Veel aristocraten schijnen op een spoedige opstand te hopen

Berlijn vreest het spook van de revolutie.

Berlijn, 23 juni 1848

In Spandau werden de treinen tegengehouden en de rails verwijderd. De minister van Oorlog had geen opdracht gegeven, het kwam van Potsdam, dus van het hof (koning Friedrich Wilhelm IV, red.), die daarmee zowel de uittocht uit ­Berlijn als de toestroom vanuit Hamburg wilde tegenhouden.

De idioten vrezen dat elke dag de republiek kan worden uitgeroepen, waar niemand hier op zint. Maar doordat men er zo beducht voor is en het ook stellig verwacht - juist dat brengt het volk op de gedachte dat het eigenlijk een vanzelfsprekende, verstandige en ook haalbare zaak is.

Veel aristocraten schijnen op een spoedige opstand te hopen, omdat die dan het herstel van het absolute koningsschap zou ­rechtvaardigen.

De verschrikkelijke veldslag in Praag (bloedig neergeslagen conflicten tussen Tsjechische en Duitstalige nationalisten, red.) was geen strijd tegen de Duitsers maar tegen het volk, met het wrede militaire bewind als winnaar. De verdeeldheid van het volk - ­Tsjechen versus Duitsers, met de laatsten als de minst vurige - heeft deze overwinning mogelijk gemaakt.

27 juni

Het nieuwe, nogal deerniswekkende ministerie is gisteren aangetreden. Het trekt van leer in zijn openingsrede, eist vertrouwen, dreigt met opstappen. Was het maar vast opgekrast!

Karl August Varnhagen von Ense (1785-1858), Duitse diplomaat en schrijver. Ingekort fragment uit Journal einer Revolution. Franz Greno Verlag, 1986.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden