'Veel gemeenten komen afspraak over groene stroom niet na'

Nederlandse gemeenten boeken weinig vooruitgang in het vergroenen van de inkoop van hun stroom. Net als twee jaar geleden koopt ongeveer 10 procent nog helemaal geen groene stroom, ondanks een afspraak met het Rijk om vanaf 2015 volledig duurzaam in te kopen.

Windmolens op de Maasvlakte. Beeld anp
Windmolens op de Maasvlakte.Beeld anp

Eenderde van de gemeenten koopt bewust groene stroom uit hernieuwbare bronnen dicht bij huis, zoals uit windmolens. De rest maakt zich er goedkoper vanaf door grijze stroom groen te maken met buitenlandse certificaten uit bijvoorbeeld IJsland. Dat wordt 'sjoemelstroom' genoemd en leidt in werkelijkheid niet tot extra opwekking van duurzame stroom.

Enquête

De trage vooruitgang blijkt uit een enquête in opdracht van Greenpeace. Daarin is het stroomgebruik van 308 gemeenten in kaart gebracht. De resultaten van het onderzoek bevestigen de uitkomst van een eerdere rondvraag door de Volkskrant in 2014. Het aandeel gemeenten dat echt wil vergroenen en geen 'sjoemelstroom' koopt, was daarin ongeveer gelijk.

De Rijksoverheid heeft geen bezwaar tegen stroom die slechts op papier vergroend is. Ook die is wettelijk een vorm van duurzame energie, vindt minister Kamp van Economische Zaken. Ook zijn eigen stroomgebruik vergroent het Rijk grotendeels met certificaten uit landen als Noorwegen en IJsland, terwijl 90 procent van zijn elektriciteit uit traditionele Nederlandse kolen- en gascentrales komt.

Arnhem doet niets aan duurzame stroominkoop

Onder gemeenten die werkelijk duurzame stroom inkopen zijn Utrecht, Eindhoven, Apeldoorn, Enschede, Zaanstad en Alkmaar. Ook de drie grootste gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Den Haag kopen groene stroom uit duurzame bronnen dicht bij huis. Toch is Greenpeace minder tevreden over deze gemeenten omdat ze klant zijn bij een traditionele energiemaatschappijen die verder voornamelijk kolenstroom produceert. 'Daarmee hou je zo'n leverancier in stand, en dat willen we niet', zegt woordvoerder Erik Suik.

Van de 30 grootste gemeenten doet alleen Arnhem helemaal niets aan duurzame stroominkoop. De gemeente heeft wel 30 duizend euro per jaar voor duurzame stroom gereserveerd maar zegt nog 'op zoek te zijn naar mogelijkheden om direct regionaal opgewekte groene elektriciteit in te kopen.' Die zoektocht duurt al ruim jaar, want dezelfde reactie gaf Arnhem ook op het Volkskrant-onderzoek in 2014.

In totaal zeggen 24, voornamelijk kleinere gemeenten niets te doen aan groene stroom. Het werkelijk aantal is mogelijk groter omdat 82 van de 390 Nederlandse gemeenten niet op de enquête reageerden. Sommige gemeenten beroepen zich op overmacht. 'Het huidige contract met onze energieleverancier past totaal niet bij de duurzaamheidsambities van dit college', zegt wethouder Laura Bromet (GroenLinks) van de gemeente Waterland. 'Volgend jaar loopt het af en willen we echte groene stroom.'

De praktijk in de gemeenten wijkt nauwelijks af van die bij Nederlandse consumenten. Van de drie miljoen huishoudens die 'groene stroom' afnemen, krijgen er twee miljoen grijze stroom uit Nederlandse kolen- en gascentrales geleverd die op papier groen is gemaakt. Dat kost die huishoudens nauwelijks iets extra.

IJsland

IJsland verkocht vorig jaar 90 procent van de rechten op de in dat land opgewekte duurzame energie, meldt het Greenpeace-onderzoek. Fysiek wordt bijna alle stroom in IJsland opgewekt uit duurzame bronnen waardoor de IJslanders zichzelf toch behoorlijk duurzaam vinden. Ook Noorwegen voorziet zichzelf bijna volledig van duurzame stroom uit waterkracht, maar verkocht vorig jaar 77 procent van de certificaten waarmee die stroom groen genoemd mag worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden