Veel doden bij protesten aanhang sjiitische geestelijke

In verscheidene steden in Irak zijn dit weekeinde aanhangers van de radicale sjiitische geestelijke Muqtada al-Sadr slaags geraakt met coalitietroepen....

Bij het geweld zondag in Kufa vlakbij Najaf verloren vier militairen uit El Salvador hun leven. Negen anderen raakten gewond, aldus een verklaring van het Spaanse ministerie van Defensie in Madrid. Aan Iraakse zijde vielen volgens de plaatselijke gezondheidsautoriteiten minstens twintig doden. Zeker tweehonderd anderen raakten gewond.

Muqtada al-Sadr is een jonge geestelijke uit Najaf. Hij eist een onmiddellijk einde van de bezetting en wil Irak omvormen tot een islamitische republiek. Ook keert hij zich tegen de belangrijkste sjiitische leider, grootayatollah Al-Sistani, wegens diens politieke afzijdigheid. Al-Sistani heeft zondag tot kalmte opgeroepen en geen wraak te nemen.

Het vuurgevecht begon nadat militieleden van het Mahdi Leger van Al-Sadr waren opgetrokken naar de Spaanse militaire basis waar ook de soldaten uit El Salvador zijn gestationeerd. Zij demonsteerden tegen de sluiting van de krant al-Hawza van de geestelijke. Bovendien eisten zij de vrijlating van Mustapha Yacoubi, een naaste medewerker Al-Sadr.

Volgens een zegsman van het Spaanse leger openden de veelal jonge militieleden als eerste het vuur van ten minste drie kanten. Daarna is teruggeschoten. De Irakezen beweren echter dat de coalitietroepen als eerste schoten nadat voertuigen van de Spanjaarden met stenen waren bekogeld. Het daarop volgend vuurgevecht duurde ongeveer drie uur.

In een reactie roept Al-Sadr zijn aanhang op 'de vijand te terroriseren' omdat demonstraties vruchteloos blijken. 'Demonstraties hebben geen zin, omdat je vijand het heerlijk vindt angst aan te jagen en meningen te onderdrukken en de mensen minacht. Terroriseer je vijand, omdat we niet langer stil kunnen blijven over zijn schendingen.'

De hoogste civiele Amerikaanse bestuurder in Irak, Paul Bremer, veroordeelde het geweld. Volgens hem heeft 'een groep mensen een grens overschreden'. Ze hebben geweld gebruikt en dat wordt niet getolereerd, voegde hij eraan toe. Juist zondag werden de eerste Iraakse interim-minister van Defensie en het hoofd van de nieuwe veiligheidsdienst benoemd.

Ook in Amara en Bagdad vielen doden en gewonden en bij demonstraties van volgelingen van Al-Sadr. In Amara schoten Britse militairen vier protesterende Irakezen dood en raakten er acht gewond. In de arme wijk Sadr-Stad in Bagdad, een bolwerk van de geestelijke, raakten tien mensen gewond toen leden van het Mahdi Leger politieposten bezette.

De supporters van Al-Sadr beweren dat Mustapha Yacoubi door de Spanjaarden is opgepakt. De Amerikanen maakten zondag bekend dat zij hem hebben aangehouden. Hij wordt verdacht betrokken te zijn bij de dood van Majid al-Khoi. Deze geestelijke en bondgenoot van de Amerikanen werd vorig jaar april in een moskee in Najaf vermoord door een woedende menigte.

Bij andere geweldincidenten kwamen in Irak dit weekeinde ten westen van de hoofdstad twee Amerikaanse militairen om het leven. In Bagdad werd ook een hoge functionaris van de politie vermoord. In de buurt van de noordelijke stad Kirkuk kwamen vier mensen om toen een bom voortijdig ontplofte. Zij waren de bom langs een weg aan het planten waar veel Amerikaanse militaire konvooien gebruik van maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden