Vechtkabinet mist overtuigingskracht

Het debat over de verantwoording van het eerste jaar van het kabinet-Balkenende IV had een wat onwezenlijk karakter. In plaats van zich te beperken tot een beoordeling van de geleverde prestaties, wilden de fractievoorzitters het vooral hebben over de politieke actualiteit en hun plannen voor de nabije toekomst....

Premier Balkenende had woensdag een merkwaardig startschot voor het verantwoordingsdebat gegeven. Hij meende dat de Nederlanders het slachtoffer waren van een negatief zelfbeeld. Vergeleken met de ons omringende landen was 2007 immers een uitstekend jaar: 3, 5 procent economische groei, een dalende werkloosheid, een geringe inflatie. De staatsschuld was gedaald, evenals de criminaliteit. Het besteedbaar inkomen voor gezinnen met kinderen was gestegen en er was minder lesuitval. Reden dus voor tevredenheid. Balkenende voegde er nog aan toe dat de Nederlanders zich tot één van de gelukkigste volkeren ter wereld rekenen. Vanwaar dan dat chagrijn?

De premier bleef afgelopen donderdag het antwoord schuldig op deze door hem zelf opgeworpen vraag. Het verwijt van fractievoorzitter Halsema (GroenLinks) dat de premier dat Balkenende blijk gaf van weinig inlevingsvermogen was terecht. De samenleving negativisme verwijten wanneer die zich stoort aan het ondermaats presteren van de collectieve sector is inderdaad, zoals Halsema zei, een jij-bak.

De fractievoorzitters van de coalitiepartijen waren meer dan Balkenende geneigd tot enig zelfonderzoek. Zo meende Van Geel van het CDA dat het kabinet vorig jaar wellicht te hoge verwachtingen had gewekt. De problemen van de rijksdienst zijn immers niet met een toverstafje op te lossen. Ook Hamer (PvdA) kwam met de metafoor van het toverstafje aanzetten.

Fractievoorzitter Slob van de ChristenUnie sloot zich daarbij aan. Hij vond het niet vreemd dat een nieuw kabinet met een andere samenstelling tijd nodig heeft om op gang te komen, maar hekelde andermaal de gang van zaken rond het ontslagrecht. Volgens Slob kwam de vaart er ‘langzaam maar zeker in’, maar had het kabinet de ‘hearts and minds’ van de kiezers nog niet weten te veroveren. Met name op het gebied van de sociale samenhang kwam het beleid ‘minder uit de verf’. Hoewel Slob meende dat het wel goed komt, wanneer het kabinet zich tenminste aan het ‘ spoorboekje’ van het regeerakkoord houdt, gaf hij de oppositie in wezen gelijk dat het kabinet vooralsnog overtuigingskracht mist.

Slob riep Balkenende op zijn taxatie te geven van het gebrek aan vertrouwen dat het kabinet in de samenleving ontmoet, maar de premier hield zich op de vlakte. Daarmee werd Balkenende zelf het belangrijkste doelwit van de oppositie. Ongekend fel werd de premier gebrek aan leiderschap verweten door de PVV, de VVD, D66, GroenLinks en de SP. Het gevolg van dit ontbrekende leiderschap was volgens Pechtold (D66) dat ‘ de helft van de coalitie oppositie voert tegen het kabinet’. Fractievoorzitter Hamer bekommerde zich donderdag vooral om het linkse profiel van haar partij. Maar een vechtkabinet houdt weinig energie over om effectief te regeren. Dat is het afgelopen jaar overduidelijk gebleken.

Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden