Interview

Vechten voor 90 dollar bij het Vrije Syrische Leger

Het Vrije Syrische Leger (VSL) gold twee jaar geleden nog als de best georganiseerde oppositiemacht tegenover het regeringsleger van Assad. Nu is het uiteengevallen in tientallen splintergroeperingen. De ideologie is weg. Er wordt alleen nog gevochten voor een maandsalaris. Bovendien speelt het islamitische gedachtegoed een steeds grotere rol. Dat zegt Ahmed Akidi, strijder en zoon van een van de machtigste rebellenleiders.

VSL-strijder Ahmed Akidi in een café in Gaziantep. Beeld Mohammad Abdulazaz

Als kind stond Ahmed Akidi geregeld op de schietbaan. Zijn vader, kolonel in het leger van Assad, leerde hem een geweer bedienen. Inmiddels is Akidi ondanks zijn jeugdige leeftijd (18) een geoefend strijder en vecht hij aan de zijde van zijn vader, Abdul Jabbar Akidi.

Zijn vader is niet zomaar iemand. Hij deserteerde in februari 2012 uit het regeringsleger en sloot zich aan bij het Vrije Syrische Leger. Daar is hij uitgegroeid tot de belangrijkste rebellencommandant in Aleppo, Idlib en Kobani.

Akidi staat in Washington bekend als gematigd, sluw en intelligent. De perfecte kandidaat om financieel te ondersteunen. Maar de geldbronnen zijn opgedroogd en de wapenvoorraden raken leeg. De laatste maanden moeten de elitetroepen van Akidi voor geld aankloppen bij rijke Syriërs die naar het buitenland zijn gevlucht.

De gevolgen zijn funest, schetst zoon Ahmed, een uiterst verzorgd uitziende jongeman met glanzende haren en een nette bril, vanuit een café in de Turkse grensplaats Gaziantep. Hij is twaalf dagen geleden vanuit de belegerde stad Kobani naar Turkije afgereisd om daar wat dingen te regelen voor de universiteit waar hij volgend jaar aan wil studeren. Over een paar dagen vertrekt hij weer naar Kobani om daar met zijn vader slag te leveren tegen Islamitische Staat.

'Het Vrije Syrische Leger is de laatste jaren ernstig verzwakt', zegt Akidi junior, terwijl hij aan zijn sigaret lurkt. 'In Aleppo bijvoorbeeld, waar het VSL zijn machtsbasis had, heeft de helft opgegeven. De meesten zitten nu hier, in Turkije.' Volgens Akidi is het VSL uiteengevallen in tientallen splintergroeperingen die allemaal onder een eigen naam en vlag opereren.

Twee jaar geleden stonden de strijders nog bekend als 'gematigd', nu regeert het islamitische gedachtegoed. Dat heeft een reden, zegt Akidi. 'Machtige individuen uit Qatar en Saoedi-Arabië zijn de belangrijkste sponsoren voor VSL-brigades in Aleppo. Die bepalen elke missie, elke beweging op het strijdveld. Er wordt in Aleppo geen enkele slag geleverd zonder goedkeuring van de sponsoren. Die hebben maar één doel: het verspreiden van de islam. Wordt de missie niet naar believen uitgevoerd, dan wordt de steun ingetrokken.'

Ahmed Akidi en zijn vader in Syrië. Beeld Persoonlijk archief

IS steeds populairder

Akidi beweert dat recentelijk veel VSL-strijders naar IS zijn overgelopen om de jihadisten bij te staan in Kobani. De reden zouden de luchtaanvallen onder leiding van Amerika zijn. 'Voor veel Syriërs is Amerika nog altijd de grootste vijand. Elke groepering die door dat land wordt aangevallen, moet geholpen worden. De luchtaanvallen hebben IS alleen maar populairder gemaakt.'

IS heeft volgens Akidi nog altijd zeventig procent van Kobani in handen. Toch denkt hij dat het de jihadisten nooit gaat lukken om de hele stad te veroveren. 'Daarvoor is onze verdediging te sterk. IS verliest veel strijders in Kobani. Ze worden gedood door sluipschutters die het VSL en de YPG (de Koerdische strijders) op de daken hebben gepositioneerd. Toen ik de eerste dag aankwam in Kobani, waren er in één dag 85 jihadisten gedood. Sindsdien is IS voorzichtiger geworden. Ze vallen alleen nog met langeafstandsraketten aan.'

Het VSL en de YPG zijn ondertussen vooral bezig met het verdedigen van de dertig procent die zij controleren. Er wordt niet direct aangevallen. Simpelweg omdat die mogelijkheid er niet is, zegt Ahmed. 'We beschikken niet over artillerie en moeten het doen met mortiergranaten, kalasjnikovs en machinegeweren. IS daarentegen heeft beschikking over het meest moderne wapentuig, waaronder tanks.'

Het VSL vecht met ongeveer vijftig strijders in Kobani. In Aleppo zijn volgens Akidi 'enkele honderden' troepen overgebleven. Die vechten niet meer voor de geroemde ideologie van vrijheid en democratie, maar voor het behoud van hun maandsalaris. 'Ze kunnen niet anders. Ze hebben gezinnen te voeden', aldus Akidi.

Kreeg een VSL-strijder twee jaar geleden nog gemiddeld 150 dollar per maand, nu is dit geslonken naar negentig dollar. Sommige strijders moeten zich gelukkig prijzen met vijftig dollar.

Akidi noemt de huidige omstandigheden van het door hem zo geliefde leger 'verdrietig'. Toch is hij vastbesloten om door te blijven vechten voor het VSL. 'Na alles wat ik heb gezien en meegemaakt, kan ik niet opgeven. Het is bovendien de droom van mijn vader dat ik hogerop kom in het leger.'

Ahmed Akidi. Beeld Persoonlijk archief
Ahmed en zijn vader Abdul Jabbar Akidi in Syrië. Beeld Persoonlijk archief
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden