Weblog

'Veel draagvlak was er in Nederland niet voor The Smiths. Onterecht'

Natuurlijk was The Smiths niet de beste band allertijden. Als er met enige objectiviteit zoiets al is vast te stellen dan zou ik voor The Beatles gaan.

Maar ik heb het hier en in mijn vorige blog over mijn favoriete band allertijden en dat is toch echt The Smiths. Naar aanleiding van de vorige week verschenen box The Smiths Complete loop ik hun loopbaan nog even door. Vandaag deel 2 van een driedelige reeks.

We zijn inmiddels in 1985. The Smiths hadden in 1984 twee albums en een reeks singles uitgebracht, ook waren ze in Nederland geweest om in De Meervaart (21 april) hun enige concert hier te verzorgen.

Ik was fan, maar er was toen nog veel meer waar ik enthousiast over was. Prince bijvoorbeeld, die dat voorjaar Purple Rain had uitgebracht, Echo & The Bunnymen maakten hun beste plaat (Ocean Rain) Nick Cave kwam met zijn prachtige debuut met The Bad Seeds (From Her To Eternity) The Gun Club brak door met The Las Vegas Story en op 1 in mijn jaarlijstje stond, ja echt: Hole van Scraping Foetus Off The Wheel.

Nog altijd een lekker krankzinnige rock 'n roll-uiting van Jim Thirwell, van wie ook ik toen dacht dat ie de popgeschiedenis zou doen kantelen.

Vraag me niet waarom, want eerlijk gezegd komt het me nu allemaal wat puberaal over, die Foetus met al zijn aliassen.

Maar goed, hij was wel echt spraakmakend in Nederland rond de jaarwisseling '84-'85, en net als bijvoorbeeld The Gun Club veel geliefder in kranten, muziekbladen en op de radio dan The Smiths.

Iets beters bestaat niet

Toen was het februari 1985 en maakte Nederland zich op voor de eerste Elfstedentocht in 22 jaar.

En The Smiths brachten hun tweede 'echte' studio-album uit Meat Is Murder, en toen was het duidelijk voor me: iets beters bestaat er nu niet.

Platen waarvan je het verschijnen meemaakt, waar je lang naar uitgekeken hebt, met alle verwachtingen van dien, die betekenen al snel meer voor je.

The Beatles heb ik niet meegemaakt, The Velvet Underground niet en Bob Dylan in de jaren zestig ook niet. Al hun platen heb ik later leren kennen, en altijd heb ik dat gevoel: hoe zou het zijn als ik er toen al bij was?

Geruchten

The Smiths heb ik wel meegemaakt. Iedere week hadden de Britse muziekbladen (weekly's) waarvan er toen minstens vier waren wel iets over Morrissey en Marr te melden. En hun werktempo was dusdanig hoog dat er om de maand weer melding werd gedaan van een nieuwe single. Hoe zal de hoes eruitzien?, was dan een belangrijke vraag? Maar de songtitels alleen al waren ook al spraakmakend. Wat moesten we bijvoorbeeld verwachten achter een titel als Sweet And Tender Hooligan?

Meat Is Murder knalde er anders dan The Smiths meteen wel lekker in met The Headmaster Ritual. Een nummer dat ik nog van hun concert herinnerde, Barbarism Begins At Home, vond en vind ik nog een minuut of twee te lang duren. Maar het slotnummer Meat Is Murder vind ik nog altijd aangrijpend. 'Death for no reason is murder'.

Prachtplaat die al een paar weken later gevolgd werd door een niet geweldige maar wel leuke single: Shakespeare's Sister.

Teleurstellend was vooral dat er op de b-kant geen echt nieuw nummer stond.

The Smiths braken voorzichtig met de traditie op hun singles alleen materiaal uit te brengen dat niet op albums stond. Jammer, net als het uitblijven van Nederlandse shows.

Weer naar Nederland

Ik ging er in die tijd altijd van uit dat ze gewoon wel weer naar Nederland zouden komen, in die jaren kwam immers altijd iedereen nog gewoon naar Nederland en kon je een band als R.E.M nog in een halfleeg Paradiso aanschouwen.

The Smiths kwamen niet. Er zat ook ineens een lang gat tussen de singles The Boy With The Thorn In His Side (september 1985) en Big Mouth Strikes Again (mei 1986). Beide nummers kwamen in juni '86 terecht op The Queen Is Dead, algemeen beschouwd als de beste plaat van The Smiths.

Vind ik ook, maar ik mopperde ook een beetje toen die uitkwam. Twee van de tien nummers kenden we immers al. Ook moest ik wennen aan het gitaargeweld in het titelnummer waarmee de plaat opende.

Buckingham Palace

Maar dat duurde niet lang, ik schiet ook nog altijd in de lach van Morrissey's 'bezoek' aan Buckingham Palace: 'So I broke into the palace with a sponge and a rusty spanner / She said 'I know you and you cannot sing' / I said 'that's nothing you should hear me play piano'.

De plaat staat vol met heerlijke one-liners en bevat in There's A Light That Never Goes Out misschien wel hun meest perfecte liedje.
Onlangs schreef ik dat de winter van 1986 in het teken stond van Lifes Rich Pageant van R.E.M. en de zomer van The Queen Is Dead. En zo is het.

Een maand na de release lag er al weer een nieuwe single in de winkels: Panic, met daarop de door mij vaak aangehaalde regels: 'Hang the blessed DJ's / Because the music that they constantly play / It says nothing to me about my life.'

Draagvlak

Onnodig te zeggen dat ook deze single in Nederland nauwelijks op enig draagvlak kon rekenen. The Smiths werden in 1986 meer gewaardeerd dan de jaren ervoor, maar er werd zelfs als ze op de radio gedraaid werden (meestal door de VPRO) altijd wel wat bijgezegd in de orde van: 'in Engeland zijn ze heel groot, maar hier moeten we er nog aan wennen' of, nog erger: 'luister en oordeel zelf '.

Echt hip of populair werden The Smiths hier nooit. Er heerste ook altijd het misverstand dat het hier depressieve muziek betrof. Terwijl wij fans natuurlijk buitengewoon vrolijk werden van regels als: 'From the ice age to the dole age / There is but one concern / And I have just discovered / Some girls are bigger than others.'

Veel populairder werden ze ook niet in 1987 toen hun laatste album uitkwam en ze niet op Pinkpop kwamen.

Over dat laatste Smiths jaar morgen meer.

Gijsbert Kamer is popjournalist van de Volkskrant.

Morrisey, zanger van The Smiths. © ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden