Vechtsporters lossen hypotheek Papendal af

Op Papendal is de turnhal omgebouwd tot het eerste nationale vechtsportcentrum. Taekwondoka's, boksers, karateka's, gewichtheffers en worstelaars moeten er hun plaats vinden....

ANTON GEESINK, inmiddels bejaard boegbeeld van de Nederlandse vechtsport, had graag de opening willen verrichten, maar olympische verplichtingen hielden hem elders. Geesink werd niet gemist bij de openstelling van het Nationale Vechtsportcentrum op Papendal. Hij is vooral een judoka en judo, de verdedigingskunst van de 'zachte weg', ontbreekt bij de initiatiefnemers van de hal.

De nieuwe vechtsporthal is de oude turnhal, waar het centraal internaat van de gymnastiekbond dagelijks gebruik van maakte. De grote, hoge zaal kwam na het opdoeken van het full-time turnen leeg te staan. En ook op Sportcentrum Papendal rust nu eenmaal een hypotheek die afbetaald moet worden.

Bij de speurtocht naar nieuwe gebruikers was de invloed van het team-de-mission van NOCNSF, de nationale sportkoepel, uiteindelijk richtinggevend. Jan Loorbach, Joop Alberda en Marcel Sturkenboom, normaal alleen scheutig voor software, maakten zich sterk voor hardware-investeringen in de veelal arme tak van de vechtsporten.

Sinds het aantreden van het TdM, als opvolgers van eenling Bolhuis, is de nationale sportwereld voor het gemak grofweg verdeeld in drie sectoren: duursport, teamsport en vechtsport. Elke sectie heeft zijn eigen technisch adviseur: Axel Koenders, Peter Murphy en Frans van Dijk.

Van Dijk is de voormalige bondscoach van de Taekwondo Bond Nederland (TBN), maar heeft de kennis van bewegingswetenschapper in huis. Van Dijk werd voor enkele dagdelen door het NOC in dienst genomen en heeft een ruim aandachtsgebied: de olympische takken judo, taekwondo, boksen, worstelen, de verwante krachtsport gewichtheffen en het niet-olympische karate. Ver uit zijn zicht liggen dan nog gevechtskunsten als jiu-jitsu, aikido, kempo, kendo, wushu, pencak silat, kyodo en okinawa-kobujutsu.

Van Dijks werksituatie vroeg om synergie. Loorbach: 'Als koepel kunnen wij de situatie in de Nederlandse sportwereld van boven bekijken. Dat is ons voordeel. Voor het bundelen van de krachten hebben we onze technisch adviseur ingezet. Dat heeft bevruchtend en verbeterend gewerkt, met dit vechtsportcentrum als eerste bijdrage.'

Van Dijk, op hetzelfde Veluwse terein ook werkzaam als directeur van de Gelderse sportfederatie, is ingezet uit zorg over de ontwikkelingen in de Nederlandse vechtsporten. De minste hoofdpijn heeft hij van het judo dat het decentrale Papendal mijdt en voorlopig de eigen thuishaven in Nieuwegein heeft aangehouden.

Van Dijk: 'Judo, met zijn brede achtergrond van vijftigduizend clubjudoka's, blijft in mijn ogen traditioneel een van de pijlers van de Nederlandse olympische oogst. Dat zal in 2000 in Sydney niet anders zijn. Nederland staat Europese aan de top en dat staat gelijk aan de wereldtop. Geesink en Ruska waren boegbeelden, maar ik zie in de jonge Mark Huizinga ook een fenomeen.'

De andere traditionele takken in de vechtsport zijn pure zorgkinderen geworden. De boksers waren in 1992 in Barcelona nog zes in getal; met medailles voor Vanderlijde en Delibas. Twee jaren geleden in Atlanta ontbraken zij echter compleet.

Van Dijk: 'De zuigende werking van het profboksen is een grote oorzaak. Bondscoach Hennie van Bemmel krijgt er grijze haren van. Een Don Diego Poeder had voor ons veel kunnen betekenen op de Spelen, maar hij is nu beroeps en wordt niet toegelaten.'

Er zijn meer problemen. De opdeling van de Sovjet-Unie heeft in het boksen nadelige effecten voor de Europese ranglijst en in Nederland leunt het vuistschermen op een te smalle basis. De NBB, al tien jaar op Papendal beschikkend over een eigen ring, telt dik tweeduizend leden.

Van Dijk: 'Boksen wordt gekenmerkt door de afhankelijkheid van een goede lichting. Er komen nu weer verschrikkelijk grote talenten aan, Kocabas, Oztürk en Gerritsen, maar we moeten afwachten of ze al rijp zijn voor Sydney. Het zijn zeker boksers met potentie voor Athene 2004.'

In het gewichtheffen en worstelen is Nederland al lang niet meer olympisch vertegenwoordigd. De kans dat een worstelaar in oranje hansop in Australië aantreedt, ziet Van Dijk als 'nihil'. Binnen de overkoepelende Koninklijke Nederlandse Krachtsport Bond - powerlifting is de derde poot - is meer kans op de afvaardiging van een of twee gewichtheffers.

Van Dijk: 'Teresa van der Stoep is werkelijk een speerpunt. De vrouwen heffen voor het eerst olympisch en zij zou als nummer acht van de wereld daarbij horen te zijn. Maar de moeilijkheid van het kwalificatietraject is dat een gewichtheffer zich niet individueel plaatst, maar afhankelijk is van het landenresultaat.

'Nederland heeft geen kwantiteit. Bij de mannen hebben we Rozelina en Busby. Bij de vrouwen alleen Van der Stoep. We moeten een strategie neerzetten waardoor we één startplaats veroveren, maar dat is heel moeilijk in een sport die net als worstelen in centraal-Aziatische landen cultuurgoed is.'

Van Dijks grote aandacht is gericht op de sport die hij het beste kent, het taekwondo, de voet (tae) vuist (kwon) methode (do). 'Het sparren als spel is de olympische sport geworden. Het is spectaculair, voor mij wordt het de kraker van Sydney.'

De sport werd in 1979 in Nederland officieel onder de vlag van de TBN gebracht. In 1988 en '92 was het al een olympische demonstratiesport. In thuisstad Seoul werd duidelijk dat de Koreaanse variant het ging winnen van karate, de Japanse manier die door zijn veelheid aan stijlen te zeer versnipperd is geraakt.

Nederland kende in het verleden roemruchte karateka's, Roethof, Van Mourik en Royers, maar met de olympische erkenning van taekwondo wordt nu gewerkt aan een lichting talent bij het voetvuistspel. De wereldkampioen van 1985, Henk Meijer, is bondscoach. De winnares van olympisch demo-zilver Mandy de Jongh heeft de sport inmiddels verlaten.

Van Dijk: 'We hebben het taekwondo structureel aangepakt. Twee jaar geleden is er een wetenschappelijk project, een BOK-project, gedaan om te ijken wat nodig is om de wereldtop te bereiken. Dat is belangrijk om je plan te formuleren.

'Je krijgt door de inmenging van NOCNSF ook een overdragingseffect. In het verleden hielden topcoaches met hun eigen sportscholen de kennis liefst voor zichzelf. Ik geloof in kruisbestuiving. Kennis wordt nu hier op Papendal bij elkaar gebracht.'

Taekwondo is zeer competitief. In Sydney worden de acht gewichtsklassen per geslacht ingedikt tot vier. Van Dijk: 'Voor de een betekent dat vermageren, de volgende moet meer eten.'

Het deelnemersveld bestaat uit 48 vrouwen en 52 mannen. Volgend jaar wordt de olympische kwalificatie afgewerkt. Volgend weekeinde zal de Europese titelstrijd in Eindhoven een eerste indicatie van de Nederlandse mogelijkheden geven.

Van Dijk: 'Als je Europees medaillewinnaar bent, dan kun je op het Europese kwalificatietoernooi bij de laatste twee komen. En als Europees kampioen heb je op het wereldplaatsingstoernooi in Zagreb een kans op een plaats bij de beste vier.'

Op het vechtsportcentrum te Papendal is de laatste weken al getraind dat de stukken er af vlogen. Meijer verzamelt zijn taekwondoka's dit weekeinde voor een laatste trainingskamp. Er is veel talent. Ferry Greevink en Elles Vervloet werden tweede bij het WK junioren en treden nu aan bij de senioren.

Meijer: 'Met elkaar trainen is een must om verder te komen. Elk weekend zitten we hier voortaan.' Van Dijk: 'Taekwondo maar ook boksen zijn sporten die je traint door te sparren. We hebben nu de ruimte om belangrijke buitenlandse ploegen uit te nodigen, voor gezamenlijke trainingskampen.'

Over wat nu taekwondo en boksen werkelijk samenbrengt in de hal van Papendal, heeft Henk Los van de boksbond een simpele: 'We gebruiken dezelfde zakken, van Paffen Sport. Hun sponsor, onze sponsor. Alleen wij stoten, zij trappen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden