Védrine blust Franse binnenbranden

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Hubert Védrine vindt dat zijn land zich nederig moet opstellen in Europa, bewust als hij zich is van de anti-Franse gevoelens....

TWEE termijnen van zeven jaar werkte Hubert Védrine (53) onder president Mitterrand in de gangen van de macht. De laatste vier jaar daarvan (1991-1995) was hij een machtige secretaris-generaal van het Elysée. Dat heeft zijn sporen nagelaten bij de huidige minister van Buitenlandse Zaken.

Niet zozeer in zijn uitgesproken ambitie om in Mitterrands voetspoor van Europa een 'puissance' te willen maken, een grootmacht. Onder Franse politici is het gebruikelijk om Europa te beschouwen als de hefboom van de Franse buitenlandse politiek. Meer Mitterandesk is Védrines opvatting dat Europa dient om de Amerikaanse 'hypermacht' te bestrijden.

Védrines theorema luidt dat de wereld, nu er na de Koude Oorlog nog maar een grootmacht is overgebleven, uit balans is geraakt. Het evenwicht moet hersteld worden door een Europese Unie met meer slagkracht. In een afgelopen voorjaar verschenen interview-boek (Les cartes de la France, geschreven door politicoloog Dominique Moïsi), is Védrine zeer kritisch over de Amerikaanse overheersing 'op alle gebieden: economisch, technologisch, militair, monetair, linguïstisch, cultureel'. 'De Verenigde Staten zijn bezig (. . .) een Microsoft op wereldschaal te worden.'

Hier is de echo van de voormalige Franse president hoorbaar, die zich ooit liet ontvallen dat Frankrijk zich 'permanent in staat van oorlog' bevindt met de VS. Tegelijk verliest Védrine net als zijn leermeester de verhoudingen nooit uit het oog. Hij weet exact wat Frankrijk zich kan veroorloven. Want Védrine is óók pragmaticus, gekneed op de elite-opleiding ENA en voorzien van de bijbehorende technocratische inslag.

De kunst van het diplomatieke laveren is hem tijdens de linksrechtse cohabitation zeer van pas gekomen. Buitenlandse Zaken en Defensie, immers de essentie van de Franse soevereiniteit, vormen het uitgesproken beleidsgebied van de Franse president. De betrokken minister moet zich deswege vooral bezighouden met het blussen van Franse binnenbranden die voor het oog van de wereld kunnen oplaaien. Dat gaat Védrine goed af, waarbij zijn goede verstandhouding met president Chirac uiteraard helpt.

Zo trad Védrine vaardig dempend op toen premier Jospin in februari een uitglijder maakte tijdens een bezoek aan Israël. Hij maakte Hezbollah-strijders uit voor 'terroristen' en werd getrakteerd op Palestijnse stenen. Dat was zowel in strijd met de 'evenwichtige' Franse Midden-Oostenpolitiek als met het prerogatief van het Elysée.

Onlangs barstte de kritiek los op het Franse voorzitterschap van de Europese Unie. President Chirac zou tijdens de top in Biarritz over de kleine landen zijn heengewalst. Onderminister Moscovici werd ouderwetse Franse arrogantie verweten. Védrine bleef buiten schot. Terwijl hij zich ten opzichte van Amerika hypermacht-filosofieën permitteert, is hij wat Europa betreft de voorzichtigheid zelve .

Védrine reageerde korzelig toen zijn Duitse ambtgenoot Joschka Fischer in mei zijn uitspansel ontvouwde voor een voorhoedeclub landen in een federaal Europa. Enig rumoer ontstond twee weken geleden toen Védrine zijn Duitse collega weinig vleiend met 'fluitspelers' vergeleek - anders gezegd rattenvangers van Hamelen.

Maar meteen nadat Fischer zijn speech had afgestoken, had Védrine zijn bezwaren breed uitgemeten in Le Monde. 'Als de vijftien er niet in slagen tot een akkoord te komen (in Nice, red.), wat is dan het nut van speculatie, ja zelfs ons tegen elkaar opzetten over de vraag wat Europa zou kunnen zijn over tien of vijftien jaar?'

Védrine heeft een scherp oog voor mogelijke anti-Franse gevoelens in Europa. Hij vindt dat Frankrijk zich 'nederig' moet opstellen, juist omdat hij beseft dat de tijd in het Franse nadeel tikt. Hoe verder de mondialisering voortschrijdt, hoe meer het Franse etatisme het nakijken heeft.

Ondanks zijn grijze uitstraling kijken de 'Anglosaxons' met respect naar Védrine. Onlangs publiceerde het Amerikaanse blad Policy Review een bijzonder lovend artikel over Védrine als de man die 'Europa transformeert in een nieuw type supermacht: een collectieve supermacht waarvan Frankrijk het intellectuele en morele centrum zou zijn'. Dat laatste staat te bezien, en zou een Brit als oud-minister Douglas Hurd nooit gezegd hebben. Die zei dat 'Frankrijk dankzij Védrine boven zijn categorie kan boksen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden