Volgens Cordesman zullen de veiligheidstroepen nog zeker tot en met 2008 en mogelijk zelfs tot 2010, wanneer president Bush al een jaar van het toneel is verdwenen, in hoge mate afhankelijk zijn van Amerikaanse troepen. Cordesman: ‘Het plan de Amerikaanse troepenmacht flink terug te brengen, zal voor onbepaalde tijd in de ijskast moeten worden gezet.’

De analist ziet maar één uitweg en het is geen militaire oplossing: een verzoening van sjiieten, soennieten en Koerden om zo de angel uit het verzet te halen. Maar dat lijkt verder weg dan ooit.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden